725 (return)
[ Stu puòr diàu al
sarès Corso Donati, fradi di Farèis. Secont il fradi, Corso Donati a somèa
cal sedi stàt in part responsàbil pal spolpamìnt di Firense, descrit
pìnsìma.]
726 (return)
[ Li sfèris celèstis.]
727 (return)
[ Coma ca fà la zent
cuant che zà a sà ca no pòl vej sè ca vorès vej.]
728 (return)
[ I centàuros, ca vèvin
un pet di omp e un cuàrp di cjavàl. Tant chistu che l eempli daj ebrèos
cal seguìs al è un eempli di goloitàt punida.]
729 (return)
[ I guadàis, i cròt, a
sòn li pènis ca sufrìsin, che cul zì ndavànt ju purificarà.]
730 (return)
[ Sta pluma dal ànzul a
ghi neta via il pecjàt da la goloitàt a Dante.]
731 (return)
[ Chej ca sintìndin di
astrologìa a capìsin a volo che Dante al vòu dii ca sòn li doj dopo di
misdì. Chej che di astrologia a sintìndin puc, coma me, a sòn conseàs di
consultà i comentatòus.]
732 (return)
[ Rivànt fin a vièrzi (il
àt) la bocja par parlà.]
733 (return)
[ Na domanda amondi
sensìbli. La risposta a ghi vèn data in ta in li rìghis ca seguìsin.]
734 (return)
[ Tal sens che Dante al
podarès alora capì coma ca è pusìbul dimagrì, par raòns ca noan nuja a
che fà cu la mancjansa di roba da mangjà.]
735 (return)
[ Il sanc cal scòr in ta
li vènis di una part dal cuàrp al và a trasformasi in ta la part stesa.]
736 (return)
[ Ta stu natural vasèl
a si mìscjn il sanc dal omp e chel da la fèmina.]
737 (return)
[ Il sanc da la fèmina al
è pront a ricèvi il sanc dal omp, cal è pront a operà.]
738 (return)
[ I sugerìs di consultà i
comentatòus par vej na idea pì clara di chista spiegasiòn scolastica di
sè ca susèit dal momènt dal concepimìnt in sù.]
739 (return)
[ A è clar, chì, che il
sanc maschìl al domina. I cròt che certi feminìstis di vuej a ghi darèsin
na buna tirada di orèlis a Dante e a Tomàs dAcuina e a Aristòtil e a
dùcjus chej ca la pensàvin cussì in ta chej timps lontàns.]
740 (return)
[ La referènsa chì a è al
filoofo antìc Averroe che, secònt li rìghis ca seguìsin, al insisteva che
l intelèt al era superàt da lànima. (Vandelli, su chistu punt al dà na
buna spiegasiòn.)]
741 (return)
[ Par vej nidea pì clara
da la fuiòn da li divièrsis pars da lànima (vegetativa, sensitiva e
rasionàl) a zova consultà i comentatòus. A è da oservà, però, che lidea
che l embrio al vegni dotàt di ànima rasionàl a vèn scartada daj
filòofos di vuej, da John Locke in cà.]
742 (return)
[ La referènsa chì a è a
che part da lànima ca resta atìva encja dopo la muàrt.]
743 (return)
[ In particulàr li
facoltàs vegetatìvis e sensitìvis, a rèstin calmùtis; mentri che li
facoltàs inteletìvis (memoria, etc.) liberàdis dal cuàrp, a dovèntin
encjamò pì ben gusàdis.]
744 (return)
[ Lànima, che chì si
sièra sofermada, a deva forma umana a laria. Interesanta chista teoria
da lànima, ca à eistensa prima dal cuàrp, e che di fat a ghi dà forma al
cuàrp.]
745 (return)
[ Chistu a veva dita
Maria cuant che l ànzul a ghi veva dita ca varès vùt un frut; Quomodo
fiet istud, quoniam virum non cognosco? Domanda abastansa naturàl.]
746 (return)
[ Il velèn.]
747 (return)
[ Scju spìris a pòsin
purificasi doma restànt lì, dentri da li flàmis.]
748 (return)
[ Tal sens generàl da li
zònis cjàldis dal Nordafrica.]
749 (return)
[ Par fasi amà da un
toru, Pasife a era entrada ta na vacja di len. Da sta union al era nasùt
il Minotauro.
750 (return)
[ Vandelli al cròt che
sta siora a è la Madona; Robuschi al dìs ca è Beatrìs. E jò? Jòi cròt che
sta gràsia a posi èsighi conferìda doma da la Madonao da Beatrìs cu la
gràsia da la Madona.]
751 (return)
[ Lidea che na persona
urbana, civiliada, nòbil, a resti culpida (o maraveada) dal straordinari
par mancu timp dal cjargnèl (=montanaro) a è, secònt me, un cumplimìnt
tant pì grant pal cjargnèl che pa la persona nòbil.]
752 (return)
[ Sèar, coma chej spìris
descrìs uchì, al veva pecjàt di sodomìa, e par chèl al vegneva clamàt
regina.]
753 (return)
[ La so vergogna a asìst
li flàmis in tal so viàs di purificasiòn.]
754 (return)
[ Pasife, zà minsonadan
tal vers [Footnote 41].]
755 (return)
[ Guinièl, ca ghia dàt
il via al stil novo, al sarès sensaltri dut invidiòus di sta me prova
volgàr in furlàn.]
756 (return)
[ A è miej consultà i
comentatòus par vej na buna idea da la storia di Licurgo, da la so fèmina
e daj so fiòj. Chì aè da notà che Dante al è tentàt di cori vièrs di
Guinièl, pal ben ca ghi voleva, ma al è trategnùt da li flàmis ca
cujèrzin Guinièl.]
757 (return)
[ Cussì a si riferìs
Dante al Guinièl, che di luj a si considera disèpul.]
758 (return)
[ Il miej fabri dal
dolce stil novo al sarès Arnalt Daniel; chèl crodùt pì avansàt al sarès
Girault de Borneil, un famòus poeta provensàl. (Q.v. i comentatòus.)]
759 (return)
[ I stùpis minsonàs in
ta stu vers a èrin èncja da lopiniòn che li òperis di Guiton dArès a
fòsin fra li miej.]
760 (return)
[ Scritòus coma Guinièl,
sensa parlà di Dante stes, a rapreentàvin tant miej il bièl stil nòuf.]
761 (return)
[ Arnalt Daniel, zà
minsonàt tal vers [Footnote 115], ca si esprimarà in provensàl fra cualchi
riga.]
762 (return)
[ A è ben clar che il
provensàl al è cuìn dret dal furlàn.]
763 (return)
[ Il ànzul a ghi aparìs
al tramònt. Par na descrisiòn detaliàda su chista determinasiòn di Dante
in riguàrt a lora, i sugerìs i comentatòus.]
764 (return)
[ Vanzeli di San Matèo,
v.8.]
765 (return)
[ Al è doventàt pàlit
coma un muàrt.]
766 (return)
[ Sti rìghis a sugerìsin
che Dante al veva vùt ocaiòn di jodi zent condanada vignì bruada viva.]
767 (return)
[ La storiuta di Tisbe e
Piramo, na sorta di Romeo e Gjulieta pre-Shakespeariana, aè contada da
Ovidio in ta la so Metamorfoi.]
768 (return)
[ Fin a stu punt, i tre a
vèvin cjaminàt in fila indiana, cun Stasio in tal miès.]
769 (return)
[ Indà ca tacava la
scjala ca partava al paradìs terestri.]
770 (return)
[ Al era zùt a durmìo
tramontàt.]
771 (return)
[ Citerea = Vènere.]
772 (return)
[ Lia, prima fèmina di
Jacob, chì uada da Dante coma sìmbul da la vita ativa. (Vandelli) La
corona ca si met in tal cjaf a è na corona fata di buni òperis.]
773 (return)
[ Rachel, seconda fèmina
di Jacob, a è chì uada coma sìmbul da la vita contemplativa.]
774 (return)
[ I splendòus dal vers
[Footnote 109: a crèjn stu efièt.]
775 (return)
[ Chès temporàlis.]
776 (return)
[ Làsiti guidà da sè ca
ti par just.]
777 (return)
[ Beatrìs.]
778 (return)
[ Chej a sarèsin i
flòus, àrbuj, el rest di stu post. Virgìlio, duncja, a ghi dà la sièlta
di uà stu timp in ta la vita contemplativa (stànt sintàt) o ativa
(cjaminànt fra flòus e àrbuj.)]
779 (return)
[ Su di tè i conferìs il
podej temporàl e spirituàl.]
780 (return)
[ Sicoma ca era matìna,
lombrena dal mont dal purgatori a vegneva butada vièrs ovest, par là ca
si pleàvin li ramàsis.]
781 (return)
[ Visìn di Ravena.]
782 (return)
[ Ta stu post al è sempri
il mèis di maj, cu li so gràndis bielèsis primaverìlis.]
783 (return)
[ Divièrsis
interpretasiòns di sta riga a sòn pusìbulis. Robuschi e àltris a cròdin ca
sedi Proserpina ca pièrt la primavera (i flòus ca steva cjolìnt sù). Jò
invènsi i cròt che al momènt dal rapimìnt par man di Plutòn, Proserpina
(la primavera) a pièrt so mari (la cjera, la natura) par via ca vèn
trasportada tal mont di sot; mentri che Cerere (la mari), pierdìnt so fia,
a pièrt la primavera stèsa.]
784 (return)
[ Cupid.]
785 (return)
[ Tal sens che Cùpid di
sòlit al culpìva àltris, no so mari, che stavòlta al veva fat namorà di
Adòn.]
786 (return)
[ Chè di Serse a è na
lesion che al dì di vuèj a varèsin da tegni in mins chej tipos coma Bush
mentri ca si preparing a invadi il Iraq, pensànt, coma Serse, che
sbarasàsi di Saddam Hussein a sedi na roba da nuja e sensa nisùna
conseguensa negativa.]
787 (return)
[ Chìstis a sarèsin
localitàs ta li do bàndis dal Elespònt; Leandro al era costrèt a nodà da
un post al altri par zì a cjatà la so amànt, fin che a un bièl momènt a si
veva nnegàt.]
788 (return)
[ Il Letè.]
789 (return)
[ Il Salm XCI, cal dis
fra laltri quam magnificata sunt opera tua, Domine!]
790 (return)
[ Dante a si riferìs a li
peràulis di Stasio (Purg. XXI, [Footnote 43]
: .) cal veva dita che cà a
no si varèsin cjatàt cambiamìns di timp.]
791 (return)
[ Diu al pol cjatà e
amirà la perfesiòn doma in sè stes.]
792 (return)
[ Da lentrada in sù, il
purgatori al è lìbar di chej turbamìns ca crèjn chì di nuàltris laga e la
cjera.]
793 (return)
[ Ca sarès la nustra
cjera, no chè dal alt dal purgatori.]
794 (return)
[ Di làtal nustri
montstu frutàn (dal àrbul dal ben e da mal?) a nol eìst.]
795 (return)
[ Tal cors da la
purificasiòn a biugna che na ànima a si dismintièj daj pecjàs caa
cometùt e ca si recuardi doma dal ben ca à fàt.]
796 (return)
[ Il gust da laga di
Letè e di Enoè.]
797 (return)
[ Ognùn daj poès di na
volta, chej ispiràs in tal Parnàs. Fra chìscjus a sarèsin encja Virgìlio e
Stasio; e aè par chel che Dante, ta la prosima riga, a si volta vièrs di
lòu.]
798 (return)
[ Dante al veva cjòlt i
so vuj da la bièla Matelda doma par un momentùt.]
799 (return)
[ A sarès bièl savej se
Dante al uarès li stesi espresiòns encja vuèj cuant che la potensa
feminista a è tal chen ta un sens no tant indirèt a parta parfìn a guèris
coma chè da lAfghanistan par liberà li fèminis dal so vel.]
800 (return)
[ Il sun da la melodìa
minsonada tal vers [Footnote 22].]
801 (return)
[ Li Mùis.]
802 (return)
[ Vigìlis.]
803 (return)
[ Dante al ua il Elicòn,
il post indà ca stàn li Mùis, invensi da li fontàniso riultìvisAganipa
e Ipocrinaca vègnin fòu dal Elicòn. Il sens al è che Dante al vou bevi da
li àghis di sti fontànis par otègni la ispirasiòn ca ghi ocòr par
continuà.]
804 (return)
[ Il rest da li Mùis.]
805 (return)
[ Logèt percepìt da pì
di un sens e che, di conseguensa, al pol inganà un daj sens, coma cal
ingàna il sens da la vista in ta stu cau chì.]
806 (return)
[ Àt = forma, aspièt.
(Dante a si veva visinàt ai àrbuj cussì tant ca nol podeva pì vignì
inganàt in ta sè cal jodeva.)]
807 (return)
[ Chista virtùt a sarès
che facoltàt inteletuàl ca ghi permèt a la raòn di percepì la veretàt da
li ròbis.]
808 (return)
[ Matelda.]
809 (return)
[ Tal nustri mont.]
810 (return)
[ Dal flun Letè, che i
poès e Matelda a stàn percorìnt.]
811 (return)
[ Li flamùtis a someàvin
pinej.]
812 (return)
[ Li sièt lìstis a
rafigùrin i sièt regaj dal sant spìrit: il savej, l intelèt, il bon
consej, la fuarsa, la siensa, la pietàt, e il timòu di Diu. (Vandelli)]
813 (return)
[ Li strìchis coloràdis
lasàdis da li flamùtis a sòn iridàdis, coma cal è l arcobalèn o ca sòn i
sircuj che ogni tant a si jòdin atòr da la luna. (Delia)]
814 (return)
[ Dante a nol à la
capacitàt di jodi cussì lontàn coma cal pòs il spìrit di Diu.]
815 (return)
[ Secont Vandelli, scju
vincjacuatri vecjus a rapreèntin i vincjacuatri lìbris dal Vecju
Testamìnt.]
816 (return)
[ Cussì al saluda Maria
l arcànzul Gabrièl.]
817 (return)
[ Coma chen tal cjèl na
stela a cjojl post di naltra.]
818 (return)
[ Sìmbul daj cuatri
lìbris dal Nòuf Testamìnt.]
819 (return)
[ La descrisiòn di Dante
a deriva in part da Ezechièl e in part da San Zuan da lApocalìs.]
820 (return)
[ Il grifòn, a ni
recuarda il Vandelli, al è un sìmbul amondi adàt par rapreentà Crist:
Crist al à cualitàs divìnis e umànis, coma che il grifòn al è un puc
àcuila e un puc leòn. Il cjar al rapreentarès la Gliia.]
821 (return)
[ A è da notà che la part
dal grifòn ca rapreènta il divìn aa la corispundensa àcuila/òru, il pì
maestòus daj usièj e il pì presiòus daj metaj. La part umana (il leòn) a è
in blanc e in ros.]
822 (return)
[ L amonimìnt che, coma
ca ghia susedùt a Fetòn, cussì a podarès susèdighi al Papa sa nol vès da
guidà ben il cjar da la Gliia.]
823 (return)
[ Li tre fèminis a
rapreèntin li tre virtùs teologàlis: la rosa = la caritàt; la verda = la
speransa; la blancja = la fede.]
824 (return)
[ Li cuatri virtùs
cardinàlis: la prudensa (= chista), la gjustìsia, la fuartesa e la
temperansa. (Vandelli al esplora al lunc il valòu simbòlic di sti
aparisiòns.)]
825 (return)
[ San Luca e San Pauli,
secont i comentatòus.]
826 (return)
[ La natura a veva fàt
Ipocrate pal interès daj òmis (chej nemàj ca sòn i predilès da la
naturacoma ca crodèvin na volta).]
827 (return)
[ Stu altri vecju al
sarès San Pauli, cal mostra cu la so spada il grant podej da la peràula di
Diu.]
828 (return)
[ San Zuan, il autòu da
lApocalìs. A somèa cal durmìsi; ma in realtàt al è tegnùt ben sveàt da li
so viiòns.]
829 (return)
[ I ultins sièt
minsonàs.]
830 (return)
[ Ca èrin vistìs in
blanc.]
831 (return)
[ La caritàt, ca supuarta
il Nòuf Testamìnt, a è rapreentada in ròs; la fede dal Veciu Testamìnt in
blanc.]
832 (return)
[ Diu stes, tal Empireo,
ma encja chel complès di cjandelièrs, etc., zà descrìt.]
833 (return)
[ Il setentriòn pì bas
(lOrsuta cu la stela polar), cal guida il marinàr.]
834 (return)
[ Di matina bunòra, cuant
chel soreli apena apena al vèn sù, al è velàt da vapòus ca ni permètin di
vuardalu a vuj nùs.]
835 (return)
[ Un amòu cal và ndavòu
un bièl puc, coma che Dante al conta in ta la so Vita Nuova.]
836 (return)
[ Dante a nol veva nencja
nòuf àis cuant cal veva jodùt Beatrìs pa la prima volta.]
837 (return)
[ Una cuantitàt amondi
pìsula (un otàf di unonsa).]
838 (return)
[ Dùtis li bielèsis dal
paradìs terèstri, pierdùdis da Eva, a no bàstin par tègnimi dal planzi.]
839 (return)
[ Chista a è in realtàt
lunica volta che il nòn di Dante al è minsonàt in ta la Comèdia.]
840 (return)
[ Fuèis dal ulìf, ca ghi
èrin sàcris a Minerva.]
841 (return)
[ La font a sarès il Letè
stes.]
842 (return)
[ La Slovenia dal dì di
vuèj.]
843 (return)
[ Il paìs cal pièrt
ombrena al sarès l Egìt, o altri paìs nordafricàns, indulà che ogni tant
il soreli al è cussì dret in parzora daj ogès ca ghi stàn sot che chej a
no fòrmin nisùna ombrena.]
844 (return)
[ Cal sarès il cori da li
sfèris celèstis.]
845 (return)
[ I ànzui ca vèvin
dimostràt compasiòn pal puòr Dante.]
846 (return)
[ Beatrìs e i ànzui.]
847 (return)
[ Tal originàl il
ecuivalènt di zovenùt a sarès la vita nova di Dante.]
848 (return)
[ Chista a sarès la
condisiòn dal puòr Dante cuant che par prin i lu jodìn alinìsi dal
Infièr, cunfùs e pierdùt in tal bosc scur.]
849 (return)
[ Al è restàt lì
imbacuchìt, cu la bòcja vièrta ma sensa èsi bon di dii nùja.]
850 (return)
[ Beatrìs a è muarta
cuant ca veva [Footnote 25: àis.]
851 (return)
[ Sens: La lama ca
dovarès punì il pecjadòu a vèn smusada dal intervegnì da la miericordia
divina.]
852 (return)
[ Tal e cual di chej
chencjamò a ghi fàn part dal mont da li ròbis fàlsis.]
853 (return)
[ Beatrìs a ghi stà
diìnt a Dante ca nol veva da vej pierdùt timp a zì in sercja di chej
plaèis di stu mont, coma par eempli il plaej sesuàl.]
854 (return)
[ Colps o avìs di
perìcul.]
855 (return)
[ Il vint nostràl al
sarès il vint da la tramontana; chel altri al è il vint da lAfrica.]
856 (return)
[ Riferìnt a la so mua
coma barba, Beatrìs a ghi fà recuardà a Dante ca nol è pì un frutùt. E
luj a si sìnt mortificàt.]
857 (return)
[ Stu èsi in do natùris
al è il grifònmiea àcuila e miès leònsìmbul da la dopla natura di Gesù
Crist.]
858 (return)
[ Laga dal Letè a lu
purìfica e a ghi cjoj la memòria daj so pecjàs.]
859 (return)
[ Chìstis a sarèsin li
virtùs cardinàlis, che cul so fà a dimòstrin di volej protèilu.]
860 (return)
[ Indulà ca fòrmin una da
li costelasiòns.]
861 (return)
[ Dal inìsi, alòra,
Beatrìs a era stada dotada di dùtis li virtùs.]
862 (return)
[ Li virtùs teologàls
(caritàt, speransa e fede) ca ghi daràn na man a Dante par jodi li veretàs
rivelàdis pì benòn.]
863 (return)
[ Taj vuj di Beatrìs.]
864 (return)
[ Coma za minsonàt, il
grifòn al è stàt destinàt a rapresentà il Crist in ta la natura umana e
che divina.]
865 (return)
[ In sè il grifòn al
restava imutàt, ma a si tramutava in taj vuj di Beatrìs o in tal aspièt
uman o in ta chel divìn.]
866 (return)
[ La sostansa di chista
esclamasiòn di Dante a è la realiasiòn so che nisùn al podarès maj
descrivi cun preciiòn la bielèsa di Beatrìs.]
867 (return)
[ I dèis àis ca separàvin
il poeta dal àn da la muàrt di Beatrìs.]
868 (return)
[ Al era dut concentràt
in tal amirà la bielèsa di Beatrìs.]
869 (return)
[ Sti tre zòvinis, ca
rapreèntin li tre virtùs cardinàlis, a ghi stàn partànt a mins a Dante di
smètila di fisà Beatrìs.]
870 (return)
[ I sièt cjandelièrs za
minsonàs tal cjànt XXIX.]
871 (return)
[ Cu la bandiera.]
872 (return)
[ Mentri che il cjar al
zira, Dante e compàis a sòn ta la banda interna da lorbita.]
873 (return)
[ I comentatòus a
sugerìsin che stu àrbul al rapreenta l impero romàn, mentri che il cjar
trainàt dal grifòn al rapreenta la Gliia. L àrbul svistìt, duncja, al
sugerìs la condisiòn dal impero ca eisteva sensa l intervènt redentìf di
Crist.]
874 (return)
[ Coma che, di fat, a
ghia capitàt a la nustra nonuta Eva, che osteàda, dopo vej sercjàt il
frut di stu àrbul!]
875 (return)
[ Al à leàt il timòn dal
cjar a la frascja cu la frascja stesa. In ta che maniera chì a vèn
rapreentada luniòn dalImpero cu la Gliia.]
876 (return)
[ La lus dal soreli a si
mìscja cu la lus da la costelasiòn dal Cjavròn, ca seguìs la costelasiòn
dal Pès.]
877 (return)
[ Sot naltra
costelasiònche dal Toru.]
878 (return)
[ Gjove, ca si namorava
sù par jù di dùtis li zòvinis ca ghi capitava di jodi, a si veva pur
inamoràt di Io e a ogni cost al voleva entràn ta li so gràsis. La so
fèmina (Gjuno), però, volìnt ostaculalu (cuj sàja maj parsè), a veva metùt
Argo (chel mostru daj sent vuj) a fàjghi da vuardiàn a Io. Alòra Gjove al
veva mandàt Mercurio a indurmidì il puòr Argo cul contàighi la storia da
la ninfa Siringa. Tal fratìmp, Gjove a si veva profitàt, e cussì via
diìnt.]
879 (return)
[ I sugerìs di consultà i
comentatòus par una spiegasiòn profundida di chista similitùdin, ca trata
da la relasion fra il sveàsi di Dante e chèl daj apòstui.]
880 (return)
[ La compagnìa e i àltris
a sarèsin chej spirs (li nìnfis, i vècjus, etc.) ca compagnàvin il cjar. A
è da zontà che si si recuardàn che il grifòn al rafigùra Crist, alòra il
fat che adès al và in alt al rapreenta lasensiòn di Crist in tal cjèl.]
881 (return)
[ Cjaril plaustrum
latìn.]
882 (return)
[ L Acuilòn e il Austri
a sòn doj vins ca tirin fuàrt.]
883 (return)
[ Reidènt ta sta
silvao paradìs terèstri.]
884 (return)
[ Lacuila e i so dans a
rapreèntin li persecusiòns dal impero viers la Gliia.]
885 (return)
[ Secja parsè che la
volp, coma sìmbul da la ereia, a è al diùn di ogni buna dutrina.
(Vandelli)]
886 (return)
[ Secònt i comentatòs,
làcuila chì a rapreenta limperatòu Costantìn e la so donasiòn al Papa.]
887 (return)
[ Il dragòn descrìt in ta
che rìghis chì al è il Satanàt.]
888 (return)
[ La donasiòn di
Costantìn, fata cun buna intensiòn, cul zì dal timp a veva da partàighi
brus momèns a la Gliia.]
889 (return)
[ Il cjar al vèn cussì a
someà la bestia da lApocalìs. I cjafs cornùs a rapreèntin i sièt vìsis
principaj ca vegnèvin a corompi la Gliia: la supiàrbia, linvìdia, la
ràbia, lavarìsia, la lusùria, la musetàt e la gola.]
890 (return)
[ La Curia romana che,
coma chjodìn ta li rìghis ca seguìsin, a si cocolèa cul gigànt, o re di
Fransa.]
891 (return)
[ Par Dante, il rapuàrt
fra il Papa e il re di Fransa al era amondi puc san!]
892 (return)
[ Dante chì al rapreenta
la zent cristianao forsi il pòpul taliàn.]
893 (return)
[ Un sugerimìnt, chì, da
la trasferta da la Curia a Avignòn.]
894 (return)
[ Li tre virtùs teologàls
e li cuatri virtùs cardinàlis.]
895 (return)
[ Peràulis che Gesù a ghi
veva dita ai apòstui prin di murì.]
896 (return)
[ La fiola: Matelda;
chel: Stasio.]
897 (return)
[ E sè ca ghi zovarès
tant al me biùgnu.]
898 (return)
[ La Gliia a era, ma a
no è pì, par via che adès a è sot dominio di Satana.]
899 (return)
[ Li plùmis lasàdis da
làcuila a rapreèntin i bens di stu mont caan vùt lefièt di corompi la
Gliia e di fala doventà la putana dal gigant, coma descrìt pìn sù.]
900 (return)
[ Cinquecento dieci e
cinque tal originàl. A noè clar se Dante al à volùt significà DXVopùr li
cìfris individuàlis: un D, un X e un V, ca podarèsin vignì leùdis coma
DVX ( = DUX = duce). A è miej, chì, consultà chej ca sàn.]
901 (return)
[ Tant Temi che la Sfinx
a proponeva oràcui ca èrin durs da capì.]
902 (return)
[ Cuant che Edipo al veva
risòlt il problema proponùt da la Sfinx, chista a si veva rabiàt e fàt
dans grancj taj cjamps (a piòris e blava). Ma stavolta a no saràn dans
parsè che i fàs (ca faràn da Najàdis) a risolvaràn l enigma.]
903 (return)
[ Da làcuila e dal
gigànt. Par altri interpretasiòns, a è miej consultà i espèrs.]
904 (return)
[ Par vèjghi dat na
roeàda al milùs, Adamo al veva dovùt spetà sincmil àis prin che il Signòu
al vegnès a redìmilu.]
905 (return)
[ Piramo al à cul so sanc
macjàt li mòris che da blàncjs a sòn doventàdis ròsis. Cussì la vanitàt
daj plaèis di Dante a ghi scolorìs la mins.]
906 (return)
[ Ta la proibisiòn
riguadànt il àrbul.]
907 (return)
[ I pelegrìns a tornàvin
da la Cjera Santa cunun bastòn fasàt di fuèis di palma, par recuàrt.]
908 (return)
[ A stà di fat che sta
dutrina, baada sul crodi che l intelèt al rìvi a capì dut, a noè
suficènt par rìndighi pusìbul a Dante di rivà a capì li veretàs
rivelàdis da Beatrìs.]
909 (return)
[ Festina = espresiòn
latina ca ca mi và tant comuda a mi coma a Dante; a tèn a significà il
muvimìnt pì ràpit dal Prin Mobil rispièt a la cjera.]
910 (return)
[ Li sièt virtùs chi vìn
zà incuntràt.]
911 (return)
[ No ee na ironìa
delisioa che mentri chi staj scrivìnt (il [Footnote 23: di dicembri dal
[Footnote 2002]), sta zona fra il Tigris el Eufrate a è doventada un daj
cèntros di dut il mal di stu mont? Cuj sàja se, dopo vignì distruùda, a
tornarà a doventà un Paradìs Terèstri come ca era stada na volta?]
912 (return)
[ Laga dal Eunoè a ghi
ripuarta a la memoria il ben che un al à fat o pensàt.]
913 (return)
[ Li règulis da lart.]
914 (return)
[ Indulà cal à bevùt
laga dal Enoè.]
915 (return)
[ Par vej sfidàt Apòl a
sunà il flàut e pierdùt la sfida al era stàt spelàt, coma un cunìn. (Tal
originàl, natura = vagina.)]
916 (return)
[ L oràr. Dante a ghi
tegneva un mont di otègni la laurea di poetà.]
917 (return)
[ Li fuèis dal oràr.]
918 (return)
[ E sti vòis a sòn
sempri pì bàsis di chès dal poeta o dal imperatòu.]
919 (return)
[ Dafne, tramutada in
oràr, a era fia dal flun Penèo. Duncja, il ramusèl al è di oràr.]
920 (return)
[ Cir = la pica dal
Parnàs, ca ghi era sacra a Apòl.]
921 (return)
[ Vièrs il soreli.]
922 (return)
[ Il paradìs terestri.]
923 (return)
[ Glauc, seguìnt l
eempli dai pes che dopo vej mangjàt na erba speciàl a si èrin rinvigorìs,
al veva sercjàt pur luj sta erba, doventànt un diu dal mar.]
924 (return)
[ Doma Diu al sà se Dante
al è stàt partàt sùn tal cjèl in cuàrp e ànima o doma in spìrit, ca
ghiera apena stàt purificàt.]
925 (return)
[ La saèta a scjàmpa fòu
da la sfera dal fòuc; mentri che Dante, purificàt coma cal è, al è cal
torna pròpit là.]
926 (return)
[ Dante a si maravèa cal
stà zìnt pìn alt sinò laria e il fòuc.]
927 (return)
[ Duti li creatùris a ghi
stàn visìnis a Diu (il so prinsìpit) cuj pì cuj mancu secònt li so
condisiòns: prima i ànzui, dopo i òmis, etc.]
928 (return)
[ Stistìnt al è la
fuarsa che vuèj i clamarèsin ecològica tal sens che dut a unìs in ta na
manièra on ta naltra.]
929 (return)
[ Stu istìnt al controla
dut tal montbèstis, òmis e ànzui.]
930 (return)
[ Il Empireo.]
931 (return)
[ Il Prin Mobil.]
932 (return)
[ La fuarsa istintìva
tratada taj ùltins vers a cjoj chì la forma di un arco cul tiru cal và a
finìla in ta un post deideràt.]