Vasso altereutrum {*above ‘utrum’: eorum} deleto e (eorum man. rec. suprascr.) B |
nouas in mg. man. altera: in duas B |
an discribit? | Probus et Varro, alter eorum in duas partes scribit et reliquas subiectas facit, alter in quattuor prout quisque potuit sentire.
eΝΘΥΜΗΜΑΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ϹΚΗΜΑΤΑ N |
derigit N | Glossemata ut toreumata enthymemata noemata schemata poemata et his similia omnia Varronis regula, inquit Plinius, datiuo et ablatiuo plurali in BVS dirigit, quia singularis ablatiuus E littera finiatur.
tria add. et ego tu ille uncis inclusit Wachsmuth |
septim infra quoque G = cod. Guelferbytanus Lindemanni |
inuenis libri |
primigenia AB primogenia corr. ab alt. man. in primigenia G |
aliquid a naturali AB |
diriuatum B deriuatiuum corr. in deriuatum G | Sunt autem pronomina finita tria [ego tu ille], infinita septem, minus quam finita sex, possessiua quinque. et haec sunt pronomina. in rerum natura plus non inuenies. omnia pronomina quae sunt inuenta in latina lingua ista sunt: finita sunt tria: ego tu ille, infinita septem: quis qualis talis tantus quantus quotus totus, minus quam finita sunt sex: ipse iste is hic idem sui, possessiua sunt quinque: meus tuus suus noster uester. alia pronomina non inuenies. sed dicere mihi habes: dixisti mihi alia pronomina non inueniri, sed inueni alia, dico tibi: ego dixi, quia non sunt primigenia quae dicit Varro, sed deductiua. multum interest utrum sit aliquid naturale an aliquid deriuatum.
non om. B de quo uid. ad fr. 96 |
barrone B |
succedanea Bondamus uar. lect. II 2 p. 115 succedat in ea B |
poteset B |
potes B | Pronomen quia non fungitur officio nisi praemisso nomine, ideo haec pars a Varrone succedanea dicitur, quia non potest in eadem locutione esse; hoc est quia bis nomen repeti non potest. ordo tamen hic custodiendus est, ut nomen in praecedenti sit loco, pronomen in subiectis.
Per C ‘cum’ aduerbium erit temporis ut: cum uenerit loquemur, cum uoles ibimus, cum petieris feres. |
significandum B |
pro ex et nonnunquam B |
pro a ut in hac prouincia ex prouincia uenire B lacunam significaui qua exempla quaedam praepositionis de pro a positae et uerba: peccat etiam (de prouincia uenire e. q. s.) excidisse uidentur |
perpera in B |
ut in circum B |
eximus in naue{*above e: b} (b manu alt. suprascr.) circo B |
longa aut B |
flamminius B | Varro aduerbia localia, quae alii praeuerbia uocant, quattuor esse dicit: ex in ad ab. ‘ex’ locum significat unde egredimurut ex area, ‘in’ locum in quem ibimus ut in aream, ‘ad’ locum ad quem adimus ut ad parietem, ‘ab’ locum a quo discedimus ut a pariete. horum duorum aduerbiorum, ex et ab, poste riores literae solent demi, alias recte alias perperam. quando ergo ex, quando e dici oporteat ex consequentibus uocabulis animaduertitur. item et ‘apud’ locum significat ut: [accede ad me] qui dominati apud me sunt, apud illum est. ‘de’ quoque nonnumquam pro ‘a’ ponitur, et nonnumquam pro ‘ex’, pro ‘a’ ut in hoc ... 'de prouincia uenire’ qui se dicit; nam perperam est, imus enim in prouinciam ut in nauem et in circum, eximus ut e naue e circo sic e prouincia. de prouincia existimamus cum de ea bene aut male praedicamus, de naue dicimus cum longa an oneraria sit rogamus, de circo cum flaminius an maximus.
In aedem B |
senatu B |
quod quo inimus eraso in B corr. Vsener |
dicendum ex om. B |
tabulis ·n· his eraso h B |
eas] eius B |
is] his eraso h B |
scriptum q: pronuntiat~ B |
ea B |
uidet et potius B |
legi quam dici contra eas litteras non B corr. Vsener |
capud {*above d: t} B | item uitiose dicitur senatum habere apud aedem Apollinis, quod in aede dici oportet. et ‘de senatus sententia’ uitiose, nam debent dicere ut ex mea sententia ex tua sententia, sic ex sensatus sententia. item qui dicunt ‘de senatu redii’ potius quam e senatu, eo quod quo quom imus IN dicimus, inde cum redimus dicendum ex. ex senatu eiectus potius quam de senatu. male imperant qui dicunt ‘de tabulis quid dicere’. de tabulis enim is dicit qui eas laudat aut culpat, e tabulis is dicit qui quod est in his scriptum recitat scriptumue pronuntiat. si eas uidet, potius dici oportet 'legi’, contra quam ‘dici’, eas literas si non spectat. ‘a capite dempta’ qui uocant male appellant, quod sunt de capite dempta non a capite, ‘ad caput additum’ recto dicitur si est extra caput quod additur.
actor add. Wachsmuth |
non in] in om. B |
autorem {*above u: c} in scena significare B corr. O. Iahn |
uestibulum. sccena B |
auctor eraso u B |
eocedit B |
ex ea] ex om. B |
quod B |
his qui concionaturus dicit B |
pro rostris] prorsus B | qui transcribunt tabulas, non describunt sed exscribunt, qui quales sunt scribunt ii describunt. a scena uenit spectator, e scena uenit qui egit, contra spectator e theatro, a theatro actor, de scena loquitur qui de ea bene an male ornata sit loquitur, in scena pronuntiat actor. qui hoc idem subtilius uult dicere non in scena sed pro scena dicit pronuntiare actorem. nam scena significat graece ‘domus’, e scena actor exiit, uenit in pulpitum ac uestibulum, pro scena itaque actor est. cum eo uenit dicimus prodire, qui domo excedit procedere, qui ex ea quid ducit producere. pro rostris dici oportet cum is qui contionatur iis dicit qui ante rostra sunt, pro rostris enim et ante idem sunt.
uiciose B |
Romae. Ceduntur B |
Roma B |
exebibit B |
ad (corr. alt. m. in ab) Roma B |
ΝΛΘΟΝΛΗƆ-ϹΑϹ B | in rostra ascendit, e rostris descendit, de rostris dicit qui ea cuiusmodi sint dicit. in contione stat, e contione uenit, de contione dicit. inscribunt quidam literis ‘e’: datae ‘e Gallia’, item ‘e Roma’, uitiose. nam sic dici oportet: ‘in Gallia’ et 'Romae’. dantur enim in loco, afferuntur e loco, sequitur ut dentur in Gallia et Romae. [praepositio nonnunquam per unam literam scribitur, sed per diminutionem ut ebibit pro exbibit.] ‘ab Roma uenio μεταπλασμὸς est pro ‘Roma’.
istic istinc rv istic stinc R |
hic hic R hic hac B |
quique B quicque R | Ex his pronominibus sedecim tantum Varro aduerbia eius modi secundum sonorum rationem fieri demonstrauit: ille illic illinc illuc illo, iste istic istinc istuc, hic hic hinc huc, idem ibidem, qui quo, quique quoque, quicumque quocumque, quidam quondam, quispiam uspiam, aliquis aliquo alicubi, qualis qualiter, meus meatim et significat more meo, tuus tuatim et significat more tuo, suus suatim et significat more suo, noster nostratim et significat more nostro, uester uestratim et significat more uestro. ex quibus pronominibus tantum quem ad modum aduerbia fiant, sic uti Varro docuit, demonstrauimus.
DE ANTIQVITATE LITTERARVM
AD L. ATTIVM
II
elimentorum (ylementorum G) nomina tam apud graecos LG |
aput graecos H |
quod {*above space: a}barbaris Dd |
quod esse—auctores literarum] om. RADH in mg. add. d, in schedula exhibet K |
ante esse O. Iahn ita add. |
esse om. d |
docens—literarum] om. d |
caldeorum GK |
eos] eorum G |
simplitia hec A |
et om. K |
inmobile D īṇmobile G |
disinant G dissinant K |
mutae {*above ut: t} L |
incipientes a se L |
quas si d quasi AD |
euanescit una K | Sunt indeclinabilia tam apud graecos elementorum nomina quam apud latinos, siue quod a barbaris inuenta dicuntur, quod esse ostendit Varro in secundo de antiquitate litterarum, docens lingua chaldaeorum singularum nomina litterarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri eos esse primos auctores literarum, siue quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile, siue quod nec aliter apud latinos poterant esse, cum a suis uocibus uocales nominentur, semiuocales uero in se desinant, mutae a se incipientes uocali terminentur, quas si flectas, significatio quoque nominum una euanescit.
sed sedecim A |
tractaturus A |
quare hisdem A | Litterae apud maiores nostros non fuerunt XXIII sed XVI. postea additae sunt aliae. ita etiam tractatoris est, ut doceat olim XVI fuisse, postea ex superfluo additas alias litteras et factas XXIII. habemus hoc in libris ad Attium apud Varronem, et cur tot sint et quare eo ordine positae et quare isdem nominibus uocentur.
autoritas D |
tam in mg. add. h |
macri et censorini GL teste in mg. l |
K] f K ante K unius litterae, post Q duarum litt. (ue ut uidetur) litura in R |
nomero A | Auctoritas tam Varronis quam Macri teste Censorino nec K nec Q nec H in numero adhibet literarum.
DE ORIGINE LINGVAE LATINAE
AD CN. POMPEIVM MAGNVM
LIBRI III
ἐκείνου corr. ab alt. m. in ἐκεῖνο C = cod. Caseolinus |
ἀλκάδων C | Οὐδὲ γὰρ ἀγνοήσας ὁ Ῥωμύλος ἢ οἱ κατ᾽ αὐτὸν δείκνυται κατ᾽ ἐκεῖνο καιροῦ τὴν Ἑλλάδα φωνήν, τὴν Αἰολίδα λέγω, ὥς φασιν ὅ τε Κάτων ἐν τῷ περὶ Ῥωμαικῆς ἀρχαιότητος, Βάρρων τε ὁ πολυμαθέστατος ἐν προοιμίοις τῶν πρὸς Πομπήιον αὐτῷ γεγραμμένων, Εὐάνδρου καὶ τῶν ἄλλων Ἀρκάδων εἰς Ἰταλίαν ἐλθόντων ποτὲ καὶ τὴν Αἰολίδα τοῖς βαρβάροις ἐνσπειράντον φωνήν.
latinae linguae L |
ut Ion—his uerbis] om. RBH add. r |
scripsit r |
uicesima quinta r uigesima ex uicessima corr. g uicissima K |
littera est r |
agma codd. Hertzi ἄγγμα ten Brinkius cf. supra p. 127 |
ut om. r |
his in uerbis r |
aggula G uel aggilla g aggilla L agguila L |
huiuscemodi GL huiusmodi K |
accius codd. Hertzi praeter H in quo actius |
binam GLK |
G] b gg Bg |
·n·g· G |
ueritatem facile uidere est, in illo non est Ritschelius mon. epigr. tria p. 24 |
facile—non est] non facile {*above space: non} L non facile est ceteri |
agceps agcora] uetus commentator in cod. Darmstad. 204 adnotat ad has uoces: adhuc sunt uerba uarronis continuata. non enim priscianus ex sua parte diceret similiter agceps agcora. cf. Ritschelius l. s. | Vt Ion scribit quinta uicesima est litera, quam uocant ἄγγμα, cuius forma nulla est et uox communis est graecis et latinis, ut his uerbis: aggulus aggens agguilla iggerunt. in eiusmodi graeci et Attius noster bina G scribunt; alii N et G. quod in hoc ueritatem uidere facile est, in illo non est. similiter agceps agcora.
ῥιζώματος Caseolinus corr. Fussius |
ἡ deleri iubet Otto Iahn | Τὴν ὅλην κατασκευὴν τοῦ περιζώματος οἱ Γάλλοι καρταμέραν, ἣν τὸ πλῆθος καρτάλαμον ἔξ ἰδιωτείας ὀνομάζει. ὅτι δὲ οὐ Ῥωμαικὸν τουτὶ τὸ ῥημάτιον, μάρτυς ὁ Ῥωμαῖος Βάρρων ἐν βιβλίῳ πέμπτῳ περὶ Ῥωμαικῆς διαλέκτου, ἐν ᾧ διαρθροῦται ποία μὲν τις λέξις ἐστὶν Αἰολικὴ ποία δὲ Γαλλική, καὶ ὅτι ἑτέρα μὲν ἡ Θούσκων ἄλλη δὲ Ἐτρούσκων, ὧν συγχυθεισῶν ἡ νῦν κρατοῦσα τῶν Ῥωμαίων ἀπετελέσθη φωνή.
DE SIMILITVDINE VERBORVM
II
‘Pix’ singulariter dicitur, ut ait Varro de similitudine uerborum II.
DE VTILITATE SERMONIS
IIII
regulis iam legi non potest in N add. Fabricius | Aenigmatis Varro de utilitate sermonis IIII. ait enim Plinius: quamquam ab hoc poemate his poematibus facere debeat, tamen consuetudini et suauitati aurium censet summam esse tribuendam et quia graeca nomina non debent latinis regulis alligari.
INCERTAE SEDIS
Ablatiuum Varro sextum, interdum latinum appellat, quia latinae linguae proprius est.
Curculio. Varro ait hoc nomen per antistoichon dictum quasi gurgulio, quoniam paene nihil est nisi guttur.
CORRIGENDA ET ADDENDA
| p. 3 | u. 2 inf. | lege | Aristophanem | Aristophanon |
| » 8 | » 11 inf. | » | τἀληθῆ | τἀλαθῆ |
| » 19 | » 10 inf. | » | posuisse | posuise |
| » 21 | » 3 inf. | » | in libro XXIIII | in libro XIIII |
| » 23 | » 18 | » | saeculum | seculam |
| » 26 | » 5 inf. | » | indicari | iudicari |
| » 27 | » 17 inf. | » | populus | populis |
| » 30 | » 6 inf. | » | huc referendis | hic referendis |
| » 36 | » 6 | » | oxycomino | oxycomina |
| » 38 | » 12 inf. | » | quam | qnam |
| » 50 | » 3 | » | duabus | duabis |
| » 52 | » 1 inf. | » | quoque | quoquo |
| » 53 | » 3 | » | eorum quos | earum quas |
| » 57 | » 9 inf. | » | p. 126 Schaef. | p. 1126 Schaef. |
| » 60 | » 7 | » | de Isaeo | de Isaco |
| » 61 | » 16 | » | τέχνης | τεχνῆς |
| » 66 | » 4 | » | fuit | fuerit |
| » 67 | » 12 inf. | » | enchiridiis | encheiridiis |
| » 68 | » 9 inf. | » | quaestionum | quaestionem |
| » 78 | » 6 inf. | » | Varro in V ad Marcellum | Varro ad Marcellum |
| » 81 | » 4 inf. | lege | nulla potest | ulla potest |
| » 85 | » 5 | » | facinoris | facineris |
| » 85 | » 16 | sordidi sermonis usum
receperit ci. Vsener |
s. s. uires (uirus P.) ceperit | |
| » 88 | » 1 | lege | cognoscendam | cognoscendum |
| » 97 | » 16 | » | quaesitum sit | quaesitum est |
| » 107 | » 12 | » | restet | restat |
| » 112 | » 13 | » | quo ipso Putschius | quo ipso uel simillimo Putschius |
| » 118 | » 17 | » | clarissimum | clarissinum |
INDEX RELLIQVIARVM
IN DISPVTATIONE TRACTATARVM
| fr. | p. | fr. | p. | fr. | p. | ||
| 1 | 36 | 47 | 93 | 80 | 76 | ||
| 2 | 23 | 49 | 49 | 81 | 73 | ||
| 3 | 23 | 50 | 93 | 82 | 78 n. 3 | ||
| 8 | 32 | 51 | 93 | 83 | 78 | ||
| 9 | 32 | 52 | 93 | 84 | 78 | ||
| 10 | 32 | 53 | 83 | 85 | 78 | ||
| 11 | 32 | 54 | 83 | 86 | 78. 86 | ||
| 12 | 32 | 55 | 52 | 87 | 78 | ||
| 14 | 32 | 56 | 94 | 88 | 78 | ||
| 15 | 32 | 57 | 94 | 89 | 78. 86 | ||
| 16 | 32 | 58 | 94 | 90 | 78 | ||
| 17 | 33 | 59 | 52 | 91 | 99. 101 | ||
| 18 | 33 | 60 | 53 | 92 | 100 | ||
| 19 | 34 | 60A | 62 | 93 | 101 | ||
| 20 | 34 | 60B | 63 | 94 | 108 | ||
| 21 | 34 | 61 | 63 | 95 | 108 | ||
| 22 | 34 | 62 | 64 n. 2 | 96 | 115 | ||
| 23 | 34 | 64 | 66 | 97 | 109 | ||
| 24 | 35 | 65 | 67 | 98 | 110 | ||
| 26 | 35 | 66 | 67 | 99 | 110 | ||
| 27 | 35 | 67 | 67 | 100 | 110 | ||
| 28 | 35 | 68 | 65. 67 | 101 | 113 | ||
| 29 | 35 | 69 | 65. 68 | 102 | 112 | ||
| 30 | 35 | 70 | 65. 68 | 103 | 125 | ||
| 31 | 36 | 71 | 69 | 104 | 119 | ||
| 32 | 19 | 72 | 69 | 105 | 122 | ||
| 36 | 20 | 73 | 69 | 106 | 129 | ||
| 38 | 36 n. | 74 | 70 | 107 | 126 | ||
| 41 | 79 | 75 | 70 | 108 | 131 | ||
| 42 | 82 | 76 | 70 | 109 | 135 | ||
| 43 | 90 | 77 | 70 | 110 | 34. 136 | ||
| 44 | 90 | 78 | 73 | 111 | 137 | ||
| 45 | 92 | 79 | 77 | 112 | 137 | ||
| 46 | 92 | ||||||