Na de verschillende aanvallen, die mijn „Borneo van Zuid naar Noord” te verduren heeft gehad, en waarbij men hoofdzakelijk nevenzaken aangetast heeft, met het kennelijk, zelfs eens met het erkend doel om de waarheidsliefde omtrent de hoofdzaak in verdenking te brengen, zal een klein woord vooraf niet ondienstig zijn.

Toen ik met den Directeur der Uitgevers-Maatschappij „Elsevier” dezen mijn nieuwen arbeid „Een kwart eeuw tusschen de Keerkringen” besprak, vroeg hij mij of die eene autobiographie zoude worden, en antwoordde ik hem, dat het leven van één mensch, hoe veelbewogen het ook geweest zij, hoogst zelden voldoende stof leverde om ook maar één boekdeel te vullen. Dat er zoo iets dus in mijn arbeid niet mocht gezocht worden! „Neen,” voegde ik er bij, „ik wil uit veler leven een greep doen, ook hier en daar uit het mijne, waar mij dat gepast zal voorkomen. Die grepen zal ik door middel van een lichten romantischen draad tot een geheel trachten te verwerken, waardoor een aanschouwelijk beeld ontstaan zal—zoo hoop ik althans—van wat het leven in Nederlandsch-Indië den krijgsman aanbiedt. Ik zou mijn werk op het voetspoor van Alfred de Vigny: „Grandeurs et servitudes dans l’armée des Indes Orientales Néerlandaises” hebben willen betitelen, hadde ik daardoor geen plagiaat gepleegd en ware het mij mogelijk geweest dien titel naar mijn zin in goed Nederlandsch over te brengen.” [vi]

Het doel van den arbeid, waarmede ik ander maal voor het publiek treed, is daarbij voldoende omschreven en heb ik bij de mededeeling daarvan niets te voegen, dan alleen de betuiging, dat ik—om mijne krachten niet te verspillen in een afmattenden strijd,—geene enkele recensie zal beantwoorden, die zich ten doel mocht stellen de geloofwaardigheid van de geleverde verhalen aan te vallen of verdacht te maken. Om de recensenten bij hun arbeid dadelijk te gemoet te komen, verklaar ik dat die verhalen verdicht zijn en dat het derhalve noodelooze moeite zal zijn, zich in gissingen omtrent namen of omtrent andere bijzonderheden te verdiepen. Overigens hoop ik dat de welwillende lezers in die bladzijden zullen vinden, wat ik getracht heb er in neer te leggen: het aanschouwelijk beeld namelijk van wat het leven in Nederlandsch-Indië den krijgsman aanbiedt, waarvan ik hier boven sprak en eene aansporing voor hen, die leeken zijn op koloniaal gebied, om met onze zoo schoone Koloniën meer bekend te geraken.

Den Haag, 20 November 1883.

DE SCHRIJVER. [vii]