NOTE:

1.  Inveges lib. 3 hist. Paler.

2.  Libro mortuale di Monte Cassino.

3.  Romual. Arc. di Saler. Eo quod in Literis Apostolicis, quas Regi portabat, Papa eum non Regem, sed Willelmum Dominum Siciliae nominabat.

4.  Ugo Falcan. Capecelatr. lib. 2.

5.  Anon. Cassin. in Chr. fol. 141.

6.  Sigon. de Regn. Ital. p. 287.

7.  Jo. Cinuamus hist. Comnena, lib. 4.

8.  Inveges lib. 3 hist. Paler.

9.  Camill. Pell, in Stem.

10.  Capecelatr. lib. 2.

11.  Inveges lib. 5 hist. Pal.

12.  Capecelatr. hist. lib. 2.

13.  Anonim. Cassin. ann. 1156.

14.  Gugl. Trio apud Baron.

15.  Lunig Cod. Ital. Diplom. pag. 850. Ugo Falcan.

16.  Camill. Pell. ad Anon. Cass. ann. 1156.

17.  Acta ejusdem Pontificis apud Baron. Camill. Pell. in Stemm.

18.  Jo. Cinnam. de reb. gestis Jo. et Emanuel. Comm. lib. 4. Paulo post, et Regem eum appellavit, cum prius non esset.

19.  Epist. apud Inveges lib. 3 hist. Paler. Haec, et alia utpote de concordia Rogerii, et Willelmi Siculi, et aliis quae in Italia factae sunt conventionibus, quae ab ore Imperatoris audivimus, etc.

20.  Inveges loc. cit. Neque eam pacem tenere, neque ea teneri vellemus; quoniam ipse prior violasset in Siculo, cum ipse sine nobis reconciliari non debuisset.

21.  L. de precario, D. ad L. R. de jactu.

22.  Ulp. l. Barbarius, D. de off. Praetor.

23.  L. bene a Zenone, C. de Quadrien. praescript. omnia Principis esse.

24.  Radevicus l. 2 de gest. Fed. c. 5. Cujac. lib. 1 de Feud. tit. 12. Alteserra lib. 3 cap. 14.

25.  Glos. in l. bene a Zenone, et in praefat. dig.

26.  Constit. hac edictali de pace tenenda, l. 5. Feud.

27.  Const. Fed. de Feud. non alien. lib. 5.

28.  Guntherus Abbas Uspergensis Radevicus 3 c. 41 et 4 c. 5.

29.  Plin. hist. lib. 16 cap. 12.

30.  V. Sigon. de Regn. Ital. l 12 ann. 1158.

31.  Gugl. Tir. de bello sacr. lib. 18 Radevic. de vita Frid. Imp.

32.  Ugo Falcand. Ut amoto Rege Siciliae, Almiratus in ejus loco succederet. Baron. ad ann. 1160.

33.  Ugo Falcand.

34.  Capecelatro lib. 2.

35.  Ugo Falcand.

36.  Ugo Falcand.

37.  Ugo Falc.

38.  Ann. 1160. Camil. Pell. in Castigat. ad Anon. Cassin.

39.  Ugo Falc.

40.  Ugo Falc. ut eadem in Kal. Januarii strenarum nomine, juxta consuetudinem ei transmitteret.

41.  Ugo Falc. Majorem ejus filium Rogerium Dacem Apuliae, novennem fere puerum Regem crearent.

42.  Ugo Falcand.

43.  Ugo Falcand. Indignum esse, satisque miserabile, Regem a paucis praedonibus turpiter captum, in carcere detineri, neque Populum id dobere pati diutius.

44.  Ugo Falc. Ut his, aliisque perniciosis legibus antiquatis, eas restituat Consuetudines, quas avus ejus Rogerius Comes a Roberto Guiscardo prius introductas, observari praeceperit.

45.  Ugo Falc. Panormi retinens militibus suis Comestabulum praefecit.

46.  Romuald. Arciv. di Salern. Cronic. apud Baron.

47.  Pellegr. in Castigat. ad Anonymum Cassin. ann. 1172 ex Ugone Falcando, et Romualdo.

48.  La Cronica di Fossanova dice, che fu il mese di maggio. Fazzello a' 9 maggio.

49.  Decret. lib. 5 tit. 16 cap. 6.

50.  Tutini degli Ammir. pag. 41.

51.  Top. de orig. M. C. c. 10.

52.  Carol. de Tocco in l. si sorores 25 verb. si propinqui in fin. de succes. l. 2 tit. 14.

53.  Bardi tom. 3. Cron. fol. 333.

54.  Surg. Neap. Illustr. cap. 24 n. 2.

55.  Ug. Falcan.

56.  Baron. ad ann. 1167.

57.  V. Chioccar. de Archiep. Neap. ann. 1168. P. Tirin. tom. 3 in S. Script. in indice Auct.

58.  Pirri rapportato da Inveges lib. 3 hist. Pal. Rex nec Emanuelis Graeci Imperatoris filiam, Icoramutriam nomine, ducere voluit.

59.  Camil. Pellegrin. in Stem. Princ. Cap. Nortm. et in Castig. ad Anonym. Cassin. ann. 1172.

60.  Camill. Pellegr. in dissert. in 3 par.

61.  Capecelatr. hist. lib. 3.

62.  Romual. Arciv. di Salern. apud Baronium: Ut ipse Imperatoris filiam in uxorem acceptans, cum eo pacem perpetuam faceret.

63.  Sigon. de R. Ital. ann. 1176.

64.  Ruggiero Hoveden in Annal. Anglican.

65.  Inveg. hist. Palerm. tom. 5 ann. 1172.

66.  Questo istromento del dotario costituito alla Regina da Guglielmo II si legge parimente nel Tom. 2 di Lunig Cod. Ital. Diplomat. pag. 838.

67.  V. Hoveden. Ann. d'Inghilterra. Capecelatr. hist. lib. 3.

68.  Romual. Arciv. di Saler. Nequaquam cum Imperatore sine Rege Will. pacem facere.

69.  Vedi lo Squittinio della libertà Veneta di M. Velsero.

70.  L'istromento di questa triegua accordata per quindici anni tra l'Imperatore Federico I e Guglielmo II, è rapportato da Lunig Tom. 2. Cod. Ital. Diplom. pag. 859.

71.  Guicc. lib. 8 hist. Ital.

72.  V. Paul. Aemil. de reb. Franc. l. 3.

73.  Ann. 1071 mense Julii, Dux transmeavit Adriatici Maris pelagum, perrexitque Siciliam cum 58 navibus.

74.  Nani istor. Veneta, l. 8. An. 1630.

75.  Chioccar. in Indice to. 21 var. 5.

76.  Lib. 1 de bello Goth. cap. 15.

77.  Lib. 4 de bello Goth. cap. 24 et 26.

78.  Lib. 4. Hist. Ravennat. pag. 195.

79.  In Singularibus Jur. Publ. Tom. 1 cap. 2 § 17 p. 215 et 216.

80.  Cap. 8 § 46 in not. 944.

81.  De Administrat. Imp. Orient. cap. 28.

82.  Cap. 15.

83.  Lib. IV de Regno Italiae pag. 100 et 103.

84.  Pellegr. in Castig. ad Anon. Cassin. ann. 1179.

85.  Guiglielm. Tirio lib. 21 cap. 26.

86.  Roberto de Monte ad ann. 1180.

87.  Pell. Cast. ad Anon. Cassin. ann. 1183.

88.  Cronica di Fossanova tom. 1. Ital. Sacr. col. 470.

89.  Niceta in Isac. Imper.

90.  Gio. Villani ist. lib. 4 c. 19. Franc. Petrarca in lib. Augu. Boccaccio de Clar. mulier. Tolomeo di Lucca, Fr. Alberto, Paolo Reggio, Fazzello, Maurolico, S. Antonino Arciv. di Fiorenza, ed altri rapportati da Inveges ann. 1154 et 1185.

91.  In Vita B. Laur. apud Surium in 8. Januar.

92.  Antonin. par. 3 tit. 10 cap. 6.

93.  Acri.

94.  Inveges lo fa morire a' 20 dell'ottobre del 1187.

95.  Il Sigonio de Regn. Italiae, con manifesto errore v'annovera anche Guglielmo, dicendo: Praeter Fridericum Imper. Philippus Rex Franciae, Henricus Angliae, et Guilelmus Siciliae Reges, etc.

96.  In quest'anno fissano la sua morte Riccardo da S. Germano, il quale cominciò la sua Cronaca: A tempore quo Gulielmus Rex Siciliae obiit, Pontificatus Clem. an. 2. Guglielmo Neubrigense Inglese: Gulielmus Siciliae Rex mortuus est ann. 1189.

97.  Ruggiero in An. Anglic. apud Baron.

98.  Sansovino delle cose di Costantinopoli, lib. 5 dopo Niceta Coniate, fol. 74 a ter.

99.  Struv. Syntag. Hist. Germ. Dissert. 17 § 53 p. 573.

100.  Ulric. Uber. l. 3 de Jur. Civit. c. 3.

101.  Auth. habita, C. Ne filius pro patre.

102.  Molin. ad Consuet. Paris. tit. des Fiefs, n. 24.

103.  Cujac. l. 1 de Feud.

104.  Inveges ann. 1162 hist. Palerm. tom. 3.

105.  Otho Frising. de reb. gest. Frid. cap. 12. Lib. 2 feud. tit. 35 juxta antiquit. compilat.

106.  Montan. in Praelud. feud. ad l. Imperialem, num. 3.

107.  Andr. in disp. Feud. cap. 2 § 5.

108.  Artur. de Jus et author. Jur. civ. l. 1 cap. 6 num. 5.

109.  Odofr. in Auth. cassa, C. de Sacros. Eccl.

110.  Artur. l. 1, c. 6 n. 13.

111.  Andr. in Praelud. num. 25.

112.  Pancirol. Thes. var. lect. lib. 1, c. 50 Auth. omnes peregrini, C. comm. de succes. Auth. item quaecumque communitas, et Auth. statuimus, C. de Episc. et Cleric. et alia quae postea remota fuere.

113.  Molin. Consuet. Paris. tit. 8 rubr. n. 103.

114.  Bart. in l. si quis vi 17 § differentia, n. 4. D. de adqu. posses.

115.  Gloss. in Constitut. Ut de successionibus, de success. Nobil. verb. iujuriam nullus, vers. Nec dicant aliqui.

116.  Roffr. Benev. in sua quaest. Sabatina.

117.  V. Card. de Luca de emphyteusi, disc. 70 num. 18.

118.  Pancirol. Thes. var. lect. lib. 1 c. 90.

119.  Jason in Praelud. Feud.

120.  Afflict. tit. de Feud. dat. in vim leg. commiss. lib. 1 tit. 22 numer. 49.

121.  Andr. in disput. Feud. pag. 47.

122.  V. Struv. hist. jur. Feud. c. 8 § 23.

123.  Cujac. lib. 5 de Feud.

124.  Marinis l. 1 c. 233 n. 8.

125.  Si vede unita tra' Capitoli di Roberto, verso il fine.

126.  De Nigris in Comment. ad Capitul. Regni in fine, in Constit. Sancimus.

127.  De Luca de Servitutib. disc. 68.

128.  Goldast. tomo I. pag. 268 et tom. 3 pag. 330.

129.  Ric. di S. Germ. Post Regis obitum, omnes inter se coeperunt de majoritate contendere, et ad Regni solium aspirare, et obliti Jurisjurandi, quod fecerant, etc.

130.  Platin. ad Clem. III. Gio Vill. lib. 4 c. 19.

131.  Ric. da S. Germ. Tunc vocatus Panormum Tancredus est, et per ipsum Cancellarium coronatus in Regem: Romana Curia dante assensum.

132.  Ugo Falc. Nobilissima matre genitus, ad quam Dux ipse consuetudinem habuerat.

133.  Giacomo Antonio Ferrari referito dal Summonte.

134.  Ricc. di S. Germ.

135.  Epist. Regis Angl. ad Clem. III apud Baron.

136.  Lunig Cod. Ital. Diplom. Tom. 2 pag. 859.

137.  V. Nicod. nell'Addiz. alla Bibliot. del Toppi.

138.  Dante Parad. canto 12.

139.  Chron. di Fossanova.

140.  Ricc. da S. Germ.

141.  Inveges lib. 3, Istor di Pal.

142.  Ricc. da S. Germ. Imperator Regnum intrat mense Martio, Papa prohibente, et contradicente. Arnaldo Lubbecense pure scrive, ch'Errico con questa sua andata in Puglia, animum D. Papae non parum offenderat, quia Rex Tancredus a Sede Apostolica jam ibi ordinatus fuerat.

143.  Ricc. da S. Germ.

144.  Ricc. da S. Germ. Adenulphus Casertanus Decanus Cassinensis, pro eo quod in partes non cessit Regis, a Coelestino Papa excommunicatus est, et monasterium suppositum interdicto.

145.  Ricc. da S. Germ. Ruggiero in Annal. Anglor. Chron. di Fossanova apud Baron.

146.  Acri, come alla pagina 138.

147.  Pellegr. Cast. in Anon. Cassin.

148.  Ricc. da S. Germ. Quod honor sibi non erat cum Bertholdo congredi.

149.  Riccardo da S. Germ. Rex ipse in Siciliam remeavit; ubi ordine naturae praepostero Rogerius filius ejus, qui coronatus in Regem fuerat ann. 1191 viam est universae carnis ingressus, et frater ejus Gulielmus in Regem successit ei.

150.  Constit. instrumenta, tit. 27 et Constit. privilegia, tit. 28 lib. 2.

151.  Inveg. lib. 3 hist. Paler.

152.  Ric. da S. Germ.

153.  Constit. Cum haereditarium Regnum nostrum Siciliae, cujus praeclara nobis haereditas, etc. lib. 3 tit. 23.

154.  Lib. 1 in Prooem. Cum igitur Regnum Siciliae nostrae Majestatis haereditas pretiosa, etc.

155.  Epist. apud Baron.

156.  Pellegr. in Cron. Cass. ann. 1195.

157.  Inveg. lib. 3 hist. Paler.

158.  Atti d'Inn. III apud Baron. ann. 1197. Conrado nomine Svevo, qui antea creatus fuerat Dux Spoleti, et Comes Assisii, uti fidelissimo sibi subdito, et amico, gentili suo atque Ducissae ejus conjugi.

159.  Riccardo da S. Germ.

160.  Cronica di Fossanova.

161.  Rugg. in Ann. Anglor.

162.  Acri.

163.  Ric. da S. Germ. Rug. Ann. d'Inghil. Cron. di Fossanova. Pirri In festo S. Michaelis.

164.  Struv. Syntag. Histor. Germ. dissertat. 18 § 11 pag. 590.

165.  Goldast. Constit. Imper. Tom. I pag. 281.

166.  Struv. Syntag. Jur. Publ. Germ. cap. 1 n. 3 pag. 267.

167.  Rug. Ann. Angl.

168.  Rug. Ann. Angl.

169.  Ric. da S. Germano.

170.  Gesta Inn. III. V. Baluz. Epist. Inn.

171.  Chioc. tom. 1. MS. giur.

172.  Raynal. ad ann. 1198 num. 67.

173.  Inn. Ep. tom. 1 lib. 1. Ep. 410.

174.  Baron. ad ann. 1198.

175.  Riccardo da S. Germ. Inn. Epist. lib. 1. Epist.

176.  Ughel. in Appendice, tom. 7 de Episc. Pennens. pag. 1327. Judicetur ab ipsa Ecclesia de ipso adulterio, quod spectat ad judicium ipsius Ecclesiae; et de eo quod spectat ad judicium Curiae nostrae, de insultu, et violentia, judicetur ab ipsa Curia nostra, etc. Dat. Panormi ann. 1197.

177.  V. Mastricht hist. Jur. Canon. num. 254.

178.  V. Anton. August. de Emend. Grat. part. post. cap. 5 et ivi Baluz. § 19.