ANG PAG-IBIG NG LAYAS

PAKSA:

ANG PAG-IBIG NG LAYAS

(NOBELANG TAGALOG)

KATHA NI

Jose N. Sevilla

Nagtamo ng̃ medalyang pilak at «Diploma de honor» sa
Tanghalang Pandaigdigan sa Panama.

UNANG PAGKALIMBAG

IMPRENTA SEVILLA
nina Sevilla at mga Kapatid,
603–607 J. Luna, Tundo, Maynila, K. P.
1921

ARING TUNAY NG KUMATHA

MAYNILA, K. P., 1918.

Mahal kong X...

Bago kang dumudungaw sa madawag na tahakin ng maliligoy at balabalahong landasin ng buhay; para namang tiniyap na “Ang pag-ibig ng layás” ay kasalukuyang nayayari sa aking diwa; at yamang di mapipigilan ang panahon upang sandali pang umidlip ka sa pinakamaligaya at pinagpalang panahon ng kawalan ng malay ay sinikap kong makasalubong mo at makaulayaw na agad ang salisalimoot na pangyayari sa aking PAG-IBIG NG LAYAS upang iyong mapanalaminan at matiyak na agad ang bunga niyang mga hibo at anyaya ng pita na di kakaunting luha ang pinadaloy; di kakaunting kulang palad ang ipinasulat sa mahabang talaan niyang mga “kahihiyan” ng kapisanang ating pinakikipamayanan, at libolibong anak na...... pagdaka’y ulila pagka’t walang amang matunton ang sa lahat ng dako ay nangaglisaw.

Tunghayan mo X... at pagaralang mabuti ang mga aral sa PAG-IBIG NG LAYAS na di ko dadaliriin sa iyo kung alin at saan ang layon at tungo ng pinakabunsong bunga ng panitik ng nagmamahal mong amain; hangad ko sa gayon ang magkaroon ka ng ganap na kalayaan ng pagpili at paghalaw ng mapapakinabang na halimbawang nais mong tangkilikin.

Ang handog ko sa iyo’y isang pagkain ng diwa; pagkaing iba’t-iba ang uri at lasa, lalong-lalo na sa kakanyahan ng mga hugis, bikas at paguugali ng mga babai ng PAG-IBIG NG LAYAS na tubo at mulat sa iba’t ibang anyo ng kabuhayan, mga babaing may kanikaniyang likas na gawi na naghantong sa bawa’t isa sa kanila, sa palad na iba’t iba, na hangang libingan ay maghahatid sa kanila upang tabunang kasama ng kanilang katawan ang mga lihim na naghandog sa kanila ng maraming kapaitan, at tamis man, bakit hindi? nguni’t iisang iglap sa piling ng walang pampang na kadalamhatian.

Matuto ka sanang magpakasiya sa alay kong ito sa iyo, nguni’t huwag kang lalalo kailan man, at sa pagpili ng palad, na ito’y na sa iyong kamay, pagka’t pinagpala ka ni VENUS na binahaginan ng kaniyang kahilihiling ganda; at ni MINERVA na di nagpabayang sa diwa mo’y naggayak ng dakilang tanglaw ng talino, at ng mabuti mong tala na binigyan ka ng isang kalagayang di naman api; ang mga biyaya sanang iyan na kaloob sa iyo ng Bathala natin kalakip ng pantas na hinuha sa handog kong ito, ay magamit mong isang mabuting paraan upang ang kaligayahan sa buhay na ito ay manatili sa iyong tahanan.

Kung magkagayon, X... ang binhi ng mabuting layon ay di nasabog sa kabatuhan, ang aking kapagalan ay di naaksaya, at mapasasalamatan ko ng boong kasiyahang-loob ang sandaling ilinikha ko ng mga pangyayaring naging mapakinabang para sa iyo, libangan ng aking mga mambabasa at karagdagan sa panitikang tagalog na kasalukuyang pinayayaman.

Nguni’t bago ko tapusin, X... nakikilala mo ba kung sino ang bayani ng PAG-IBIG NG LAYAS?

Hindi mo nasisinag?...... Hindi?...... Yan. Siya nga.

Ang kaniyang mga gawa, ay nagdaan sa mga mata mong noo’y pikit pa. Ang luha ng kanyang mga sinawi ay di miminsang pinahid ng mapuputi mong kamay, ang kaniyang mga sangol ay di miminsan mong iniwi, at kahit wala ka pang malay noon, ay ninasa mo nang bihisin ang mga hirap ng kanyang mga “Mater dolorosa”.

At magpatuloy ka ng pakikibaka diyan sa kaaway ng iyong damit na kung tawagin ay lalaki.

Huwag mong lilimuting sila’y may pulot ng pangako sa bawa’t pangungusap; may pang-gayuma sa kanilang mga titig at may lakas at tapang upang panoorin kang kagaya ng isang sampagang luoy, na samyo at kulay man ay wala na.

Ang nagmamahal mong amain,
SIKAT-UNA.