Simpleton-of Story.
| Sā-se |
| One |
| brai |
| old man |
| burui dangman. |
| old woman were. |
| Bi-sŭr-hā |
| Them-to |
| sā-se |
| one |
| gothō |
| boy |
| dangman. |
| was |
| Bī |
| He |
| sān2-se |
| day-one |
| brai-burui-nī-au |
| old-man old-woman-to |
| mosō |
| bullock |
| bai-nŭ |
| buy-to |
| lāgi |
| for |
| thākā |
| money |
| bī-naise. |
| beg-ged. |
| Khintu |
| But |
| brai |
| old man |
| burui |
| old woman |
| gothō-khō |
| boy-to |
| āzla |
| silly |
| nu-nānŭi |
| see-ing |
| thākā |
| money |
| hŭ-ā-man. |
| give-not-did. |
| Gothŏ-ā |
| Boy |
| em-brā-brā |
| again and again |
| bī-nai-khai |
| begging-because-of |
| thākā |
| money |
| zakhai-brŭi3 |
| four-fours |
| hŭ-naise. |
| give-did. |
| Phāre |
| Then |
| gothō-ā |
| boy |
| mosō |
| bullock |
| bai-nŭ |
| buy-to |
| lāgi |
| for |
| thāng-ŭi |
| go-ing |
| thāng-ŭi |
| go-ing |
| man-thām |
| three |
| āli-nī |
| roads-of |
| khāthi-au |
| near-at |
| ga-hām |
| good |
| mosō |
| bullock |
| mā-se |
| one |
| nu-nānŭi, |
| see-ing, |
| be |
| that |
| āli-au |
| road-on |
| thākā |
| money |
| din-nānŭi, |
| plac-ing, |
| mosō-khō |
| bullock-to |
| khā-nanŭi |
| bind-ing |
| lābo-naise. |
| take-did. |
| Thāng-ŭi |
| Going |
| thāng-ŭi |
| going |
| bī-hā |
| he |
| khī-nŭ |
| to ease himself |
| on-khāt-nānŭi |
| depart-ing |
| mosō-khō |
| bullock |
| hā-grā4 |
| forest |
| dai-se-au |
| branch-one-to |
| khā-nānŭi |
| bind-ing |
| din-nānŭi |
| plac-ing |
| khī-hŭi-bā5 |
| to ease himself go-ing |
| mosō-ā |
| bullock |
| be-thing |
| that-way |
| khāt-lāng-naise. |
| run-away-did. |
| Phāre |
| Then |
| be |
| he |
| khī-nai-nī-frai |
| easing-from |
| fai-nānŭi, |
| com-ing |
| mosō-khō |
| bullock |
| nu-e-khai |
| see not-because |
| hā-grā |
| forest |
| hā-grā |
| forest |
| namai-bai-naise.6 |
| seek-wander-did. |
| Arŭ |
| And |
| bī |
| he |
| mŭi |
| deer |
| zonthrā |
| male |
| nu-nānŭi, |
| see-ing, |
| bī-khō-nŭ |
| it-indeed |
| bī-nī |
| him-of |
| mosō |
| bullock |
| han-nānŭi, |
| say-ing, |
| hŭsŭ-baie |
| hunt-ing |
| hŭsŭ-baie |
| hunt-ing |
| un-au |
| after |
| hā-grā |
| forest |
| zethāp-au |
| thicket-in |
| gongā |
| horns |
| nāng-nānŭi7 |
| stick-ing |
| thāp-thā-nānŭi |
| caught-stay-ing |
| thā-naise. |
| stay-ed. |
| Obāsŭ |
| Then |
| bī |
| he |
| mŭi-khō |
| deer-to |
| godo-i-au |
| neck-on |
| dīdung-zang |
| cord-with |
| khā-nānŭi |
| bind-ing |
| no-hā-lāgī |
| house-up-to |
| dīdung |
| string |
| zorai |
| ty-ing |
| zorai |
| ty-ing |
| no |
| house |
| man-fai-naise. |
| reach-come-did. |
| Beau-nŭ |
| Then |
| bīmā |
| mother |
| bīfā-i-ā |
| father |
| sŭng-naise, |
| ask-ed, |
| “nang |
| you |
| mosō |
| bullock |
| bai-nŭ |
| buy-to |
| thāng-nai-ā, |
| go-did-not, |
| hŭrŭ?”8 |
| eh? |
| Obāsŭ |
| Then |
| bī |
| he |
| būng-naise, |
| say-did, |
| “be |
| this |
| dīdung-khō |
| string-to |
| bŭ-bā-nŭ, |
| tug-see, |
| zang-fŭr |
| you |
| mosō |
| bullock |
| man-gan.” |
| get-will. |
| Erŭi |
| Thus |
| han-nānŭi, |
| say-ing, |
| sā-thām |
| they-three |
| zang |
| together |
| dīdung-au |
| string-on |
| hom-nānŭi |
| seiz-ing |
| bŭ-bā-naise. |
| haul-ed. |
| Bŭ-ī |
| Hauling |
| bŭ-ī |
| hauling |
| mŭi-ā |
| deer |
| no |
| house |
| man-fai-bā; |
| reach-come-did; |
| boibŭ |
| they |
| gī-khrong-naise. |
| all fear-much-did. |
| Phāre |
| Then |
| bīmā bīfā-i-ā |
| mother-father |
| mŭi-khō |
| deer-to |
| bū-thāt-nānŭi |
| beat-slay-ing |
| s’lai-nŭ9 |
| exchange-to |
| lāgi |
| for |
| gāmī-nī |
| village-of |
| mānsŭi-nŭ |
| men-to |
| bāngan |
| loads |
| hŭ-naise. |
| send-did. |
| Be-au-nŭ |
| Then |
| gothō ābrā-i-ā |
| boy-foolish |
| “ai |
| mother |
| āfā-i-ā |
| father |
| mosō |
| bullock |
| bu-thāt-nānŭi |
| beat-killed-did |
| zābai” |
| ate |
| han-nānŭi |
| say-ing |
| mālai-nī |
| strangers-of |
| gāme |
| village |
| gāme |
| village |
| khithā-bai-naise. |
| say-continue-did. |
| Khintu |
| But |
| bī-khō |
| him |
| ābrā |
| foolish |
| nu-nānŭi |
| see-ing |
| mansŭi-frā |
| men |
| bī-nī |
| his |
| khorāng-khō |
| word |
| fathi-ā-khŭise.10 |
| believe-not-did. |
| Bī-nī |
| There-of |
| unau, |
| after, |
| āji-bŭ |
| to-day |
| thā-i-ŭ |
| staying |
| kāli-bŭ |
| to-morrow |
| thā-i-ŭ, |
| staying, |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bāngai |
| somewhat |
| det-bŭ-nānŭi11 |
| big-grow-ing |
| gāgai-nī |
| himself-of |
| hingzau |
| wife |
| namai-nŭ |
| seek-to |
| lāgi |
| for |
| ārŭ, |
| more |
| brai-burui-nī-au |
| old-man old-woman |
| thākā |
| from money |
| bī-naise. |
| ask-did. |
| Be-au-bŭ |
| Thereupon |
| hŭ-ā |
| give-not |
| gār-ā, |
| escape-not, |
| thākā |
| money |
| zokhai-brŭi |
| four-fours |
| brai-nī-frai |
| old-man-from |
| lā-nānŭi |
| tak-ing |
| hingzau |
| wife |
| nāmai-nānŭi |
| seek-ing |
| thāng-naise. |
| go-did. |
| Thāng-ŭi |
| Going |
| thāng-ŭi |
| going |
| gāmī |
| village |
| mānsŭi-ni |
| men’s |
| dŭi |
| water |
| gathān-au |
| ghaut-at |
| zombai |
| hiding |
| thā-naise. |
| stay-ed. |
| Phāre |
| Then |
| unau |
| after |
| sāse |
| one |
| mazāng |
| pretty |
| hingzausā |
| girl |
| dŭi |
| water |
| lāng-nŭ |
| draw-to |
| fai-nai |
| com-ing |
| nu-nānŭi, |
| see-ing, |
| dŭi |
| water |
| gathān-au |
| ghaut-at |
| bī |
| he |
| dŭi-lāng-nai |
| water-draw-ing |
| hingzausā-khō |
| girl-to |
| hom-nānŭi |
| seiz-ing |
| lābō-naise. |
| take-did. |
| Phāre |
| Then |
| fai-ŭi |
| coming |
| fai-ŭi |
| coming |
| nāmā-i-au |
| road-on |
| meng-nānŭi |
| tired-being |
| bong-fāng-fāng-se-nī12 |
| tree-one-of |
| sing-au |
| under |
| zīrai-naise, |
| rest-ed, |
| ārŭ |
| and |
| mosō-halwā |
| bullock plough(er) |
| mā-se |
| one |
| lā-nānŭi, |
| taking, |
| mānsŭi |
| man |
| sāse |
| one |
| bŭ |
| also |
| be-au-nŭ |
| there |
| zirai-dangman. |
| resting-was. |
| Bī-baidi |
| This-way |
| bī-sŭr |
| they |
| zirai-bā thā-bā, |
| resting-staying, |
| hom-nai |
| seiz-ed |
| lāng-zā-nai13 |
| abducted |
| hingzau-i-ā |
| girl |
| zingāsī-nānŭi |
| lamenting |
| gāb-ŭi |
| cry-ing |
| gāb-ŭi |
| cry-ing |
| megong-dŭi-i-ā |
| eye-water |
| hā-hā-lāgi |
| earth-to-as far as |
| bŭhi-lāng-naise. |
| flow-down-did. |
| Bī-khō |
| This |
| nu-nānŭi |
| see-ing |
| mosō |
| bullock |
| lā-nai |
| leading |
| mansŭi-ā |
| man |
| ābrā-nŭ |
| fool-to |
| khithā-naise, |
| say-did, |
| “nang |
| you |
| be |
| that |
| hingzausā-khō |
| girl-to |
| mau |
| where |
| man-nai? |
| get-did? |
| Arŭ |
| And |
| nang |
| you |
| bī-khō |
| her |
| nai-nanŭi |
| observ-ing |
| lābo-dang, |
| take-did, |
| na |
| or |
| nai-i-ā-lā-bā |
| see-not-doing |
| lābo-dang?” |
| took? |
| Obā |
| Then |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| būng-naise |
| say-did |
| “āng |
| I |
| bī-khō |
| her |
| mazāng |
| pretty |
| nu-nānŭi |
| see-ing |
| bī-sŭr-nī |
| them-of |
| dŭi-gathān-nī-frai |
| water-ghaut-from |
| thākā |
| rupees |
| zokhai-brŭi |
| four-fours |
| din-nānŭi |
| plac-ing |
| lābo-dang.” |
| take-did. |
| Obā-nŭ |
| Then |
| bī |
| that |
| buddi-grāng-ā16 |
| wisdom-possessing-one |
| bung-naise, |
| say-did, |
| “nang |
| you |
| khānā |
| blind |
| dang. |
| were. |
| Be |
| That |
| hingzausā |
| girl |
| mazāng-bā-bŭ17, |
| pretty-being-though, |
| bī-nī |
| her-of |
| megong |
| eyes |
| thai-ne-ā |
| two |
| bet-nai. |
| burst-are. |
| Nang |
| You |
| nu-ā-khŭi-nŭ? |
| see-not-did? |
| Ho, |
| Nay, |
| nŭi, |
| see, |
| dŭi-ā |
| water |
| sō-sō |
| rushing |
| bŭhi-lāng-dang. |
| flow-down-is. |
| Bī-baidī |
| This-kind |
| hingzausā-khō, |
| woman-to |
| nang |
| you |
| mā |
| what |
| khām-nŭ?”18 |
| do-will? |
| Be |
| That |
| khorāng |
| word |
| khnā-nānŭi |
| hear-ing |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bī-nī |
| his |
| mosō |
| bullock |
| zang |
| with |
| s’lai-nŭ |
| change-to |
| namai-naise. |
| wish-ed. |
| Khintu |
| But |
| bī |
| that |
| mānsŭi-ā |
| man |
| misai-nŭ |
| false-ly |
| hŭ-nŭ |
| give-to |
| namai-i-ā. |
| wish-ed-not. |
| Theo-bŭ |
| Yet |
| embrā-brā |
| again and again |
| bī-nai-khai, |
| begging-because of, |
| “lā, le, lā,” |
| “take, then, take,” |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| mosō-zang |
| bullock-with |
| mānsŭi-zang |
| mortal-with |
| s’lai-nānŭi, |
| exchang-ing, |
| gāgai |
| own |
| gāgai |
| own |
| mon-au |
| mind-in |
| ga-hām19 |
| well |
| man-nānŭi, |
| find-ing, |
| azang20 |
| one-person |
| sā-se |
| one |
| azang |
| one person |
| sā-se |
| one |
| māmār |
| quickly |
| thāng-lai-naise. |
| went-away. |
| Be-baidi-nŭ |
| This-manner-in |
| thāng-ŭi |
| going |
| thāng-ŭi21 |
| going |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bong-fāng |
| tree |
| fāng-se |
| one |
| sing-au |
| under |
| burmā |
| goat |
| lā-nai |
| lead-ing |
| mānsŭi |
| man |
| sā-se |
| one |
| zo-bai |
| sitting |
| thā-nai22 |
| stay-ing |
| nu-nānŭi, |
| seeing, |
| bī-bŭ |
| he-too |
| be-au-nŭ |
| there-indeed |
| zo-naise. |
| sit-did. |
| Be-baidi |
| This-way |
| zo-bai |
| sit-ting |
| thā-bā, |
| stay-ing, |
| moso-ā |
| bullock |
| hā-su-dangman. |
| defecated. |
| Phāre |
| Then |
| bĭ |
| that |
| burmā |
| goat |
| lānai |
| leading |
| mānsŭi-a |
| man |
| bung-naise, |
| said |
| “be |
| that |
| mosō-nī |
| bullock’s |
| udu-i-ā |
| belly |
| gob-long-bai, |
| is burst, |
| arŭ |
| more |
| sān |
| day |
| sā-se23 |
| one |
| thābā |
| staying |
| be |
| it |
| thoi-sī-gan.” |
| die-perish-will. |
| Be-au-bŭ |
| Then |
| bi |
| that |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| gomā |
| true |
| nung-nā=nŭi, |
| thinking, |
| moso-khō |
| bullock |
| bī-nī |
| his |
| burmā-zang |
| goat-with |
| s’lai-naise. |
| exchanged. |
| Be-baidi |
| This-way |
| thāng-ŭi, |
| going, |
| ārŭ |
| also |
| sā-se |
| one |
| thālit |
| banana |
| lā-nai |
| bearing |
| mānsŭi |
| man |
| lŭgŭ |
| meeting |
| man-nanŭi, |
| getting, |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bŭ |
| also |
| zo-dangman. |
| sit-did. |
| Khintu |
| But |
| burmā-i-ā |
| goat |
| gāngsŭ24 |
| grass |
| ukhui-nānŭi |
| hungering |
| ba-brāp |
| restless |
| bai-nai-au25 |
| wandering-on |
| bī |
| he |
| zo-nŭ |
| sit-to |
| sukhu |
| pleasure |
| man-e-khai, |
| get-not-because of, |
| burmā-khō |
| goat |
| bubā, |
| beat-ing, |
| burmā |
| goat |
| bā bā |
| ba-baa |
| han-naise. |
| say-did. |
| Obānŭ, |
| Then |
| “ese |
| thus |
| mengnāi-i-au |
| tired-being |
| āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| mā-brŭi |
| what-way |
| bā-gan?” |
| carry-shall? |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| brāp-nānŭi, |
| angered-being |
| gār-nŭ26 |
| to get rid |
| lubui-bā, |
| wishing, |
| be |
| that |
| thālit |
| banana |
| lā-nai |
| carry-ing |
| mānsŭi-ā, |
| man |
| thālit-khō |
| bananas |
| ābrā-nŭ |
| fool-to |
| hŭ-nānŭi, |
| giv-ing, |
| bī |
| he |
| burmā-khō |
| goat |
| lāng-naise. |
| take-did. |
| Bī-baidi-nŭ |
| This-way-indeed |
| bī-sŭr |
| they |
| bi-ni-frai |
| there-from |
| thāng-lai-naise.27 |
| go-away-did. |
| Ere-au-nŭ |
| There-upon |
| sā-se |
| one |
| mānsŭi |
| man |
| bī-nī |
| his |
| sigāng-thing |
| front-direction |
| āsī |
| finger |
| khrep-khrep |
| snap-snap |