| be-nŭ, |
| here, |
| herā |
| oh |
| sikhī, |
| friend, |
| nang |
| you, |
| be-au-nŭ |
| there-even |
| thā-dŭ! |
| stop! |
| Āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| khulum-bai! |
| pay you my reverence! |
| Āng |
| I |
| thāng-naise,” |
| am going, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| bī |
| he |
| mŭkhrā-khō |
| the monkey |
| be-au-nŭ |
| there |
| gār-lai-naise. |
| left behind. |
| Obasā |
| Then |
| unau |
| after |
| bī-thing |
| that-direction |
| gāndā |
| rhinoceros |
| mā-se |
| one |
| fai-nai |
| coming |
| nu-bā, |
| seeing, |
| bī-khō |
| to him |
| mukhrā-i-ā |
| monkey |
| dikhāng-nŭ |
| to extricate |
| thing-dangman. |
| was ordering. |
| Gāndā-i-ā |
| Rhinoceros |
| bung-naise, |
| said, |
| “āng-hā |
| I |
| ukhui-sŭi-dang |
| hungry-very-am |
| ārŭ |
| and |
| dŭi-gāng-sŭi-dang; |
| water-thirsty-very-am; |
| āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| dikhāng-nŭ |
| to extricate |
| hā-i-ā,” |
| am not able, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| bī |
| he |
| thāng-naise. |
| went away. |
| Bī-nī |
| There |
| un-au |
| after |
| ārŭ |
| also |
| moesŭ |
| buffalo |
| mā-se |
| one |
| fai-nai-au, |
| on coming, |
| bī-khō-bŭ |
| to him also |
| khithā-dangman. |
| said. |
| Bī-bŭ |
| He also |
| khnā-song-ā-lā-bā |
| not attending |
| blot |
| pop! |
| thāng-naise. |
| went away. |
| Boi-nŭ-khri |
| Than him |
| khī-zap-au57 |
| tail-end-at |
| mosā |
| tiger |
| mā-se |
| one |
| ukhui-sŭ-nānŭi |
| hungry-very-being |
| bī-thing |
| that-direction |
| thāng-dangman. |
| was going. |
| Mŭkhrā |
| Monkey |
| nu-nānŭi |
| seeing |
| bung-naise, |
| said, |
| “he |
| Oh |
| āfā, |
| father, |
| nang |
| you |
| āng-khō |
| to me |
| be |
| this |
| dukhu-nī-frai |
| trouble-from |
| dikhāng-ā-bā |
| if (you) extricate |
| arŭ |
| other |
| raubo |
| anyone |
| dikhāng-lia,” |
| extricate will not, |
| “han-nānŭi, |
| saying, |
| gahām-ŭi |
| well |
| khulum-nŭ |
| to worship |
| hom-naise. |
| began. |
| Theo-bŭ |
| Still |
| bī, |
| he, |
| “āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| dikhāng-nānŭi |
| extricating |
| mā |
| what |
| man-gan?” |
| shall get? |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| khozo-ne-sŭ |
| paces-two-about |
| thāng-bā, |
| going |
| mŭkhrā-i-ā |
| monkey |
| bung-naise, |
| said, |
| “āfā, |
| father, |
| nang |
| you |
| āng-khō |
| me |
| be |
| this |
| photo-bāre-nī-frai |
| marsh-from |
| dikhāng-nānŭi |
| extricating |
| hā-bru-fŭr-khō |
| muddiness (lit. “muds”) |
| su-srā-nānŭi, |
| cleansing |
| āng-khō |
| me |
| nang |
| you |
| zā,” |
| eat, |
| han-bā, bī, |
| saying he |
| ukhui-sŭ-nai-khai |
| hungriness-because-of |
| be |
| that |
| khorāng-au |
| word |
| khnā-song-nānŭi, |
| hearkening |
| bī-khō |
| to him |
| bung-naise, |
| said |
| “āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| zā-nŭ |
| to eat |
| mon |
| mind |
| gŭi-ā, |
| have not, |
| manāthŭ, |
| however, |
| be-baidi |
| that sort |
| dukhu-au |
| trouble-in |
| gaglai-nai-khō |
| fallen (person) to |
| dikhāng-ā-bā, |
| extricate-not-if, |
| āng-hā |
| I |
| gahām |
| good |
| zā-gan. |
| will-be. |
| Theo-bŭ |
| However |
| gaigai-nŭ |
| yourself |
| zāsī-nānŭi |
| beseeching |
| hŭnai-i-au, |
| on giving |
| āng |
| I |
| zā-nŭ |
| to eat |
| hāgo,” |
| am able, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| bī-nī |
| his |
| lānzai-khō |
| tail- |
| phol-au |
| in marsh |
| hot-bā,58 |
| sending, |
| mŭkhrā-i-ā |
| momkey |
| bī-nī |
| his |
| lānzai-au |
| hom-ba, |
| seizing |
| dikhāng-bŭ-naise. |
| dragged him out. |
| Mŭkhrā |
| Monkey |
| khithā-naise, |
| said |
| “āfā, |
| Father, |
| nang |
| you |
| āng-khō |
| me |
| dā-niā |
| now |
| modom-fŭr-khō |
| body (plural) |
| gahām-ŭi |
| well |
| su-srā, |
| dry, |
| emphare |
| after |
| rān-bā |
| drying |
| zā,” |
| eat, |
| han-nānŭi |
| saying |
| sān-dung-au |
| sun-shine-in |
| do-se |
| one |
| zo-bai |
| bit sitting |
| thā-dangman. |
| remained. |
| Ere-au-nŭ |
| Then |
| mosā-i-ā |
| tiger |
| phāt-se-thing |
| one other direction |
| nai-ne-au, |
| on looking |
| bī |
| he |
| bong-fāng-au |
| in tree |
| fāt-drāp |
| helter-skelter |
| gā-khŭ-naise. |
| clambered. |
| Mosā |
| Tiger |
| be-khō |
| him |
| nu-nānŭi, |
| seeing, |
| brāp-nānŭi, |
| angry-being, |
| bongfāng |
| tree |
| guri-au-nŭ |
| root at |
| sān-ne |
| days-two |
| sān-thām |
| days-three |
| ne-bai |
| watch-ing |
| thā-naise. |
| stay-ed. |
| Be-baidi |
| This-way |
| thā-nānŭi, |
| stay-ing, |
| khugā |
| jaws |
| sī-nānŭi, |
| gap-ing |
| hāthai |
| teeth |
| hāzīzī |
| display |
| khām-nānŭi, |
| making |
| thoi-thī-nānŭi |
| dead-pretend-ing |
| thā-naise, |
| stay-ed, |
| ārŭ |
| and |
| thāmfai-frā |
| flies |
| khugā-i-au |
| mouth in |
| brŭng-brŭng |
| buzz buzz |
| han-lai-nŭ |
| to continue to stay |
| hom-naise. |
| began. |
| Be-au-nŭ |
| Thereon |
| mŭkhrā-i-ā |
| monkey |
| ose |
| by |
| ose |
| degrees |
| thoi-māt-bai |
| dead-verily-is |
| nung-nānŭi, |
| thinking, |
| bongfāng |
| tree |
| bīzō-nī-frai |
| top-from |
| lāse |
| slowly |
| lāse |
| slowly |
| onkhāt-bŭ-nānŭi, |
| descending, |
| āglā |
| first |
| lāse-i-hai |
| carefully |
| lānzai |
| tail |
| khugau |
| in jaw |
| su-nai-grŭ-bā-bŭ |
| insert-examine-feel-ing-e ven |
| mosā |
| tiger |
| mung-bo |
| anything |
| khām-ā-khŭise. |
| did not do. |
| Ārŭ |
| And |
| un-au |
| after |
| ātheng |
| leg |
| thāng-se |
| one |
| sŭ-nānŭi |
| inserting |
| hŭ-nai. |
| gave. |
| Be-au-bŭ |
| Thereon |
| mungbō |
| anything |
| khām-ā-khŭise. |
| did not do. |
| Obāsŭ |
| Then |
| mŭkhrā |
| monkey |
| bung-naise, |
| said, |
| “nang |
| you |
| āng-nī |
| my |
| ātheng-fŭr-khō |
| legs— |
| khrem-khrem |
| crunch-crunch |
| ot-nānŭi |
| biting |
| zā-gauman, |
| would have eaten, |
| lānzai-khō |
| tail |
| khrem-khrem |
| crunch-crunch |
| ot-nānŭi |
| biting |
| zā-gauman,” |
| would have eaten, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| rong |
| happy |
| zā-nānŭi, |
| becomimg, |
| “dā-niā |
| Now |
| āng-nī |
| my |
| khoro-khō-nŭ zā,” |
| head-also eat, |
| han-nānŭi, |
| saying |
| khug-au |
| in mouth |
| sŭ-nānŭi |
| inserting |
| hŭ-bā, |
| giving, |
| obānŭ |
| then |
| mosā-i-ā |
| tiger |
| khrem |
| scrunch |
| ot-khrep-naise. |
| bite-crunch-did. |
| Thoi-bai. |
| Died! |
| Zap-bai! |
| Finished! |