178.  Sig. A. 1026.

179.  Lib. 1 tit. 1 §. 2.

180.  Audr. in Comm. in l. omnibus post tit. de prohib. Feud. alien. per Lothar.

181.  Molin. de Feud. p. 51.

182.  Molinaeus de Feud. n. 33.

183.  Pellegr. in dissert. pag. 62.

184.  Lib. 1. Feud. tit. 19.

185.  Cujac. de Feud. lib. 2 tit. 17. Nam quod sequitur de successione Feudi, constat primum introduxisse Conradum, confirmavit autem Lotharius.

186.  V. Struv. histor. Jur. Feud. §. 1.

187.  Curopalata hist. fol. 109. Cedreno hist. fol. 109. Lupo Protospata in Cron. Long. p. 1. Cronaca Barense apud. Pellegr. A. 1038.

188.  Ostiens. lib. 2 cap. 67.

189.  Malater. l. 1 h. c. 6.

190.  Ostiens. l. 4 c. 63. Pellegr. in Castig. ad Lup. Protop.

191.  Ostiens. l. 2 c. 67. Malater. l. 1 c. 8.

192.  Gugl. Appul. l. 1.

193.  Cedr. p. 623.

194.  Malater. lib. 1.

195.  Ostiens. lib. 2 cap. 67.

196.  Ostiens. loc. cit.

197.  Gugliel. Appul. Cedrenus, pag. 619 et seqq.

198.  Ostiens. l. 2 cap. 67. Gaufr. Malat. lib. 1 cap. 9. Guglielm. App. lib. 1.

199.  Gugliel. Ap. Ter Gallis illo victoria contigit anno.

200.  Ostiens. lib. 2 cap. 67.

201.  Apul. lib. 1. Cedren. p. 623.

202.  Cedren. pag. 604.

203.  Gugl. App. lib. 1.

204.  Gugliel. App. lib. 1.

205.  Cedren. pag. 624 e 625. Zonaras.

206.  Annal. di Palerm. part. 3. An. 1043.

207.  Ostiens. lib. 1 cap. 67.

208.  Gul. Ap. lib. 2 c. 12.

209.  Ostiens. lib. 2 cap. 67.

210.  Orderic. Vital. lib. 3.

211.  Gugl. Appul. lib. 1.

212.  Pellegr. in Stem.

213.  Malater. lib. 2 cap. 12. Exequiis celebratis, secundus frater Drogo totius Apuliae dominatum suscepit.

214.  Inveg. par. 3. A. 1046.

215.  Orderic. Vital. lib. 3. Sub specie Peregrinorum peras, et baculos portantes (ne caperentur a Romanis) in Apuliam abierunt.

216.  Desider. lib. 3 in prin. Ab. de Nuce in Excurs. hist. ad Ostiens. lib. 2 cap. 79.

217.  Ostiens. lib. 2 cap. 79.

218.  Ostiens. lib. 2 cap. 80.

219.  Ostiens. lib. 2 cap. 80.

220.  Ostiens. loc. cit. Drogoni Apuliae et Rainulfo Aversae Comitibus ad se convenientibus, et equos illi plurimos, et pecuniam maximam offerentibus, universam, quam tunc tenebant terram, Imperiali investitura firmavit.

(Hermannus Contractus ad An. 1047. Imperator vero Roma egressus, nonnulla Castella sibi rebellantia caepit. Provincias illas prout videbatur, disposuit, Duces Nortmannis, qui in partibus commorantur, et aliis eo loco Urbibus, constituit).

221.  Pellegr. in Stemm.

222.  Ostiens. loc. cit. Totam Civitatem a Romano Pontifice, qui cum illo tunc erat, excommunicari fecit; cunctamque Beneventanam Terram Normannis auctoritate sua confirmans, ultra montes exinde est reversus; Gregorium Expontificem secum asportans.

223.  Guglielm. App. lib. 2.

224.  Malater. p. 13.

225.  Auctar. Chron. Cass. lib. 4 cap. 115.

226.  Ab. de Nuce in Excurs. hist. ad dict. lib. 4 cap. 8.

227.  Petr. Diac. loc. cit. cap. 116.

228.  V. Guicciard. hist. Ital. lib. 1.

229.  Chioc. tom. 1 dell'Invest.

230.  Desiderius Abb. Ostiens. lib. 2 c. 81.

231.  Ottone Frising. VI. cap. 3.

232.  Lione Ostiense lib. 2 cap. 82.

233.  Ostiens. lib. 2 c. 85.

234.  Ostiens. lib. 2 c. 84.

235.  Ditmaro l. 6 p. 383.

236.  Ostiens. lib. 2 cap. 46. Postmodum Leo IX Papa vicariationis gratia Beneventum ab Henrico Corradi filio recipiens, praedictum Episcopum Bambergensem sub ejus ditione remsit, equo tantum, quem praediximus, sibi retento.

237.  Petr. Diac. ad Ostiens. lib. 2 c. 84.

238.  Chron. Duc. et Princ. Benev. apud Pellegr. pag. 266 et exiliati sunt.

239.  P. Giannetas. hist. Neap. lib. 9.

240.  Lambert. apud Baron. A. 1053 num. 3. Item alios quamplures tam Clericos, quam Laicos in re militari probatissimos.

241.  Malaterra l. 2 c. 14.

242.  Ostiens. l. 2 c. 87.

243.  Chron. Duc. et Princ. Benev. apud Pellegr. pag. 266.

244.  Gugliel. Appul. l. 2.

245.  Ostiens. loc. cit. Omnibus tandem in ipso certamine trucidatis Normanni Dei judicio extitere victores.

246.  Malater. lib. 2 cap. 14. Intra Urbem Provinciae Capitanatae, quae Commitata dicitur.

247.  Anonym. Barens. apud Pellegrin. ann. 1052. Comprehenserunt illum, et portaverunt Benevento, tamen cum honoribus.

248.  Ostiens. lib. 2 cap. 87.

249.  Malater. lib. 2 cap. 14. Ostiens. loc. cit.

250.  Malater. lib. 2 cap. 14.

251.  Chron. Duc. et Princ. Benev. apud Pellegr. pag. 266. Postmodum autem reversi sunt in Beneventum.

252.  Pellegr. de Chronica Ducum, et Princ. Ben. pag. 262. Idem in Stemm. et alibi pluries.

253.  Chron. n. 8 et 9 apud Pellegr. pag. 266.

254.  Ostiens. lib. 2 c. 89.

255.  Ostiens. lib. 2 c. 96 et 99.

256.  Goldast. tom. 3 pag. 312.

257.  Gul. Ap. lib. 1. Roberto fratri Calabras acquirere terras concedit.

258.  Ostiens. lib. 2 cap. 98.

259.  Ostiens. lib. 2 cap. 99.

260.  Ostiens. lib. 2 cap. 100.

261.  Guil. Appul. lib. 1.

262.  Ostiens. lib. 3 cap. 16. Et ex tunc coepit Dux appellari.

263.  Pellegr. Castigat. in Lup. Protosp. A. 1055.

264.  Sigon. Histor. de Regn. Italiae lib. 9. A. 1059. Rhegio Calabriae Oppido, et Troja Apuliae capto superbus ultro se Ducem Apuliae atque Calabriae appellabat.

265.  Invent. Annal. di Paler. part. 3. A. 1059.

266.  Mazzel. descriz. del Regno di Napoli pag. 374.

267.  Chassau. Catalog. glor. Mund. part. 1 concl. 9 pag. 8.

268.  Guazzi hist. Moder. pag. 78.

269.  Ostiens. lib. 3 cap. 16.

270.  Ostiens. loc. cit.

271.  Pellegr. in Stem.

272.  Ostiens. lib. 3 cap. 16.

273.  Sigon. lib. 9. A. 1059.

274.  Desid. Dial. lib. 1. Pellegr. in Stem.

275.  Senec. ad Lucil. Epist. 47.

276.  Freccia de Subfeud. lib. 8. Speciali quodam jure sibi vindicet, sicut Beneventum.

277.  Ostiens. l. 2 c. 40.

278.  Ostiens. cod. loc. c. 39.

279.  V. Baron. A. 1022.

280.  Gulielm. Appul. l. 2.

281.  Ostiens. lib. 3 cap. 16. Hisdem quoque diebus, et Richardo Principatum Capuanum, et Rothberto Ducatum Apuliae, et Calabriae, atque Siciliae confirmavit, cum Sacramento, fidelitate Romanae Ecclesiae ab eis primo recepta, nec non investitione census per singulos annos, per singula boum paria, denarios duodecim.

282.  Freccia de Subfeud. lib. 1 pag. 53.

283.  Guil. Apul. lib. 2.

284.  V. Pratejum. Lex Jurid.

285.  Frossard hist. lib. 1 cap. 14.

286.  V. Bodin. de Republ. lib. 1.

287.  Ostiens. l. 3 c. 16.

288.  Pell. in Stem.

289.  Ostiens. loc. cit.

290.  Ostiens. l. 3 c. 16.

291.  Goffredo Malaterra lib. 2 cap. 43.

292.  Beatil. Istor. di Bari, lib. 2.

293.  Guil. Appul. lib. 2.

294.  Ostiens. loc. cit.

295.  Malater. lib. 2. cap. 42.

296.  Guil. Ap. lib. 2. Lupo Protosp.

297.  Ostiens. lib. 3 cap. 21.

298.  Baron. A. 1066 n. 2.

299.  Ostiens. lib. 3 cap. 17 et 18.

300.  Abb. de Nuce ad Ostiens. lib. 3 cap. 18.

301.  Ostiens. lib. 3 cap. 25.

302.  Ostiens. lib. 3 cap. 3.

303.  V. Carol. Borrel. in Vindic. Neap. Peregr. in Campan. circa fin.

304.  Ostiens. lib. 3 cap 16. Sicque fratrem Roggerium de tota investiens Insula, et medietatem Panormi, et Demonae, ac Messanae sibi retinens.

305.  Malaterra lib. 2 cap. 4. V. Fazzel. Hist. Sicul.

306.  Tutino de' Contestabili del Regno.

307.  Inveges istor. di Palermo, tom. 2.

308.  Gul. Appul. lib. 3.

309.  Gul. App. Dux Petro suspectus erat, quia prorsus eunti ad fines Siculos vires adhibere negarat.

310.  Malat. lib. 3 cap. 2.

311.  Gul. Appul. lib. 3.

312.  Paul. Diacon. l. 3 c. 45.

313.  Malat. lib. 3 cap. 4.

314.  Pellegr. in Stemm. Princ. Salernit.

315.  Pellegr. in Stemm.

316.  Paul. Diac. l. 3 c. 45.

317.  Baron. in fin. lib. Epist. Gregorii VII. Celebravit Synodum Romae, in qua excommunicavit Robertum Guiscardum Ducem Apuliae, et Calabriae, et Siciliae cum omnibus fautoribus ejus.

318.  Petr. Diac. Auct. l. 3 c. 45.

319.  Anon. in Chr. Duc. et Princ. Ben. n. 15 apud Pellegr. Post cujus Principis obitum, recta est Civitas per Romanam Ecclesiam.

320.  Auctuar. P. Diac. in Ostiens. l. 3 c. 49.

321.  Auctuar. P. Diac. l. 3 cap. 49.

322.  Hemoldus Chronici Sclavorum lib. 1 cap. 29.

323.  Auctuar. P. Diac. lib. 3 cap. 50 et 53.

324.  Auct. P. Diac. lib. 3 cap. 50.

325.  Malat. lib. 3. Anna Comnen. lib. 4.

326.  Gugl. App. lib. 4.

327.  Malat. lib. 3.

328.  Gul. Appul. lib. 4. Roberto Comiti committitur, atque Girardo. Alter fratre satus, fidissimus alter amicus.

329.  Auct. P. Diac. lib. 3 cap. 53.

330.  Vol. 3. Epist. decretal. Greg. VII. L'Investitura data da Gregorio VII al Duca Roberto vien anche rapportata da Lunig. nel Codice Diplomatico d'Italia, Tom. 2 p. 843.

331.  Anna Comn. lib. 5.

332.  Order. Vital. lib. 7.

333.  Protospata, l'Anonimo di Bari, Orderico. La Cronaca di Fossanova, tom. 1. Ital. Sacr. Ughel. col. 46. La Cronaca de' Duchi di Benevento nell'istoria Longob. del Pellegrino. La Cronaca dell'Anonimo Monaco di S. Sofia di Benevento. La Cronaca Salernitana nella cit. hist. Longob. L'Anonimo Sigonio, Panvinio, Gordonio e Pirri, tutti questi pongono la morte di Guiscardo in quest'anno 1085.

334.  Gugl. App. Urbs Venusina nitet tantis decorata sepulchris.

335.  Malater. l. 3 c. 42.

336.  Pallavic. hist. del Conc. di Trent.

337.  Pellegr. ad Lupum Prot. A. 1089.

338.  Romuald. Arc. Salern. apud Baron.

339.  Malat. lib. 4 c. 17.

340.  Malat. lib. 4 c. 19.

341.  Pellegr. ad Lup. A. 1096.

342.  Malat. lib. 4 c. 2.

343.  Orderico Vital. lib. 1. Hist. Norm. Tancredus Odonis Boni marchisii filius, et Comes de Rossivolo cum suis fratribus.

344.  Ab. de Nuce Chr. lib. 4 cap. 11.

345.  Malater. lib. 4 c. 2. Dux in Apuliam secedit, Comes in Siciliam revertitur.

346.  Paul. Diac. lib. 4 cap. 10.

347.  Malater. loc. cit.

348.  Malater. lib. 4 cap. 26. Homo Apuliae Ducis factus fuerat.

349.  Loc. cit. ad A. 1097 cap. 5. Vice recompensationis Neapolim, quae sibi similiter recalcitrabat, si praevalere posset, fiducialiter concedens.

350.  Petr. Diac. l. 4. c. 10.

351.  Guil. App. lib. 6.

352.  Ivo Epist. 109.

353.  Altes rer. Aquit. lib. 4. cap. 5.

354.  Polid. lib. 3, rer. Anglic.

355.  Rer. Aquit. lib. 4. cap. 5.

356.  Jo. Salisberiensis lib. 15 cap. 16. et lib. 6 cap. 22. Sed nec Legati Sedis Apostolicae manus suas excutiunt ab omni munere, quin interdum in Provinciis ita debaccantur ac Satban ad Ecclesiam flagellandam a facie domini Provinciarum diripiunt spolia, ac si thesauros Croesi studeant comparare.

357.  V. Ugo di Flavigni, ed Eadmero lib. 5. hist.

358.  Gregor. lib. 2. Indit. 10. Epist. 7.