1 Zie de analyse van het dierlijk ei aan het slot van dit stuk.—Drie en twintig der zoogenaamde elementen, wier gezamenlijk aantal thans 62 bedraagt, komen zeer zelden voor en zijn gedeeltelijk slechts onvolkomen bekend. ↑

2 Men vergelijke A. von Humboldt’s Ansichten der Natur (derde uitgave, 1849) II. bladz. 312. „De moeijelijkheid welke er in gelegen is, om de levensverschijnselen van het organismus op eene bevredigende wijze terug te brengen tot natuur- en scheikundige wetten, moet grootendeels worden toegeschreven aan de zaâmgesteldheid der verschijnselen, aan de veelvoudige te gelijker tijd werkzame krachten en aan de omstandigheden, welke invloed op hare werkzaamheid uitoefenen, even als zulks ten opzigte van de voorspelling van meteorologische veranderingen in den dampkring het geval is.” ↑

3 Sur l’homme et le développement de ses facultés, ou essai de physique sociale. 2 vol., wijders: Du système social et des lois qui le régissent, Paris 1848. ↑

4 Die waarschijnlijk afstamt van de wilde geit, Capra Aegagrus. ↑

5 Deze atomen, al waren zij binnen bepaalde grenzen besloten en niet oneindig klein, zouden wij echter nimmer, zelfs niet met de sterkste microscopen kunnen waarnemen, dewijl het medium waardoor wij heenzien, de lucht, de glaslensen, ja de deelen van ons eigene oogen insgelijks uit atomen, uit stof bestaan. ↑

6 Deze zamengestelde atomen noemt men thans, ten einde eene achterdeur open te houden, molekulen. ↑

7 Scheikundig zamenstel of, bij gelijke menging, doch verschillende ligging der atomen en verschillende vatbaarheid tot breking van het gepolariseerde licht. ↑

8 Het volgende voorbeeld zal hiervan nog een sprekender bewijs opleveren. Wanneer twee personen uit een glas drinken, waarin zich een oplossing van amygdaline bevindt, zijnde een kristalliseerbaar, volkomen onschadelijk ligchaam dat in bittere amandelen wordt gevonden, en de een onmiddellijk daarna een glas orgeade drinkt, de andere echter niet, dan zal de laatste gezond blijven, terwijl zich bij den eerstgenoemde verschijnselen van hevige vergiftiging zullen openbaren. Zoodra namelijk amygdaline in aanraking komt met zoete amandelen en water (amandelmelk), wordt door eene bloote omzetting der bestanddeelen (behalve suiker, bitteramandelolie en mierenzuur) blaauwzuur gevormd. ↑

9 Alcoholradicalen zijn koolwaterstoffen (4 kool- en 5 waterstof), welke in verbinding met 1 atoom zuurstof en 1 atoom water ligchamen vormen, waartoe onder anderen de algemeen bekende wijnalcohol behoort. ↑

10 Tot zoo ver gaat het handschrift van mijn oudsten broeder, dat hij mij ten gebruike heeft afgestaan, nadat hij (zijne voordragt geëindigd hebbende) er hier en daar meer volledigheid aan gegeven en het verbeterd had. ↑

11 Mijn broeder Nacht was oorspronkelijk tot den zoogenaamden geestelijken stand bestemd, doch beoefende naderhand de landhuishoudkunde en houtvesterij. Wij de overige drie broeders leiden ons reeds vroegtijdig toe op de natuurwetenschappen; de oudste van ons, Avondrood, had eene bijzondere voorliefde voor de studie der zoölogie en physiologie, Morgenrood voor de chemie en physica, terwijl ik (de jongste) mij voornamelijk bezig hield met de beoefening der botanie en geologie. Het resultaat van nog niet doorgronde wetten, hetwelk wij „noodlot” noemen, vereenigde ons later, gelijk de lezer reeds vroeger heeft gezien, alle vier op Java. ↑