| (116) I. SALA CATTABIA. (?) 1. Sala cattabia: piper, mentam, apium, puleium aridum, caseum, nucleos pineos, mel, acetum, liquamen, ovorum vitella, aquam recentem panem ex posca maceratum exprimes, caseum bubulum, cucumeres in caccabulo compones, interpositis nucleis. mittes concisi capparis minuti.... iocusculis gallinarum. ius perfundes, super frigidam collocabis et sic appones. |
cattabia EV semper hic et deinceps; caccabia (melius
-bina) Hum, cottabia Baseggio | nucleo EV | aquã α, quam EV | interponesitis E | concisi capparis minuti iocusculis (loc- V) EV quae certe lacunosa sunt; concisas cepas aridas minute iocuscula (cum -lis Gi) Hum ex p. 23, 2 | perfundes Sch, profundes EV | |
| (117) 2 Aliter sala cattabia Apiciana: adicies in mortario apii semen, puleium aridum, mentam aridam, zingiber, coriandrum viride, uvam passam enucleatam, mel, acetum, oleum et vinum. conteres. adicies in caccabulo panis Picentini frusta, interpones pulpas pulli, glandulas haedinas, caseum Vestinum, nucleos pineos, cucumeres, cepas aridas minute concisas. ius supra perfundes. insuper nivem sub ora asparges et inferes. |
puleio EV | coriandrum E, -dro V | uiridem EV | picemtini V | frustra EV, III frustra ς (male ex -ni) | pineos nucleos E | perfundes V, fundes corr. in perf- E | niuem ς nuem EV | sub ora (hora E): ‘a latere et in margine’ Hum | |
| (118) 3 Aliter sala cattabia: panem Alexandrinum excavabis, in posca macerabis. adicies in mortarium piper, mel, mentam, alium, coriandrum viride, caseum bubulum sale conditum, aquam, oleum. insuper nivem, et inferes. |
alexandrinum V, ạͤle- E | mel E, om. V | uiridem EV | nivem Baseggio, uinum EV | |
| (121) 1 II. PATINAE PISCIVM HOLERVM POMORVM. 1. Patina cotidiana: cerebella elixata teres cum pipere. cuminum, laser cum liquamine, caroeno, lacte et ovis. ad ignem lenem vel ad aquam calidam coques. |
Patine EV hic, Pastine EV in indice | holerum utrubique E, oleũ et hic et in indice V | piper EV | carenum EV | ouis E, obis corr. in ouis V | lenẽ V, leụem E {*above ụ: n} | aquã V, quam E | |
| (122) 2 Aliter patina versatilis: nucleos, nuces fractas; torres eas et teres cum melle, pipere, liquamine, lacte et ovis. olei modicum. |
praeceptum 4 2, 2 redit fere 4
2, 16 | torres Hum, teres EV cf. p. 27, 11 | |
| (123) 3 Aliter patina: thyrsum lactucae teres cum pipere liquamine, caroeno, aqua, oleo. coques, ovis obligabis; piper asparges et inferes. |
tyrsum EV | aquam EV | asparges V, -is E | |
| (124) 4 Aliter patina fusilis: accipies holisatra, purgas, lavas, coques, refrigerabis, restringes. accipies cerebella IV, enervabis, coques. adicies in mortario piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis. postea adicies cerebella, fricabis iterum. adicies holisatra et simul conteres. postea franges ova VIII, adicias cyathum liquaminis, vini cyathum, passi cyathum, contrita simul temperabis. patinam perunges, impones in thermospodio. postea cum coctum fuerit, piper asparges et inferes. |
restringues EV, et friges Hum | piper EV | intermospodio V, interimospodio E | cum Sch, cf. 6 9, 15, quod EV, quam Hum. 26 | asparges V, -is E | |
| (125) 5 Aliter patina de asparagis frigida: accipies asparagos purgatos, in mortario fricabis, aqua suffundes, perfricabis, per colum colabis. Et mittes <in caccabum> ficedulas curatas. teres in mortario piperis scripulos VI, adicies liquamen, fricabis, <postea adicies> vini cyathum unum, passi cyathum unum, mittes in caccabum olei uncias III, illic ferveant, perunges patinam, in ea ova VI cum oenogaro misces, cum suco asparagi impones cineri calido, mittes impensam supra scriptam. tunc ficedulas compones coques, piper asperges et inferes. |
asparagis V, aspargis E | in caccabum add. Gi | fecitulas EV | curatas Hum, curtas EV | sex Hum, sed EV | postea adicies add. Gi, ex l. 22 p. 23, 22 | I passi E uni passi V | asparagi α, -gis EV | inpensam V -as E | ficetulas sic EV | compones V, conpones (corr ex -poe nes) E | |
| (126) 6 Aliter patina de asparagis adicies in mortario asparagorum praecisuras, quae proiciuntur, teres, suffundes vinum, colas teres piper, ligusticum, coriandrum viride, satureiam, cepam, vinum, liquamen et oleum sucum transferes in patellam perunctam et, si volueris, ova dissolves ad ignem, ut obliget piper minutum asperges <et inferes> |
asparges V, aspergis E | quae proiciuntur quasi glossam del Sch | uiridem EV | transferes V, -ens E | et inferes add. Gi | |
| (127) 7 Patinam ex rusticis, sive tamnis sive sinapi viridi sive cucumere sive cauliculis item facies si voluens, substernes pulpas piscium vel pullorum. |
rusticis herbis quae secuntur tannis EV | cucumeres EV | item Vo, ita EV | |
| (128) 8 [Aliter] Patina de sabuco calida et frigida accipies semen de sabuco, purgabis, ex aqua decoques, paulum ex siccabis, patinam perunges et in patinam compones ad surcellum adicies piperis scripulos VI, suffundes liquamen, <fricabis>, postea adicies liquaminis cyathum unum, vini cyathum, passi cyathum, teres, tandem in patinam mittes olei unc IV, pones in thermospodio et facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges postea ova VI, agitabis et patinam sic obligabis cum obligaveris, piper asparges et inferes. |
Aliter patina EV | sabuco V, sabulo E | sabuco V, sambuco E | paulum Sch, speculum EV | ad surcellum ‘ad ignem sarmenticium, cf. Macrob. Sat. 7, 16, 23’ Sch; intellegimus surculatum, surcello agitatum | suffunde EV | fricabis add. Hum ‘ex scripto codice’, nisi ille hunc locum conmiscuit cum p. 23, 21, vel p. 25, 2. 30, 3, neque enim in ullo inter ς codice legitur hic fricabis | tandem Sch, tantum EV | olei V oleum E | |
| (129) 9 Patinam de rosis accipies rosas et exfoliabis album tolles, mittes in mortarium, suffundes liquamen, fricabis postea mittes liquaminis cyathum unum semis, et sucum per colum colabis accipies cerebella IV, enervabis et teres piperis scripulos VIII suffundes ex suco, fricabis postea ova VIII frangis, <mittis> vini cyathum unum semis et passi cyathum unum, olei modicum postea patinam perunges et eam impones cineri calido, et sic impensam supra scriptam mittes. cum cocta fuerit in thermospodio piperis pulverem super asperges et inferes. |
rosis Hum coris EV | rosas Tor rosis EV | tolles V tollis E | unu s V, IS E | ex V, et E | mittis add. Vo | perunges E, perunges et eam perunges V | cinere EV cf. p. 24, 6 | |
| (130) 10 Patina de cucurbitis: cucurbitas elixas et frictas in patina compones, cuminatum superfundes, modico oleo super adiecto, fervere facias et inferes. | cucurbitis ς, -tas EV | |
| (131) 11 Patina de apua: apuam lavas, ex oleo maceras, in Cumana compones, adicies oleum, liquamen, vinum alligas fasciculos rutae et origam et subinde fasciculos apa † babtidiabis. cum cocta fuerit, proicies fasciculos, et piper asperges et inferes. |
apua abuam EV | rute et origanum et subinde <fasciculos rute et origanum et subinde iteravit V> fasciculos apa babti diabis (apababdiabis V) dum (cum ς) cocta EV, unde fasc cum apua (et apuam Gi) elixabis. cum Hum | fortasse fasc et apuam <elixabis et aceto> baptizabis cum | |
| (132) 12 Patina de apua sine apua: pulpas piscis assi vel elixi minutatim facies ita abundanter, ut patinam qualem voles implere possis. teres piper et modicum rutae, suffundes liquamen quod satis erit et olei modicum, et commisces in patina cum pulpis, sic et ova cruda confracta, ut unum corpus fiat. desuper leniter compones urticas marinas, ut non cum ovis misceantur. impones ad vaporem, ut cum ovis ire non possint, et, cum siccaverint, super aspergis piper tritum et inferes ad mensam. nemo agnoscet quid manducet. |
de abua sine abua EV | quale EV | possit EV | erit VE2, erat E1 | patina E, tina V | unũ corpus V corpus unum E | leniter E euiṭ V | ire EV, coire Sch ex 9 4, 2 | non E, om V | et Hum, ut EV | |
| (133) 13 Patinam ex lacte: nucleos infundes et siccas echinos recentes iam praeparatos habebis. accipies patinam, et in eam compones singula infra scripta. mediana malvarum et betarum et porros maturos, apios, holus molle et viridia elixa, pullum carptum ex iure coctum, cerebella elixa, Lucanicas, ova dura per medium incisa. mittes longaones porcinos ex iure Terentino farsos, coctos, concisos, iecinera pullorum, pulpas piscis aselli fricti, urticas marinas pulpas ostreorum, caseos recentes. alternis compones, nucleos et piper integrum asparges. ius tale perfundes: piper, ligusticum, apii semen, silfi. coques. at ubi cocta fuerit, lacte colas, cui cruda ova commisces, ut unum corpus fiat, et super illa omnia perfundes. cum cocta fuerit, <addes> echinos recentiores, piper asperges et inferes. |
echinos Baseggio, eos EV | iam praeparatos Baseqgio, inpreparatos EV | habebis ς habetis (ab- F) EV} | scripta EV | holus molles EV | carptum ex Sch ex 6 9, 13, raptum et EV | lucanicas Sch, lucania EV | coctos V, -us E | pollorum EV | aselli Hum, ascelli EV | at E, ad V, item l. 19 | lactem EV | addes vel mittes add. Vo | echinos Tor, echino V, enchino (-ono E1) E | |
| (134) 14 Patinam Apicianam sic facies: <accipies> frusta suminis cocti, pulpas piscium, pulpas pulli, ficedulas vel pectora turdorum cocta et quaecumque optima fuerint; haec omnia concides diligenter praeter ficedulas. ova vero cruda cum oleo dissolvis. teres piper, ligusticum, suffundes liquamen, vinum, passum, et in caccabum mittis ut calefiat, et amulo obligas. antea tamen pulpas concisas universas illuc mittes, et sic bulliat. at, ubi coctum fuerit, levabis cum iure suo et in patellam alternis de trulla refundes cum piperis granis integris et nucleis pineis, ita ut per singula coria substernas diploidem, dein laganum similiter; quotquot lagana posueris, tot trullas impensae desuper adicies. unum vero laganum fistula percuties et super impones. piper asparges. ante tamen illas pulpas ovis confractis obligabis, et sic in caccabum mittes cum impensa. patellam aeneam qualem debes habere infra ostenditur. |
accipies add. Vo ex
l. 28 | frustra EV | dissoluẹṇḍis E | patella EV | grana integra EV | an pro singulis coriis? | dein Sch, in EV, inde Furlanetto | quotquot ς, quodquo EV | impensae Hum. ex p. 27, 7, imples EV | inpensam E, impensã (m adrasa in n) V | aeneã V, aeneum E | infra] ubi? | |
| (135) 15 Patina cotidiana: accipies frusta suminis cocti, pulpas piscium coctas, pulpas pulli coctas. haec omnia concides diligenter. accipias patellam aeneam, ova confringes in caccabum et dissolves. adicies in mortarium piper, ligusticum, fricabis, suffundes liquamen, vinum, passum, oleum modice, reexinanies in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, et obligas. pulpas, quas subcultrasti, in ius mittis. substerne diploides.... patinam aeneam, et trullam plenam pulpae, et disparges oleum, <et> laganum pones similiter. quotquot lagana posueris, tot trullas impensae adicies. unum laganum fistula percuties, a superficie versas in discum, in superficiem pones. piper asperges et inferes. |
frustra EV | cocti l. 13, coctam E, coctum V, cocta ς | concides Hum ex l. 15, condies EV cf. p. 30, 28 | accipias V, -es E | mortarium V, -io E | fortasse ferveat, et amulo obligas. cum fervuerit, pulpas | substerne E, -nere V | diplodies EV; deest verbum; an diploides: <confundes>? | et ς om. EV | quotquot E, quodquo V | lagana α cf. 26, 23, lagas EV | in superficiem E, insuper insup̣ficiem V | |
| (136) 16 Patina versatilis vice dulcis: nucleos pineos, nuces fractas et purgatas, attorrebis eas, teres cum melle, pipere, liquamine, lacte, ovis, modico mero et oleo. |
praeceptum 4 2, 16 fere i.q. 4
2, 2 | dulcis Hum, dulci V, dulce E | attorebis α, atorrebas EV | |
| (137) 17 Patellam tyrotaricham ex quocumque salso volueris: coques ex oleo, exossabis. et cerebella cocta, pulpas piscium, iocuscula pullorum, ova dura, caseum mollem excaldatum, haec omnia calefacies in patella. teres piper, ligusticum, origanum, rutae bacam, vinum, mulsum, oleum, <in> patella ad lentum ignem <pones> ut coquatur. ovis crudis obligabis, adornabis, cuminum minutum asparges et inferes. |
thirotarricam EV | salso EV, pisce salso cod. Hummelbergii, at cf. p. 28, 12. 16 al. | pulpas V1, pulpis EV2 | in et pones add. Gi | adornabis Baseggio, adordinabis EV | |
| (138) 18 Patellam siccam: isicia de thursione: enervabis, concides minutatim. teres piper, ligusticum, origanum, petroselinum, coriandrum, cuminum, rutae bacam, mentam siccam, ipsum thursionem. isicia deformabis. <Adicies> vinum, liquamen, oleum. coques. coctum in patellam collocabis, ius in ea facies: piper, ligusticum, satureiam, cepam, vinum, liquamen, oleum. <In> patellam pones ut coquatur. ovis obligabis, piper asparges et inferes. |
siccam esicia EV, esitiatam Gi; adi. desidero quale
Siculam | tursone EV | eneruabis EV, exspectabam exossabis | turtionem EV | an inde formabis? | adicies add. Gi | in Hum (an ex suo codice?), om. EV | |
| (139) 19 Patellam ex holisatro: elixas ex aqua nitrata, exprimis in patellam. teres piper, ligusticum, coriandrum, satureiam, cepam, vinum, liquamen, acetum, oleum transferes in patellam, coques, amulo obligas. thymum et piper minutum asparges et de quacumque herba, si volueris facies ut supra. | patellam E, -a V | |
| (140) 20 Patina de apua fricta: apuam lavas, ova confringes et cum apua commisces. adicies liquamen, vinum, oleum, facies ut ferveat, et cum ferbuerit, mittes apuam. cum duxerit, subtiliter versas. facies ut coloret, oenogarum simplex perfundes piper asparges et inferes. |
admodum simile praeceptum de lagitis 4
2, 26 | apua lauas EV | apia EV | |
| (141) 21 Patina ex lagitis et cerebellis: friges ova dura, cerebella elixas et enervas, gigeria pullorum coques. haec omnia divides praeter piscem, compones in patina, praemixta salsum coctum in medio pones. teres piper, ligusticum, suffundes <passum>, ut dulce sit. piperatum mittes in patinam, facies ut ferveat cum ferbuerit, ramo rutae agitabis et amulo obligabis. |
lagitis EV2, lagatis V1 | dura sic EV | gigeria Hum, cizeria E, cizema V | quoques V, coquis E | passum vel mulsum add. Hum | dulce E, dulcis V | |
| (142) 22 Patina mullorum loco salsi: mullos rades, in patina munda compones, adicies <olei quod satis est et salsum interpones. facies> ut ferveat. cum ferbuerit, mulsum mittes aut passum. piper asparges et inferes. |
mullos EV2, mullo V1 | olei—facies add. Sch ex l. 20 | |
| (143) 23 Patina piscium loco salsi: pisces qualeslibet curatos friges, in patinam compones, adicies olei quod satis est et salsum interpones. facies ut ferveat. cum ferbuerit, mittes mulsam et ius agitabis. |
Patina V, -am E | loco salsi E, locos alfi V | mulsam sic EV | ius agitabis ς, insagitabis EV, an in se agitabis? cf. p. 30, 16 | |
| (144) 24 Patina piscium: pisces qualeslibet rades et curatos mittes. cepas siccas Ascalomas vel alterius generis concides in patinam et pisces super compones. adicies liquamen, oleum. cum coctum fuerit, salsum coctum in medio pones. addendum acetum asparges et coronam bubulam. |
curatos Hum, duratos EV | ascalomas a, -nas EV | coronam EV, cunilam Sch ex Plin 19, 165 bubulã V, -lum corr. in -lam E | |
| (145) 25 Patellam Lucretianam: cepas pallachanas purgas (viridia earum proicies), in patinam concides liquaminis modicum, oleum et aquam dum coquitur, salsum crudum in medium ponis. at ubi cum salso prope cocta fuerit, mellis cocleare asparges, aceti et defriti pusillum. gustas. si fatuum fuerit, liquamen adicies, si salsum, mellis modicum. et coronam bubulam aspergis, et bulliat. |
pallachanas (pala- E) EV, cf. 9
1, 1 et Plin. nat. 19, 105 | et VE2, ex E1 | mellis Tor melle EV | defreti E, -thi V | fuerit Hum, efuerit EV, exuerit ς, exierit Sch | et bulliat Sch, ut bulliat EV | |
| (146) 26 Patinam de lagitis: lagitas rades, lavas, ova confringis et cum lagitis commisces. adicies liquamen, vinum, oleum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, oenogarum simplex perfundis. piper asperges et inferes. |
cf. 4 2, 20 | conmiscis EV | |
| (147) 27 Patina zomoteganon: a crudo quoslibet pisces lavas, in patina compones. adicies oleum, liquamen, vinum, cocturam, fasciculum porri, coriandri. dum coquitur, teres piper, ligusticum, origanum <et coctum> fasciculum, de suo sibi fricabis, suffundes ius de suo sibi, ova cruda dissolves, temperas. exinanies in patinam, facies ut obligetur. cum tenuerit, piper asparges et inferes. |
idem praeceptum praebent excerpta Vinithari in codice Salmasiano §13 | zomoteganona (-ne E) crudos EV, pisces inotogonon exc. Salm. bis in indice, pisces inotocano §11, pisces inotogono a crudo §13, cf. §361 | lavas exc., om. EV | cocturam Brandt, coctum EV, om. exc. | ligisticum exc., libustici E2V, liuestici E1 | origanum et coctum Vo ex exc. (et fasciculos quos elixasti), origani EV | fricabis E, frigabis V, om. exc. | obligetur (-&’ V) EV, obliget exc. | tenuerit EV, bene tenuerit exc. | aspergis E, aspargas V | |
| (148) 28 Patina solearum: soleas battues et curatas compones in patina. adicies oleum, liquamen, vinum. dum coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes ius, ova cruda et unum corpus facies. super soleas refundes, lento igni coques. cum duxerit, piper asparges et inferes. |
§28 idem praeceptam in exc. Salm. §19
| solearum EV, soliarum ex obis exc. | battues et curatas EV, rades purgas exc.; cf. Plin. nat. 9, 68 ferula verberatus | post vinum addunt exc. fasciculum porri et coriandri semen | ligusticum EV, modicũ exc. | fricabis EV, om. exc. | ius EV, iux suo sibi exc. | oua cruda EV, adicies iuri dicim cruda oua exc. | et in unum exc., ut unum EV | facies EV exc. | |
| (149) 29 Patina de piscibus: piperis unciam, caroeni heminam, conditi heminam, olei unc. II. | |
| (150) 30 Patina de pisciculis: uvam passam, piper, ligusticum, origanum, cepam, vinum, liquamen, oleum. transferes in patellam. cum cocta fuerit, adicies in ipsam pisciculos coctos. amulo obligas et inferes. | uuam E, uuas V | |
| (151) 31 Patina de piscibus dentice, aurata et mugile: accipies pisces, curatos subassabis, postea eos in pulpas carpes. deinde ostrea curabis. adicies in mortarium piperis scripulos VI, suffundes liquamen, fricabis, postea adicies liquaminis cyathum unum, vini cyathum unum, mittes in caccabum et olei unc. III et ostrea. oenogarum facies fervere. cum ferbuerit, patinam perunges et in pulpam supra scriptam mittes et in condituram de ostreis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, franges ova XI, infundes super ostrea. cum strinxerint, piper asparges et inferes. |
dentice aurata et mugile Hum, denticem auratam et mugillem
EV | carpeas EV (i. carpẹs archetypi) cf. p. 20, 16 | et ostrea ς, ea hostrea EV | feruiere E | perungis EV | XI Sch XL V, quadraginta E; p. 24, 25 in simili iure oua VI | |
| (152) 32 Patina de pisce lupo: teres piper, cuminum, petroselinum, rutam, cepam, mel, liquamen, passum, olei guttas. | |
| (166) 33 Patina de sorbis calida et frigida: accipies sorba, purgas, in mortario fricabis, per colum colabis, cerebella enervabis IV cocta, mittes in mortario piperis scripulos VIII, suffundes liquamen, fricabis. adicies sorba, in se contemperabis, franges ova VIII, adicies cyathum liquaminis unum. patinam mundam perunges et in thermospodio pones, et sic eam impensam mittes, ac subtus supra thermospodium <calidam> habeat cum cocta fuerit, piper minutum asparges et inferes. |
sorbas EV | frangis EV | unum ς uinum EV | calidam add. Vo ex l. 33 | aspargis EV | |
| (167) 34 Patina de Persicis: Persica duriora purgabis, frustatim concides, elixas, in patina compones, olei modicum superstillabis et cum cuminato inferes. |
persicis E, piscis V | frustratim EV | |
| (168) 35 Patina de piris: pira elixa et purgata e medio teres cum pipere, cumino, melle, passo, liquamine, oleo modico. ovis missis patinam facies, piper super asparges et inferes. | super E2V, om. E1 | |
| (169) 36 Patina urticarum calida et frigida: urticam accipies, lavas, colas per colum, exsiccabis in tabula, eam concides. teres piperis scripulos X, suffundes liquamen, fricabis. postea adicies liquaminis cyathos II, olei uncias VI. caccabus ferveat. cum ferbuerit, coctum tolles ut refrigescat postea patinam mundam perunges, franges ova VIII et agitabis. perfundes, subtus supra cinerem calidam habeat. <cum> cocta <fuerit>, piper minutum asparges et inferes. |
concides V, condies E, cf. p. 26,
30 | perungues sic EV | agitabis V, -tas E | calidam sic EV | cum cocta fuerit Gi ex l. 19, coctam EV | |
| (170) 37 Patina de Cydoneis: mala Cydonia cum porris, melle, liquamine, oleo, defrito coques et inferes, vel elixata ex melle. |
cidoneis, at 2 cydonia EV | defrito Brandt, defricato EV | |
| (171) 1 III. MINVTAL DE PISCIBVS VEL ISICIIS. 1. Minutal marinum: <pones> pisces in caccabum, adicies liquamen, oleum, vinum, cocturam. porros capitatos, coriandrum minutatim concides, isiciola de pisce minuta facies et pulpas piscis cocti concerpis, urticas marinas bene lotas mittes. haec omnia cum cocta fuerint, teres piper, ligusticum, origanum, fricabis, liquamen suffundes, ius de suo sibi, exinanies in caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, coagitas. piper asparges et inferes. |
<pones> add. Gi | pulpas pisces E, pul pasces (pis ss. man. rec.) V | concerpis Hum, concapis EV, cum cepis ς male | coagitas Gi ex l. 27, cum ferbuerit (feruu- V) agitas EV | aspargis EV | |
| (172) 2 Minutal Terentinum: concides in caccabum albamen de porris minutatim, adicies oleum, liquamen, cocturam, isiciola valde minuta, et sic temperas ut tenerum sit. isicium Terentinum facies: inter isicia confectionem invenies. ius tale facies: piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, ius de suo sibi, vino et passo temperabis. mittes <in> caccabum. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas. piper asparges et inferes. |
ualde minuta Sch, uel deminuta (-ta ex -ttĩ
corr. V) EV | inter esiciam EV | invenies: in nostra epitoma non legitur | in ς, om. EV | tracta EV | piperis aspergis EV | |
| (173) 3 Minutal Apicianum: oleum, liquamen, vinum, porrum capitatum, mentam, pisciculos, isiciola minuta, testiculos caponum, glandulas porcellinas. haec omnia in se coquantur. teres piper, ligusticum, coriandrum viride vel semen, suffundis liquamen, adicies mellis modicum et ius de suo sibi, vino et melle temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes, obligas, coagitas. piper asparges et inferes. |
caponum α, capronum EV cf. Varro rust. 3, 9, 3; caprorum
suo iure sprevit Sch | quoquatur EV | facies E, -as V | aspargis EV | |
| (174) 4 Minutal Matianum: adicies in caccabum oleum, liquamen, cocturam, concides porrum, coriandrum, isicia minuta. spatulam porcinam coctam tessellatim concides cum sua sibi tergilla. facies ut simul coquantur. media coctura mala Matiana purgata intrinsecus, concisa tessellatim mittes. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum viride vel semen, mentam, laseris radicem, suffundes acetum, mel, liquamen, defritum modice et ius de suo sibi, aceto modico temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. |
matianum sic EV | coctã, -am ex -im corr. E | maziana EV | uiridem EV | suffundes E, -is V | asparges V, -is E | |
| (175) 5 Minutal dulce ex citriis: adicies in caccabo oleum, liquamen, cocturam, porrum capitatum, concides coriandrum minutatim, spatulam porcinam coctam et isiciola minuta. dum coquitur, teres piper, cuminum, coriandrum <viride> vel semen, rutam viridem, laseris radicem, suffundis acetum, defritum, ius de suo sibi, aceto temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, citrium purgatum intro foras, tessellatim concisum et elixatum in caccabum mittes. tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. |
cocturum EV | et isiciola ς, et siciola EV | dum V, item, sed d in loco adraso, E | cumino EV | viride(m) add. Tor | post uel erasae duae litterae (ap ?) in V | ruta EV | radicem bis scripsit E | purgatum V, -utum E | tracta V, tracṭạtum E | aspargis EV | inferes V, -as corr. in -es E | |
| (176) 6 Minutal ex praecoquis: adicies in caccabum oleum, liquamen, vinum, concides cepam Ascaloniam aridam, spatulam porcinam coctam tessellatim concides. his omnibus coctis teres piper, cuminum, mentam siccam, anethum, suffundis mel, liquamen, passum, acetum modice, ius de suo sibi, temperabis. praecoqua enucleata mittis, facies ut ferveant, donec percoquantur. tractam confringes, ex ea obligas. piper asparges et inferes. |
praecoquis Hum, praecoques EV, -que α | caccabo EV | concides (i ex e in E) EV | ascaloniam E, ascoliniam V | concides EV2, om. V1 | omnib. V, hominibus E | cumi inum E | praecoqua Hum, p̅coqui EV | tractam Tor, fracta EV | confringis E, -es V | ex EV, et ex Sch | aspargis EV | |
| (177) 7 Minutal ex iecineribus et pulmonibus leporis: invenies inter lepores quemadmodum facies. adicies <in> caccabum liquamen, vinum, oleum, cocturam, porrum et coriandrum concisum, isicia minuta, spatulam porcinam coctam tessellatim concisam, et in eundem caccabum inmittes. dum coquitur, teres piper, ligusticum, origanum, ius de suo sibi, vino et passo temperabis. facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractam confringes et ex ea obligas. piper asparges et inferes. |
inter lepores scil. 8 8,
5 | adicies V, adies E | in om. EV hic | coctura EV hic | porrorum EV hic, cf. p. 31, 29 | inmittes (inme- E1) EV hic | ligustium E | fractã (fratitam E1) EV | aspargis EV | |
| (178) 8 Minutal ex rosis: eodem iure supra scripto, sed passum plus adicies. | adicies V, -as E | |
| (179) IV. TISANAM VEL SVCVM. 1. Tisanam sic facies: tisanam lavando fricas, quam ante diem infundes. impones supra ignem [calidum]. cum bullierit, mittes olei satis et anethi modicum fasciculum, cepam siccam, satureiam et coloefium, ut ibi coquantur propter sucum. mittes coriandrum viride et salem simul tritum et facies ut ferveat. cum bene ferbuerit, tolles fasciculum et transferes in alterum caccabum tisanam sic, ne fundum tangat propter combusturam. lias <bene> et colas in caccabulo super acronem coloefium. teres piper, ligusticum, pulei aridi modicum, cuminum et silfi frictum, ut bene tegatur. suffundis <mel>, acetum, defritum, liquamen, refundis in caccabum super coloefium acronem. facies ut ferveat super ignem lentum. |
fere idem praeceptum redit 5 5,
1 | calidum inepta correctio, cf. ad p. 40, 23 | coloefium Tor, coloedium EV hic, coleuium (-inum E1) p. 40, 25 EV, colocasium Hum | sale EV | lyas Hum, ligas EV | bene EV p. 40, 29, om. EV hic | super EV p. 40, 30, supra EV hic | coloefrium EV, cf. p. 40, 30 | mel EV p. 41, 2, om. EV hic | super Gi, sed EV et hic et p. 41, 3 | coloefium EV cf. p. 41, 3 | facias EV | |
| (180) 2 Tisanam barricam: infundis cicer, lenticulam, pisam. defricas tisanam et cum leguminibus elixas. ubi bene bullierit, olei satis mittis et super viridia concidis porrum, coriandrum, anethum, feniculum, betam, malvam, cauliculum mollem. haec viridia minutatim concisa in caccabum mittis. cauliculos elixas et teres feniculi semen satis, origanum, silfi, ligusticum. postquam triveris, liquamine temperabis, et super legumina refundis et agitas. cauliculorum minutas super concidis. |
barricam EV, taricham Hum, farricam Sch; deest hoc nomen p. 41, 4 ubi idem praeceptum
redit | pisa EV | defricas EV p. 41, 5, defrixas EV hic | feniculum EV p. 41, 7, nuculum EV hic | culiculum molle et uiridi minuta concisa EV, cf. p. 41, 8 | haec EV p. 41, 8, et EV hic | elixas p. 41, 9, -xos EV hic | triueris p. 41, 10, tribueris EV hic | et agites ς, iagites EV (i. ⁊agites archetypi), agitas p. 41, 11 | colicolorum EV | minutas EV et hic et p. 41, 12, minuta Hum, minutias Tor | |
| V. GVSTVM. (181) 1 1. Gustum versatile: albas betas minutas, porros requietos, apios, bulbos, cocleas elixas, gigeria pullorum <et> ascellas, isicia coques ex iure. perungis patinam et folia malvarum substernis et praemixta holera componis sic ut laxa <mentum habeant>, permisces bulbos inversos, Damascena, cocleas, isicia, Lucanicas breves concidis, liquamine, oleo, vino, aceto ponis ut ferveat. cum ferbuerit, teres piper, ligusticum, zingiber, pyrethrum modicum, fricabis, suffundis et facies ut bulliat patina. ova complura confringis et ius mortarii reliquum commoves, commisces, patinam obligabis. dum ducit, oenogarum ad eam sic facies: teres piper, ligusticum, fricabis, suffundis liquamen et vinum, passo temperabis vel vino dulci. temperabis in caccabulo, mittis olei modicum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. patinam versas in lancem, folia malvarum ante tollis, oenogaro perfundis, insuper piper aspargis et inferes. |
requetos V, requietas E | cocleas elixas V, coclios alixas E | gigeria pullorum Hum, gingibera pullorum V, iap- an lapullorum E | et add. Vo, cf. l. 19 | axillas Tor. i. ascellas cf. l. 19, aucellas EV | proungis EV | folia V, filia E | praemixta E2V, perm- E1 | laxamentum habeant Gi ex p. 53, 10 al., laxa EV | bulbos V, pulbos E | damascenas EV | conmiscis EV | ducit Hum, ducis EV | dulce VE2, dulces E1 | mittis olei modicum V, olei modicum mittis E | uersas V, uersa E | profundis EV | |
| (182) 2 Gustum de holeribus: condies bulbos liquamine, oleo et vino. cum cocti fuerint, iecinera porcelli et gallinarum et ungellas et ascellas divisas <adicies>. haec omnia cum bulbis ferveant. cum ferbuerint, teres piper, ligusticum, suffundis liquamen, vinum et passum, ut dulce sit, ius de suo sibi suffundis, revocas in bulbos. cum ferbuerint, ad momentum amulo obligas. |
holeribus (ol- V) EV vix recte; exspectamus bulbis | et om. E1 | fuerint E2V, -it E1 | ascellas (axillas iam Tor) Vo, scellas EV, aucellas Hum | adicies add. Gi | bubis ferueat EV | |
| (183) 3 Gustum de cucurbitis farsilibus: cucurbitas a latere subtiliter ad modum tessellae oblongae decidis et excavas et mittis in frigidam. impensam ad eas sic facies: teres piper, ligusticum, origanum, suffundis liquamen, cerebella cocta teres, ova cruda dissolves et mittes ut unum corpus efficias; liquamine temperabis. et cucurbitas supra scriptas non plene coctas ex ea impensa imples. de tessella sua recludis, surclas et coctas eximis et frigis. oenogarum sic facies: teres piper, ligusticum, suffundis vinum et liquamen passo temperabis, olei modicum mittis in caccabum et facies ut ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas, et cucurbitas frictas oenogaro perfundis et piper aspargis et inferes. |
cucurbitas EV | decidas EV | eas Sch, eam EV | mittes EV, misces Sch exp. 48, 14 pariter mittes Tor | ex E, et ex V | eximes E, exhimes (ime in loco adraso) V | facies V, -as E | et cucurbitas—oenogaro per et et piper—inferes et v. 8 De praeco in V scripsit manus altera in spatiis adrasis | |
| (184) 4 Gustum de praecoquis: duracina primotina [pusilla praecoquia] purgas, enucleas, in frigidam mittis, in patina componis. teres piper, mentam siccam, suffundis liquamen, adicies mel, passum, vinum et acetum. refundis in patinam super praecoqua, olei modicum mittis et lento igni ferveat. cum ferbuerit, amulo obligas. piper aspargis et inferes. |
precoquiis dureina (-acina ς) primotica EV | pusilla precoquia EV, sed glossa videtur apposita ad primotica | conṭẹṛẹṣ (ss. ponis) E | patina EV | precoquia EV | |