188. Pagi in Critica in Ann. Baron. ad A. 827 num. 14.
189. Struvius hist. Jur. Can. c. 7 §. 11.
190. Petr. de Marc. de Conc. Sac. et Imp. l. 3 c. 5 num. 2.
191. V. Gonzalez in Apparatu de orig. et progr. jur. Can. num. 46. V. Hunoldum Plettenbergium Introduct. ad jus Can. c. 11 §. 7.
192. Cod. Justin. l. 12.
193. V. Ammirat. ne' suoi Opusc. disc. 7.
194. Lib. 1. Epist. 23.
195. L. 5. Epist. 11.
196. V. Ant. Matthae. manud. ad jus Can. l. 1 tit. 17.
197. Can. si tributum XI. q. 1.
198. Theophanes. Appellata patrimonia Sanctorum Principum Apostolorum, qui apud veterem Romam in veneratione sunt, illorum Ecclesiis jam olim persolvi solita, auri talenta tria, et semis aerario publico solvi jussit. V. de Marca de Concord. Sacerd. et Imp. l. 3 c. 11 num. 4.
199. Ammir. Opusc disc. 7.
200. V. Bodin. lib. 5. de Rep. c. 2 p. 530.
201. Mornac. ad l. 1. C. de Sacrosanct. Eccl. Ant. Matth. manud. ad jus Can. l. 2 tit. 1.
202. Lib. 9. Ep. 29. V. Chioc. de Episc. Neap. in Pascasio.
203. Si leggono presso Ughel. de Episc. Benev. in S. Barbato.
204. P. Varnefr. l. 6 c. 58. Bernard. Saccus hist. Ticin. l. 9 c. 5. Sigon. ad A. 713.
205. Marcul. tit. 55 §. 4. Goldast. tom....
206. Anast. in Greg. II. P. Var. l. 6.
207. Sigon. ad A. 725.
208. Ep. 1 et 2 Greg. ad Leon.
209. Marq. Freher. in Chronol. Esar. Raven.
210. Anastas. in Gregor. II.
211. P. Varn. l. 6. Regino l. 1. Chron. Sigon. ad ann. 726.
212. Sigon. ad a. 726. Maimb. hist. Iconocl.
213. Freher. in Chronol. Esarc. Raven.
214. Sigon. ad ann. 727.
215. Sigon. ad An. 729.
216. Anast. Bibliot. in Greg. II.
217. P. de Marca de Concord. Sacer. et Imp. l. 3 c. 11 num. 2.
218. Dup. de Antiq. Eccl. disc. diss. 7.
219. Greg. II. in Ep. 1 ad Leonem.
220. Anast. Bibliothec. ad A. 658.
221. Greg. III. Ep. 3 ad Bonifac. P. de Marca de Conc. Sac. et Imp. l. 3 c. 11 num. 5.
222. Spanem. contra Maimburg. in Histor. Imag. pag. 52.
223. Gianettas hist. Neap. l. 5 pag. 94.
224. Zonar. Append, ad Gregor. Turon.
225. Sigon. ad A. 739.
226. Sigon. ad A. 741.
227. Erchemp. p. 5 apud Camill. Pelleg. hist. Princ. Longob.
228. P. Varn. de gest. Long. l. 6 c. 58 seu 19.
229. Erch. apud Pelleg. pag. 5 loc. cit.
230. P. Varn. l. 6 cap. 18.
231. Erch. apud Pelleg. pag. 5 loc. cit.
232. Erchemp. apud Camil. Pelleg. pag. 5 loc. cit.
233. Erchemp. apud Camill. Pellegr. pag. 5 loc cit.
234. Paul. Aemil. de Reb. Franc.
235. Dupin. de Antiq. Eccl. disc. dissert. 7.
236. Eginard. ad A. 750. Hoc anno secundum Romani Pontificis sanctionem etc.
237. P. Aemil. de reb. Franc.
238. Erchemp. apud Pell. hist. Princ. Long. pag. 6. Leo Ostiens. Chr. l. 1 c. 8.
239. Leo Ostiens. Chr. l. 1 c. 8.
240. Ab. de Nuce ad Ostiens. loc. cit.
241. Villan. l. 2 c. 9.
242. V. Beatil. hist. di San Sabino Vescovo di Canosa.
243. Ab. de Nuce loc. cit.
244. Registr. Caroli I. An. 1292 et An. 1293. Beltran. descr. del R. di Nap.
245. Ammir. nel lib. delle Fam. del R. di Nap.
246. Mazzel. descr. del Regno di Napoli e sue Provin.
247. Erchemp. apud Pellegr. p. 5. Ostien. lib. 1 cap. 8.
248. Freh. in Leunclav. tom. 1. Juris Graeco-Roman.
249. Sigon. ad A. 753.
250. Erchemp. apud Pelleg. pag. 6 loc. cit.
251. Anastas. in vita Stephani III.
252. Anastas. loc. cit. Cernens ab Imperiali potentia nullum esse subveniendi auxilium.
253. Ostiens. l. 1 c. 8. Pipinum, et duos filios ejus, Carolum, et Carolomannum unxit in Reges Francorum.
254. Ostiens. l. 1 c. 8.
255. Anast. in Hadriano.
256. Leo Ostiens. l. 1 c. 8 et c. 12.
257. Ab. de Nuce in notis ad Leon. cit. l. c. 8.
258. Leodict. c. 8.
259. Leo Ost. l. 1 c. 8. Ravennam, et viginti alias Civitates supradicto Aistulfo abstulit, et sub jure Apostolicae sedis redegit.
260. Baron. ad A. 755 et tom. 6. Concil. edit. Paris.
261. Vid. Fran. du Chesne tom. 3 hist. pag. 705 et seq. Alemann. de Pariet. Lateraneus. cap. 10.
262. Anast. in vita Steph. III.
263. Anast. l. c.
264. P. de Marca de Concor. Sac. et Imp. l. 3 c. 11 n. 5.
265. Anast. l. c. Leo Ostiens. l. 1 c. 8.
266. Sigon. ad Ann. 756.
267. Spanem. de Imag. contra Maimburg.
268. P. de Marca l. 3 c. 11 num. 7, 11 et 12.
269. Const. Por. de Themat. l. 2. Th. X. Roma Regium deposuit Principatum, et propriam administrationem, ac jurisdictionem obtinuit, eique proprie dominatur quidam suo tempore Papa.
270. Erchempert. p. 6. Astulphus post haec, in venatione sagitta percussus, mortuus est.
271. P. Carac. de Sacr. Eccl. Neap. monum. c. 30 sect. 2. Vedi Pellegrino di questi Maestri de' soldati hist. Long. par. 1 l. 9 p. 31. L'Abate della Noce in notis ad Chron. Cassin. l. 2 c. 58 nu. 1057.
272. Di Antimio V. Chioc. de' Vesc. Nap. p. 78.
273. P. Pagi de Consulib. p. 370.
274. S. Eulog. in Memoriali Sanctorum l. 2 c. 1.
275. Eulog. l. 2 c. 6.
276. P. Pagi de Consulib. p. 370.
277. Codin. c. 7 n. 9.
278. Pachymeres l. 2 c. 32.
279. Gregoras l. 4.
280. Tom. 6. Coac. col. 1717.
281. Ostiens. l. 1 c. 12.
282. P. de Marca de Concord. Sac. et Imp. l. 3 c. 19 n. 5.
283. Paul. Aemil. Rer. Franc. p. 18.
284. Nel diploma della conferma, o sia precetto fatto da Ottone M. al Pontefice nel 962 rapportato dal Baronio An. 962 n. 3 espressamente ciò si legge in quelle parole: Sicuti, et patrimonium Beneventanum, et patrimonium Neapolitanum, et patrimonium Calabriae Superioris et Inferioris. De Civitate autem Neapolitana cum Castellis, et Territoriis, et finibus, et insulis suis sibi pertinentibus sicut ad easdem respicere videntur; nec non patrimonium Siciliae, si Deus nostris illud tradiderit manibus; simili modo Civitatem Cajetam, et Fundum cum omnibus eorum pertinentiis, etc. Binio in Notis ad Conc. Lateran. A. 1112 n. 7. Concil. par. 1 fol. 544 rapporta un consimile precetto dell'Imperador Errico IV fatto a Pascale II, ove pur si legge: Jurejurando firmavit de Apostolici ipsius vita et honore, de membris, de mala captione, de regalibus; etiam patrimoniis B. Petri, et nominatim de Apulia, Calabria, Sicilia, Capuanoque Principatu factis Sacramentis.
285. P. Varn. hist. Long. l. 3 c. 8.
286. Ug. Grot. in Prolegom. ad hist. Got.
287. LL. Longob. l. 2 tit. 4, 5, 6, 7, 8, 9.
288. Vide Grot. in Lexico.
289. Luitprando ll. Long. l. 2 tit. 4.
290. Luitprand. eg. 4 tit. de prob. nupt.
291. LL. Long. lib. 2 tit. 13 l. 7.
292. L. si qua illust. C. ad S. C. Orf.
293. Cujac. in Parat. in Pand. tit. de Concub.
294. V. Connan. lib. 8 comment. Arnis. de jur. Connub.
295. Gratian. in Decret. dist. 34 cap. 4 et 5.
296. Cujac loc. cit. Audio tamen eum retinere districte Vascones, et Pyreneos.
297. Novel. Basil. Maced. apud Leuncl. Jur. Gr. Roman. lib. 2. nu. 2 tom. 1.
298. Grot. in Prolegom. ad Hist. Got.
299. V. Struvium hist. Jur. Crim.
300. Ugo Grot. in Proleg. ad hist. Got.
301. Sigon. ad A. 632.
302. Cujac. lib. 1 de Feud. tit. 1 §. si autem controversia: Et hoc genere purgationis diu usi sunt Christiani, tam in civilibus, quam in criminalibus causis, re omni duello commissa.
303. Lib. 1 l. 23 tit. 9 de homicid. liber. hom.
304. V. Struvium histor. Jur. Crimin.
305. Tertium genus purgationis est periculum aquae ferventis, vel frigidae, vel laminae candentis, quo etiam diu usi sunt Christiani, ducto more, argumento nescio an bono, a potione illa, quam stupri insimulatis mulieribus dari jussit Mores, quod usque eo processit, ut et leges scriptae juberent adhiberi ignitos vomeres, vel aquam frigidam, aut calidum litium dirimendarum causa, ut Longobardae saepe, et militares Friderici Imperatoris apud Radevicum. Cujac. lib. I de Feud. loc. cit.
306. Cujac. loc. cit. Quod tamen primum omnium exolevit in Longobardia.
307. Consuet. Bar. Rubr. de Immunit. §. Monomachia.
308. Ugo Grot. in Prolegom. ad hist. Got.
309. Questo Sillabo si legge appresso l'Istoria de' Goti di Grozio.
310. Cujac. de Feud. l. 1, tit. 2.
311. Maxilla in Consuet. Bar. rub. de Arga. Istud nomea Arga, est Longobardorum, et idem importat, quod vocare aliquem cornutum. Vedi Carlo Du-Fresne in Lexic. Latinobarbar.
312. Paul. Warnefr. l. 6, c. 8.
313. Cujac. loc. cit.
314. LL. Longob. lib. 2 tit. de homicid. liber. hom. l. 24.
315. De' Mulomedici vedi G. Gotofredo nel Cod. Th. sotto il tit, de Cursu publico.
316. LL. Longobar. de Pauperie l. 2.
317. Sigon. de R. Ital. l. 8.
318. In LL. Longob. l. 2. tit. 58.
319. Ed. Lud. Pii in LL. Longob. l. 3. c. 37. In LL. Ripuar. cap. Ecclesia pure Romano vivit.
320. Const. Guliel. Puritatem.
321. Gregor. c. devotis. 12 qu. 2.
322. Grot. in Prolegom. ad hist. Got. Jam vero, quae in Regno Neapolitano, Siculoque valent Constitutiones a Federico II collectae; pene omnes fluunt e legibus Longobardorum.
323. Filosac. de Sacr. Episc. aut. c. 7 §. 7.
324. Tomasin. Vet. et nov. Eccl. disc. pag. 1 l. 1 c. 52 num. 6.
325. L. 2. De his qui ad Eccl. confugiunt. tit. 39 l. 2 in. ll. Longob.
326. L. 4 cit. tit. 39 l. 2.
327. Launojus Regia in matrim. potest. part. 3 art. 2 c. 7.
328. LL. Longob. l. 2 tit. de prohibitis nuptiis, l. 2 tit. 1 de sponsalib.
329. Jo. Diac. de Episc. Neap. Chioc. de Episc. Neap. An. 795.
330. Doujat Hist. du Droit. Canon. part. I cap. 21.
331. Blondel. in Pseudo-Isidoro edit. an. 1628.
332. Marca de Concor. Sac et Imp. lib. 3 cap. 5 num. 1.
333. Hincmar. in Opusc. cap. 24.
334. Baron, An. 865. num. 5. Mariana lib. 6 de reb. Hisp. cap. 5. Chronic. Juliani Tol. Paris. edit. a Laurentio Ramires.
335. Gonzalez in Apparatu de Orig. et progr. Jur. Canon. num. 46.
336. Hincmar. in Opusc. cap. 24.
337. P. de Marca loc. cit. num. 4.
338. Paul. Varnefr. lib. 6 capit. 18.
339. Ostiens. lib. 1 cap. 4 V. Pellegr. in serie Abbat. Cassin. Theodemar. Vedi Ughel. tom. 6 pag. 470, ove si legge la Cronaca d'Autperto Abate.
340. Chioc. de Epis. Neap, in Stephano A. 764.
341. Alteser. Asceticon lib. 7 cap. 12.
342. Ostiens. lib. 2 cap. 4. V. l'Abate della Noce, che testifica servarsi ancora questo privilegio nell'archiv. Cassin.
343. Ab. della Noce in Excurs. hist. ad Chron. Ost. lib. 1 cap. 4.
344. S. Ber. Epist. 42 et lib. 3 de consid. ad Eugen.
345. P. Blesen. Ep. 68.
346. Gerson. tract. de potest. Eccles. conf. 10 et de statib. Eccl. consid. 9.
347. Sess. 14 de refor. c. 4 ed altrove.
348. Sigon. p. 163 de R. Ital. ipse sibi nomine regni retinuit.
349. V. Franckenstein dissert. de Majumis, Maicampis, et Roncaliis. V. Dufresne in Lexic.
350. Paul. Aemil. de reb. Franc.
351. Pellegr. in Dissert. de Finib. Ducat. Benev.
352. Costant. Porphyr. de Admin. Imperio, cap. 27. Auctor Itinerarii S. Villibaldi apud Surium die 7 Julii.
353. Epist. Hadr. 73.
354. Lib. de Administr. Imp. cap. 29.
355. Const. Porph. de Them. l. 2. Them. XI.
356. Pag. 164 num. 9.
357. Paul. Diac. lib. 2 c. 11 sive 26.
358. Anonym. Salern. in hist. Longob. apud Pelleg. in praefat. ad Anonym. Benev.
359. Lib. c. 19.
360. Erchemp. apud Pell. num. 1.
361. Lib. 2 tit. 52.
362. Freccia de Subfeud. pag. 71.
363. Erchemp. num. 65 et 62. Ostiensis lib. 1 cap. 48.
364. Erc. num. 62.
365. Lib. 1 tit. 34 et l. 2 tit. 17.