[1a] Panegyricus 29, 2: quod genitum esset usquam, id apud omnes natum esse videtur.

[2a] Vergil, Georgica II, 109.

[3a] Vergil, Aeneis VI, 847-853.

[4a] Naturales Quaestiones III, IV.

[5a] Institutes II, 1 (De rerum divisione, § 1); Digest I, 8, 4 (eod. tit., L. Nemo igitur); cf. Gentilis, De jure belli I, 19; cf. Code IV, 63, 4 (De commerciis, L. Mercatores).

[6a] Vergil, Aeneis I, 539-540.

[7a] Vergil, Aeneis VII, 229-230.

[8a] Diodorus Siculus XI; Plutarch, Pericles XXIX, 4.

[9a] Sigonius, De regno Italiae.

[10a] Victoria, De Indis II, n. 1-7; Covarruvias, in c. Peccatum, § 9, n. 4, ibi Quinta.

[11a] Numbers XXI, 21-26.

[12a] Augustinus, Locutionum IV (de Numeris), 44; Et Estius, c. ult. 23, 4, 2.

[13a] Sophocles, Trachiniae.

[14a] Baldus de Ubaldis, Consilia III, 293.

[15a] Tacitus, Historiae IV, 64.

[16a] Andreas Alciatus, Commentaria VII, 130; Covarruvias in c. Peccatum, p. 2 § 9; Bartolus on Code I, 11 (De paganis, L. 1).

[17a] Code VIII, 40, 13 (De fideiussoribus, L. Si Barsagoram).

[18a] Nonius Marcellus, De varia significatione sermonum, in verbo ‘occupare’ (p. 562, Lindsay); cf. Connanus, Commentarii juris civilis III, 3; cf. Donellus, Commentarii de jure civili IV, 10.

[19a] Institutes II, 1, 13 (De rerum divisione, § Illud quaesitum est).

[20a] Digest XLI, 2, 3 (De adquirenda possessione, § Neratius).

[21a] Epistulae I, 1, 44-45.

[22a] Pliny, Naturalis historia VI, 22.

[23a] Digest XLI, 1, 3 (De adquirendo rerum dominio).

[24a] Covarruvias in c. Peccatum § 10, n. 2, 4, 5.

[25a] De potestate civili I, 9.

[26a] Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 10, a. 12.

[27a] De Indis I, n. 4-7, 19.

[28a] Vasquius, Preface (n. 5) to Controversiae illustres.

[29a] Cf. Osorium.

[30a] Institutes II, 1, 40 (De rerum divisione, § Per traditionem).

[31a] Luke XII, 14; John XVIII, 36; Victoria, De Indis I, n. 25.

[32a] Victoria XVI, n. 27.

[33a] Vasquius, Controversiae illustres, c. 21; Turre Cremata II, c. 113; Hugo on Dist. XCVI, C. VI (Cum ad verum); Bernhardus, De consolatione ad Eugenium III; Victoria, De Indis I, n. 27; Covarruvias in c. Peccatum § 9, n. 7.

[34a] Matthew XVII, 27; XX, 26; John VI, 15.

[35a] Victoria, De Indis I, n. 28, 30; Covarruvias on I Corinthians V in fine; Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 12, a. 2; Ayala, De Jure I, 2, 29.

[36a] Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 66, a. 8; Silvius, De infidelibus § 7; Innocentius on Decretales Gregorii Papae IX, III, 34, 8 (De voto, c. Quod super his); Victoria, De Indis I, n. 31.

[37a] De Indis I, n. 31.

[38a] Vasquius, Controversiae illustres, c. 24; Victoria, De Indis II, n. 10.

[39a] De consolatione philosophiae IV, carmen 4, 7-10.

[40a] Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 10, a. 8; Dist. XLV, C. V (De Iudeis), C. III (Qui sincera); Innocentius, cf. note 1, page 17; Bartolus on Code I, 11, 1 (De paganis); Covarruvias in c. Peccatum, § 9, 10; Ayala, De Jure I, 2, 28.

[41a] Matthew X, 23.

[42a] On Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 4, 66, a. 8.

[43a] Victoria, De Indis II, 1.

[44a] Castrensis on Digest I, 1, 5 (De iustitia et iure, L. Ex hoc iure); Dist. I, C. VII (Ius naturale).

[45a] Vasquius, Controversiae illustres, c. 1, n. 10; Lib. VI, V, 12, 3 (De verborum significatione, c. Exiit, qui seminat); Clem. V, 11 (De verborum significatione, c. Exivi de paradiso).

[46a] Sermones II, 2, 129-130.

[47a] Avienus, Aratus 302-303 [promisca quetura V; promiscaque cura A; iura peragros; praestiterat Buhlius, Breyzig].

[48a] Seneca, Octavia 413-414.

[49a] Avienus, Aratus 302.

[50a] Digest VII, 5 (De usu fructu earum rerum, quae usu consumuntur vel minuuntur); Extravag. XIV, 3 et 5 (De verborum significatione, c. Ad conditorem, et c. Quia quorundam); Thomas Aquinas, Summa II. II, q. 78.

[51a] Thyestes 203-204 (F. CXXII).

[52a] De beneficiis VII, 12, 3.

[53a] Ps. Quintilianus, Declamatio XIII (Pro paupere).

[54a] Cicero, De officiis I.

[55a] Digest I, 1, 5 (De iustitia et iure, L. Ex hoc iure).

[56a] Vergil, Georgica I, 139-140; Ovid, Metamorphoses I, 121.

[57a] Ovid, Metamorphoses I, 135-136.

[58a] Ovid, Metamorphoses I, 134 (exsultavere, Magnus).

[59a] De beneficiis VII, 4, 3.

[60a] Octavia 431-432.

[61a] De officiis I, 21.

[62a] Thucydides I, 139, 2.

[63a] Duarenus on Digest I, 8 (De divisione rerum).

[64a] De officiis I, 51.

[65a] De officiis I, 52.

[66a] Ovid, Metamorphoses VI, 349-351 (aquis, 349, and ad publica, 351, Merkel).

[67a] Digest VIII, 4, 13 (Communia praediorum, L. Venditor).

[68a] Digest XLI, 1, 14 (De adquirendo rerum dominio, L. Quod in litore); Comines, Memoirs III, 2; Donellus IV, 2; Digest XLI, 3, 49 (De usucapionibus).

[69a] Digest I, 8, 10 (De divisione rerum, L. Aristo).

[70a] Cicero, Loco citato. [Pro Sex. Roscio Amerino 26, 72].

[71a] Institutes II, 1, 1 et 5 (De rerum divisione, § Et quidem naturali; § Litorum); Digest I, 8, 1, 2, 10 (De rerum divisione); Digest XLI, 1, 14 et 50 (De adquirendo rerum dominio, L. Quod in litore, et L. Quamvis); Digest XLVII, 10, 13 (De iniuriis, L. Iniuriarum § si quis me); Digest XLIII, 8, 3 (Ne quid in loco publico, L. Litora) et 4-7.

[72a] 975, 977, 985 (IV, 3).

[73a] Donellus IV, 2.

[74a] Digest XXXIX, 2, 24 (De damno infecto, L. Fluminum); other references same as note 1, page 29.

[75a] Donellus IV, 2 et 9; also references in note 1, page 29.

[76a] Digest I, 8, 4 (De divisione rerum, L. Nemo igitur); XLIII, 8, 3 (Ne quid in loco publico, L. Litora).

[77a] Horace, Carmina III, i, 33-34.

[78a] Digest XLIII, 8, 3 (as in note 1); 8, 2 (eod. tit., L. Praetor, § Adversus).

[79a] Digest XLIII, 12, 1 (De fluminibus, L. Ait praetor, § Si in mari).

[80a] Pliny, Naturalis historia IX, 54, 170.

[81a] Martial, Epigrammata X, 30, 19-20.

[82a] De Nabuthe, cap. 3.

[83a] Digest XLVII, 10, 14 (De iniuriis, L. Sane si maris).

[84a] Cf. note 1, page 31.

[85a] Digest XLIV, 3, 7 (De diversis, L. Si quisquam).

[86a] Digest XLI, 3, 45 (De usucapionibus, L, Praescriptio).

[87a] Digest XLVII, 10, 13 (De iniuriis, L. Iniuriarum, § Si quis me).

[88a] Novella Leonis, 102, 103, 104; cf. Cuiacium XIV, 1.

[89a] Hexameron V, 10, 27.

[90a] Donellus IV, 6.

[91a] Joannes Faber on Institutes II, 1 (§ Litorum); Digest XIV, 2, 9 (De Lege Rhodia, L. Ἀξίωσις).

[92a] Digest XLIII, 8, 3 (Ne quid in loco publico, L. Litora).

[93a] Digest V, 1, 9 (De iudiciis, L. Insulae); XXXIX, 4, 15 (De publicanis, L. Caesar); Gloss. on Digest I, 8, 2 (De divisione rerum, L. Quaedam); Institutes II, 1; Baldus on Quaedam (above).

[94a] Baldus, Quibus modis feudi amittuntur, c. In principio, 2 col; Code XI, 13, 1; Angelus on Digest XLVII, 10, 14 (De iniuriis, L. Sane); Digest VIII, 4, 13 (Communia praediorum, L. Venditor fundi) et 4 (L. Caveri).

[95a] C. Quae sint Regalia, in Feudis.

[96a] Balbus, De praescriptionibus IV, 5; 1, q. 6, n. 4.

[97a] Digest XLVII, 10, 13 (De iniuriis, L. Iniuriarum, § 7, v. conductori); XLIII, 9, 1 (De loco publico fruendo).

[98a] Cf. note 1.

[99a] Ennius: ‘Nihilo minus ipsi lucet, cum illi accenderit’. Vahlen,[100a] Fab. Inc. 398 (Telephus?).

[100a] Cicero, De officiis I, 51.

[101a] Seneca, De beneficiis III, 28 [IV, 28].

[102a] Johannes Faber on Institutes II, 1, 5 (De rerum divisione, § Litorum).

[103a] Pliny, Naturalis historia II, 69; VI, 27 [(31) Vol. 1, pp. 482-488 Mayhoff]; Pomponius Mela, De situ orbis III.

[104a] Pliny, Naturalis historia VI, 20 (23).

[105a] Geographica II et XVII.

[106a] Pliny, Naturalis historia XII, 19 [VI, 23].

[107a] Gloss. on Lib. VI, I, 6, 3 (De electione, c. Ubi periculum, § Porro); on Digest II, 12, 3 (De feriis, L. Solet [Grotius has Licet]).

[108a] Digest I, 8, 4 (De divisione rerum, L. Nemo igitur); Gentilis, De jure belli I, 19.

[109a] Digest XLIII, 8, 2 (Ne quid in loco publico, L. Praetor ait, § Si quis in mari).

[110a] Gloss. on Digest XLIII, 14 (Ut in flumine publico).

[111a] Baldus on Digest I, 8, 3 (De divisione rerum, L. Item lapilli); Zuarius, Consilia duo de usu maris I, 3, part. tit. 28, L. 10 et 12.

[112a] Victoria, De Indis I (II?), n. 26.

[113a] Silvestris, In verbo Papa. n. 16.

[114a] Vasquius, Controversiae illustres, c. 51.

[115a] Donellus, V, 22 et seq.; Digest XVIII, 1, 6 (De contrahenda emptione, L. Sed Celsus); XLI, 3, 9 (De usucapionibus, L. Usucapionem), 25 (L. Sine); Lib. VI, V, 12 (De regulis iuris, Reg. Sine possessione); Digest L, 16, 28 (De verborum significatione, L. ‘Alienationis’); XXIII, 5, 16 (De fundo dotali, L. Si fundum).

[116a] Digest XLI, 3, 45 (De usucapionibus); Code VIII, 11, 6 (De operis publicis, L. Praescriptio); XI, 43, 9 (De aquaeductu, L. Diligenter); Digest XLIII, 11, 2 (De via publica, L. Viam); XLI, 3, 49 (De usucapionibus, L. ult.).

[117a] Consilia 286; Thema tale est: inter caetera capitula pacis.

[118a] Digest XLIV, 3, 7 (De diversis temporalibus praescriptionibus, L. Si quisquam).

[119a] Duarenus, De usucapionibus, c. 3; Cuiacius on Digest XLI, 3, 49 (De usucapionibus, L. ult.); Donellus V, 22 on Digest XLI, 1, 14 (De adquirendo rerum dominio, L. Quod in litore).

[120a] Code XI, 43, 4 (De aquaeductu, L. Usum aquae); cf. eod. tit., L. Diligenter; cf. Digest XLIII, 20, 3 (De aqua cottidiana et aestiva, L. Hoc iure, § Ductus aquae).

[121a] On Decretales Gregorii Papae IX, II, 26, 11 (De praescriptionibus, c. Accedentes).

[122a] De praescriptionibus IV, 5, q. 6, n. 8.

[123a] On Digest XLI, 3, 49 (De usucapionibus, L. ult.).

[124a] Par. 3, tit. 29, I. 7 in c. Placa.; Zuarius, Consilia, num. 4.

[125a] Fachinham VIII, c. 26 et c, 33; Duarenus, De praescriptionibus, parte 2, § 2, n. 8; § 8, n. 5 et 6.

[126a] Fachinham VIII, c. 28.

[127a] Angelus Aretinus in rubr. Digest I, 8 (De divisione rerum); Balbus, l. c., n. 2; cf. Vasquium, Controversiae illustres c. 29, n. 38.

[128a] On Digest XLVII, 10, 14 (De iniuriis, L. Sane).

[129a] Digest XLVII, 10, 13 (De iniuriis, L. Iniuriarum, § ult.)

[130a] Cf. Gloss. eodem loco.

[131a] De officiis ministrorum I, 28; Gentilis I, 19 (sub finem).

[132a] Auth. Ut nulli Iudicum § 1, c. cum tanto de consuetudine.

[133a] Controversiae illustres c. 89, n. 12 et seq.

[134a] De potestate legis poenalis II, 14, part. 572.

[135a] Digest XLI, 1, 14 (De adquirendo rerum dominio, L. Quod in litore); XLI, 3 (De usucapionibus, L. fin. in prin.); Institutes II, 1, 2 (De rerum divisione, § Flumina, v. omnibus); Digest XLIV, 3, 7 (De diversis temporalibus praescriptionibus, L. Si quisquam); XLVII, 10, 14 (De iniuriis, L. Sane si maris).

[136a] Digest I, 1, 5 (De iustitia et iure, L. Ex hoc iure); Institutes I, 2 (De iure naturali et gentium et civili, § 2, v. ius autem gentium).

[137a] Digest XLI, 3, 4, 26 (27) (De usucapionibus, L. Sequitur § Si viam); Institutes IV, 6, 14 (De actionibus, § Sic itaque); Ut dictis juribus et L. cum filio, ubi multa per Bartolum et Jason on Digest XXX, 11 (De Legatis I, L. Cum filio; part. I in pr. qu. 3 et 4).

[138a] Digest I, 5, 4 (De statu hominum, L. Libertas); Institutes I, 3, 1 (De iure personarum, § Et libertas); Digest XLIII, 29, 1 et 2 (De homine libero exhibendo); XLIV, 5, 1 (Quarum rerum actio non datur, L, Iusiurandum, § Quae onerandae); Code III, 28, 35 (De inofficioso testamento, L. Si quando, § Illud, v. adstringendos); Digest IV, 6, 28 (Ex quibus causis maiores, L. Nec non, § ‘Quod eius’).

[139a] Code III, 44, 7 (De religiosis et sumptibus funerum, L. Statuas).

[140a] Code VI, 43 (Communia de legatis, Contra L. 2, cum vulgatis).

[141a] Digest IX, 2, 32 (Ad legem Aquiliam, L. Illud).

[142a] Dist. IV, C II (Erit autem lex); Digest I, 3, 1 et 2 (De legibus), 32 (eod. tit., L. De quibus, cum seq.); Decretales Gregorii Papae IX, II, 26, 20 (De praescriptionibus, c. Quoniam).

[143a] Digest XLIII, 13 (Ne quid in flumine publico fiat).

[144a] Digest IV, 4, 3 (De minoribus, L. 3, § Scio); Vasquius, De successionum progressu I, 7.

[145a] Balbus, De praescriptionibus 5 in pr. in qu. 11, illius 5, quaest. pr. Gl. in cap. inter caetera 16, q. 3; Castrensis, De potestate legis poenalis II, 14; Balbus, and Angelus, on Code VII, 39, 4 (De praescriptione XXX vel XL annorum, L. Omnes).

[146a] Osorius, De rebus Emmanuelis regis Lusitaniae I.

[147a] Digest I, 1, 5 (De iustitia et iure, L. Ex hoc iure); et ibi Bartolus.

[148a] Aristotle, Politica I, 9 (1257^a 30).

[149a] Cf. Covarruvias in c. Peccatum, § 8.

[150a] Pomponius Mela, De situ orbis III, 7.

[151a] Digest XVIII, 1, 1 (De contrahenda emptione, L. Origo).

[152a] Naturalis historia XXXIII, 1.

[153a] Aristotle, Ethica Nicomachea 5, 5, 11 (1133^a 20): οὐ φύσει ἀλλὰ νόμῳ ἐστί; Politica I, 9 (1257^b 10).

[154a] Dist. I, C. VII (Ius naturale); Aristotle, l. c.

[155a] Castrensis ex Cino et aliis n. 20 et 28 on Digest I, 1, 5 (De iustitia et iure, L. Ex hoc iure).

[156a] Plato, Sophista 223^d.

[157a] Plato, Republic II (p. 371) cited in Digest L, 11, 2 (De nundinis).

[158a] Politica I, 11 (1258^b 22-23).

[159a] καὶ ταύτης μέρη τρία, ναυκληρία, φορτηγία, παράστασις are the exact words.

[160a] Cicero, De officiis I, 150-151; Aristotle, Politica I, 9.

[161a] L. c. (1257^a 14-17).

[162a] De beneficiis V, 8.

[163a] Cf. cap. III et VI.

[164a] Cf. cap. VII.

[165a] Gloss. et Bartolus on Digest XLIII, 11, 2 (De via publica, L. Viam publicam); Balbus 4, 5 pr. qu. 1; Panormitanus on Decretales Gregorii Papae IX, III, 8, 10 (De concessione praebendae, c. Ex parte Hastenen.); Digest XLI, 2, 41 (De adquirenda possessione, L. Qui iure familiaritatis); Covarruvias in c. possessor. 2, § 4; Vasquius, Controversiae illustres c. 4, n. 10 et 12.

[166a] Vasquius, l. c. n. 11.

[167a] Guicciardini, Storia d’Italia XIX.

[168a] Vasquius, Controversiae illustres c. 10, n. 10; Victoria, De Indis I, 1, n. 3; Digest VI, 1, 27 (De rei vindicatione, L. Sin autem, § penult.) L, 17, 55 et 151 (De diversis regulis, L. Nullus videtur, et L. Nemo damnum); XLII, 8, 13 (Quae in fraudem creditorum, L. Illud constat); XXXIX, 2, 24 (De damno infecto, L. Fluminum, § ult.); Bartolus on Digest XLIII, 12, 1 (De fluminibus, L, 1, § 5); Castrensis on Code III, 34, 10 (De servitutibus, L. Si tibi); Digest XXXIX, 3, 1 (De aqua, L. Si cui, § Denique).