Vitruvii De architectura libri decem

Plain text

coeperit calculi crepant et inutiles rimae operi efficientur.
unde | proxime extinctam in opus albarium mittere non 
oportet.

XXI. De cameris canniciis.

Vitr. 7, 3 (Pall. 1, 13).

Camerae ergo canniciae sic erunt disponendae. asseres
abiegnei ad lineam aut regulam aequaliter dirigantur, ne 
plus habeant grossitudinis quam digitos tres. hos inter
se sesquipedali mensura divisos ordinabis et catenis ad
contigna|tionem suspendes ita ut binae perticae graciliores 
inter eos sint missae. his faciant tomices ligaturas, catenae
autem parentur aut de iunipero aut oliva aut buxo aut 
cupresso. camerae ex harundine graeca vel palustri vel
grossiori rasa et contusa sic contexantur ut fasciculi
aequalis admo|dum grossitudinis et longitudinis ante ligentur, 
qui possint | aequalem nitorem ostendere, aut si quam 304
cultiorem gratiam emutare volueris, fasciculi mollioris 
cannae facilius flexi ducantur. postea primo manu inducatur
inpensa pumicea, et trullizetur ut canna subigatur,
deinde harena et calce diri|gatur. tertio marmor tunsum 
super calce inducatur et poliatur. sic et nitore gratiam
et virtutem solidam facies. si quid autem urbanius cameris 
addere volueris, fasciculos de canna facies et laquearis
operis delicate aut arcuatilis camerae exemplis uteris.

XXII. De politionibus parietum caementiciorum.

Vitr. 7, 3 (Pall. 1, 15).

| Parietes uno corio tenui et alio grossiori si fuerint 
inducti et politi, macritate inpensae cito corrumpentur.
exemplum huius ex speculis sumere debemus, quorum 
tenues lamminae falsas et deformes exprimunt imagines,
solidae autem lamminae veras et suae pulchritudinis formas
designant. prima | ergo inductione trullizata, cum arescere 
coeperit, iterum ac tertio loricationes dirigantur. cum
tribus coriis opus fuerit deformatum, tunc ex marmore 
granio trullizationes sunt subigendae. sed ipsa species sic
paretur ut ante inductiones tamdiu subigatur ut rutrum
ex ea mundum levetur. in|arescente inductione alterum 
corium subtilius inducatur, ut marmoris candore et politionibus
fundata soliditas nitidum culturae faciat decorem. 
omnia ergo quae diligenti studio componuntur, neque
vetustatibus obsolescunt neque cum | purgari coeperint gratiam 305

Plain text

coloris amittunt. umidi enim parietes cum picturis

ornantur desudescent, et operi obligatus color elui non potest.

XXIII. De opere coronario.

Vitr. 7, 3.

Operi coronario subtilior inpensa necessaria est, ut
am|plius fricata mollius nitore gratiam faciat. observandum 
tamen erit ne gypsum inpensae adiungatur. siticulosa 
enim materia dum cito arescit, vicina coronarium opus
politionibus parietum et camerarum cum superinducitur
ruina corrumpit.

XXIV. De parietibus caementiciis umidis locis solidandis.

Vitr. 7, 4.

Parietes vero umidis locis sic erunt solidandi. si per|petuus 
umor manabit, tribus pedibus ab imo, testaceo 
paries vestiatur et vestitura calcetur et poliatur, ne umorem
admittere possit. quodsi maior umor perpetuus
manabit, canaliculum brevem extrues aliquantum a pavimento
altius, qua collectus umor sine vitio parietis exeat.
si autem af|fluens umor abundabit, tegulas bipedales ex 
ea parte qua umor inriguus erumpet diligenter picabis, ne
vis umoris ad parietem transeat. ex altera parte, qua
structurae iungentur, tegula calce liquida linietur, ut facilius
operi adhaerere possit.

XXV. Triclinia hiberna minoribus picturis esse ornanda.

Vitr. 7, 4.

| Triclinia hiberna non convenit grandibus picturis ornari, 
quoniam hibernis temporibus frequenti lumine cereorum
aut lucernarum fumante obsolescunt. propterea et
camerae eorum planae fiunt, ut detersa fuligine statim
inluminatus splendor appareat.

XXVI. Pavimenta ut in hieme tepeant.

Vitr. 7, 4 (Pall. 1, 9).

| Etiam pavimentorum utilis dispositio inventa videtur. 
itaque excavatis in altum duobus pedibus, festucato solo
| inducatur aut rudus aut testaceum pavimentum, deinde 306
congestis et calcatis spisse carbonibus inducatur ex sabulone
et favilla et calce mixta inpensa crassitudine unciarum
VI. ad regulam exaequata planities reddit speciem 
nigri pavimenti. | hieme ergo non recipit frigus et ministros 
licet nudis pedibus vapore delectabit. sic enim erit
pavimentum ut etiam bibentium pocula si fusa fuerint
momento siccescant.

XXVII. De generibus colorum.

Vitr. 7, 6-14. (Isid. 19, 17).

Colores vero alii certis locis procreantur, alii ex commixtionibus 
componuntur. rubricae itaque multis locis
ge|nerantur, sed optimae in Ponto et in Hispania nascuntur. 

Plain text

paraetonium ex ipso loco unde foditur habet nomen. eadem
ratione et melinum, quod eius metallum per insulas cycladas
Melo dicitur. creta viridis pluribus locis nascitur,
sed optima creta Smyrnae tantum procreatur, quae graece
θεο|δοτειον dicitur a Theodoto quodam in cuius solo primum 
est inventa. auripigmentum, quod αρϲενικον graece
appellatur, in Ponto nascitur. sandaraca plurimis locis
generatur, sed optima in Ponto et iuxta flumen Hypanim.
minii autem natura primum a Graecis Ephesiorum solo
reperta memora|tur, deinceps in Hispania. cuius natura 
has admirationes habet. glebae itaque cum ex metallis
primum exciduntur, argenti vivi guttas exprimunt, quas
artifices ad plures usus colligunt. neque enim argentum
neque aes sine his inaurari potest. nam confusae in unum
ita ut quattuor sextariorum | mensuram habeant, centum 
librarum pondus efficient. supra cuius liquorem centenarium
saxi pondus si posueris, susti|nebit, scripulum auri 307
super si posueris, in liquore descendet. unde intelleges
non ponderis sed naturae esse discretionem. itaque si
aurifex pannis textilibus adustum rudi vaso fictili solidi 
auri pulverem prius lavaverit, postea mixtum argento | vivo 
vel in panno vel in linteolo comprimes ut liquor argenti
expressus emanet et auram solidum intrinsecus remaneat.
verum probatio minii sic erit observanda. in lammina
ferrea mittatur et super ignem ponatur tamdiu donec 
lammina rubescat. tunc retractum refrigescat. si colorem
non muta|verit, optimum erit, si mutaverit, vitiatum erit. 
colores autem omnes calcis mixtione corrumpi manifestum
est. chrysocolla a Macedonia venit, foditur autem ex
metallis aerariis. armenium et indicum ab ipsis ostenditur 
quibus in locis nascitur. atramenti vero compositio sic
erit observanda, quae | non solum ad usum picturae necessaria 
videtur sed etiam ad cotidianas scripturas. lacusculus
curva camera struatur. huic fornacula sic componitur
ut nares in lacusculo habeat qua fumus possit 
intrare. taedae in eadem fornace incendantur, super taedas
ardentes resina mittatur, ut omnem fu|mum et fuliginem 

Plain text

per nares in lacusculum exprimat. postea fuliginem diligenter
conteres et aquam ad modum mittes et atramentum
facies nitidum. pictores autem glutinum miscent, ut nitidius
esse videatur. sed ad celeritatem operis etiam taedarum
carbones cum glutino attriti parietibus praestabunt 
| atramenti suavitatem, nec minus sarmenta exusta et contrita 
atramenti colorem imitabuntur. sed et sarmenta
uvae nigrioris si in optimo vino mersa aruerint et postea
exusta fuerint, ad|dito glutino imitata indici suavitatem 308
monstrabunt. usta vero, quae plurimum necessaria in 
operibus picturae videtur, sic temperatur. glebae silis
boni in igne coquuntur, tunc acerrimo aceto perfuso extinguuntur,
et reddunt purpureum | colorem. caerulei temperationes 
Alexandriae primo sunt inventae, nunc autem
Puteolis ex harenae pulvere et nitri flore temperatur. sed 
cyprium adustum ＜addes＞. cerussa et quam nostri aerucam
vocant sic erit conficienda. sarmenta vitis amineae
infuso aceto in dolio coiciantur, super tabulae plum|beae 
deponantur et dolium eludatur, et pluribus mensibus transactis
aperiatur. sed cerussa in fornace coquatur, quae 
mutato colore meliorem efficiet sandaracam. ostrum autem
quod pro colore purpurae temperatur plurimis locis nascitur,
sed optimum insula Cypro et ceteris quae proxime
sub solis | cursu habentur. conchylia itaque cum circumcisa 
ferro fuerint lacrimas purpurei coloris emittunt, quibus 
collectis purpureus color temperatur. ideo autem ostrum
est appellatum quod ex testis umor elicitur. qui cito ex
salsugine inarescit, nisi temperatus umor melle circumfusus
habeatur. fiunt | etiam purpurei colores infecta creta 
rubiae radice. similiter ex floribus alii colores inficiuntur. 
itaque pictores cum voluerint sil atticum imitari, violam
aridam in vaso cum aqua | ad ignem adponunt ut ferveat, 309
et decoctam in linteolo exprimunt et in mortario cum
creta conterunt et faciunt silis attici colorem. eadem
ratione vaccinium cum lacte temperantes purpuram faciunt 
elegantem. qui non possunt chry|socolla propter caritatem 
uti, herbae quae lutear appellatur sucum caeruleo inficiunt

Plain text

et utuntur viridissimo colore. haec autem infectiva appellantur.
propter inopiam coloris simili modo cretam selinusiam
sive anulariam vitro miscentes, quod Graeci ιϲατιν
vocant, imitationibus efficiunt indici colorem.

XXVIII. De normae inventione. Vitr. 9 praef.

(Isid. 19, 18).

| Quoniam ad omnes usus normae ratio subtiliter inventa 
videtur, sine qua nihil utiliter fieri potest, hoc modo
erit disponenda. sumantur itaque tres regulae, ita ut duae
sint pedum binum et tertia habeat pedes duos uncias X.
eae regulae aequali crassitudine compositae extremis cacuminibus
| iungantur schema facientes trigoni. sic fiet perite 
norma composita.

XXIX. De horologii institutione.

ex al. f. (cf. Vitr. 9, 8).

Multa variaque genera sunt horologiorum, sed pelecini
et hemicyclii magis aperta et sequenda ratio videtur. pelecinum
enim horologium dicitur quod ex duabus tabulis
mar|moreis vel lapideis superiore parte latioribus inferiore 
angustioribus componitur, sed haec tabulae aequali mensura
fiunt et quinis lineis directis notantur, ut angulum
faciant qui sextam horam signabit. semis ergo ante primam
et semis post undecimam supplebunt XII numeros
horarum. sed | iunctis aequaliter ante et extensis tabulis, 
in angulo summo iuncturae circinum figes et angulo proximum
circulum fa|cies, a quo primum lineae horarum partitae 310
aequaliter notantur. item alium maiorem circulum
ab eodem puncto angulari facies, qui prope oram tabularum
attingat, ad quem aestivis temporibus gnomonis umbra 
pervenit. subtilitas | ergo disparis mensurae de spatio 
horarum expectanda non est, quando aliud maius et aliud
minus horologium poni solitum videatur, et non amplius
paene ab omnibus nisi quota sit solum inquiri festinetur.
gnomon itaque in angulo summo iuncturae paululum inclinis 
ponitur, qui umbra sua horas | designet. constitues 
autem horologii partem qua decimam horam notabit contra
orientem aequinoctialem, sicut de exemplis multifariam
cognoscitur. horologium autem quod hemicyclion appellatur
simili modo de lapide vel de marmore uno, quattuor 
partibus sursum latioribus infra angustioribus | componatur, 
ita ut ab ante et a tergo latiores partes habeat, sed frons

Plain text

aliquantum promineat atque umbram faciat maiorem. sub
hac fronte rotunditas ad circinum notatur, quae cavata
introrsus hemicyclium faciat schema. in hac cavatura
tres circuli fiant, unus prope summitatem horologii, alius
per | mediam cavaturam, tertius prope oram signetur. 
a minore ergo circulo usque ad maiorem circulum horalem
una et X lineae directae aequali partitione ducantur, quae
horas demonstrent. per medium vero hemicyclium supra
minorem circulum planitia aequalis subtiliori crassitudine
fiat, ut aperta | rotunditate digitali facilius solis radius 
infusus per numeros linearum horas demonstret. hiemis
ergo tempore per minorem circulum horarum numeros
servabit, aequinoctiali tem|pore medium circulum sequetur, 311
aestivo tempore per maioris circuli spatia gradietur. sed
ne error in construendo horologio cuiquam videatur, libero 
loco alto vel plano sic ponatur ut angulus huius qui
occiduas horas notabit contra ae|quinoctialem vernum spectet, 
unde sol nono kal. apriles oriatur. fit etiam in
uno horologio duplex elegantiae subtilitas. nam dextra
ac sinistra extrinsecus in lateribus eius quinae lineae 
directae notantur, et ternae partes circulorum aequali
intervallo sic fiunt ut una proxima sit angulis poste|rioribus, 
ubi stili ponentur qui umbra sua horas designent,
altera mediam planitiem detineat, tertia prope oram contingat.
has enim partes circulorum hieme vere et aestate 
sic ut interius gnomonis umbra sequitur. in angulis
ergo posterioribus stilos modice obliquos figes, qui umbra
sua horas | designent. oriens enim sol in primo 
latere sex horas notabit, occidens alias sex in sinistro
latere percurret. legitur etiam horas sic comparari debere, 
primam sextam septimam et duodecimam uno spatio mensuraque
disponendas, secundam quintam octavam et undecimam
pari aequalitate ordi|nandas, tertiam quartam 
nonam et decimam simili ratione edendas. est et alia
de modo et mensuris horarum comparatio, quam prolixitatis 
causa praetereundam aestimavi, quoniam haec
diligentia ad paucos prudentes pertinet. nam omnes

Plain text

fere, sicut supra memoratum est, quota sit solum requirunt.

| Quantum ergo ad privatum usum spectat, necessaria 
huic libello ordinavimus. civitatum sane et ceterarum
rerum institutiones praestanti sapientiae memorandas reliquimus. 

Ad Faventinum nota haec:

Epitomae textum olim ex tribus codicibus saec. X a me collatis editum simpliciter nunc repeto, nomine tantum addito auctoris, quem in catalogo Angiensi (et saeculo nono) traditum ex exemplari restituit J. Haupt. libello iam a Palladio excerpto praefixus idem titulus qui legitur in folio Salisburgensi M. Ceti Faventini artis architectonicae privatis usibus adbreviatus liber, servatur etiam in editione ad ipsum Vitruvii textum toto tenore interpolati codicis Scletstatensis, quam ad simile exemplar quale fuerat Salisburgense, sua sibi opera, quam tamen ad finem non perduxit, doctus quidam monachus confecit saec. X, non solum explanandi consilio et corrigendi, verum etiam supplendi. sic eodem saeculo auctor codicis Gudiani (E) epitomam Faventini pannis Vitruvianis largiter assutis supplevit. atque postea etiam novis capitulis additis et alienis, ipsa quoque in singulis subinde mutata lectionis specie, nova recensio epitomae conformata est, quae multis saeculo XII et XIII exemplis ferebatur (cf. praef. ed. mai. p. XI: addo nunc cod. Laudun. 403. sed quod de Laudunensi 426^bis Palladii saec. IX quem ipse vidi ex progr. suo anni 1879 repetit J. C. Schmitt in ed. Pall. 1898 p. VII, hoc nihili est) quorum omnium quidem codicum, qui aut textum simpliciter repetunt aut certi cuiusdam consilii arbitrio intercedente commutant, inter se lectiones comparando separandae sunt, non confundendae. atque textum editoris Anonymi Scletstatensis qui antiquiore paulisper et saniore codice usus fuerat, erroribus quibusdam suis ex meis codicibus purgatum nuper edidit Frid. Krohn (Quaest. Vitruv. partic. I. Diss. Berol. 1896), ego ipsius iterum epitomae textum corruptum quidem sed traditum praebui, ita tamen ut quae perditi illius codicis ope mutanda videbantur, ad finem voluminis notarem.—Addo hic, quod S. G. de Vries Leidensi debeo, etiam solius Vitruvii capitulis congestis epitomam quandam praebere “sumptum ex libro victruvii de architectura” Architecti est scientia … codicis Leid. Voss. fol. 93 (f. 46-68^b₂) saec. XIII.

ad p. 285, 2 Pollio fr. Vind. || 4 ordinare (cf. p. 311, 26) Anonymus codicis Scletstatensis (= Vindobon.): ornare codd. (cf. v. l. p. 229, 17). || 8 quibusque … aedificio fr. Vind. || 20 ordinationem taxin (sic pro ac codd.) dispositionem diathesin … eurithmian (sic) scripsit Anon. S (ex Vitr.).

286, 9 septentrionalem (sic) ex Vitruvii (p. 25, 1) codicibus lacunae induxit Anon. S (sicut g^c). delevit idem ex eodem subsolanum Faventini (et recentiorum: qui est ἀπηλιώτηϲ Plin. 2, 119). || 10 androgeus (ex Vergilii memoria!) cyrenensis cum codd. etiam Anon. S (item infra). || 13 scalptas (Vitr. p. 25, 8): sculptas codd. | suos quosque Anon. S: suos cuiusque codd. (etiam Vitruvii p. 25, 6). cf. Lachmann ad. Lucret. (II, 371) p. 94. || 26 exempli (cf. p. 288, 16): templi codd. ubi sic sua coniectura scripsit Anon. S ad exemplū androgei cyrenensis. simili modo supra caput etc.

287, 4 Cuius (scil. aquae) si (si om. g) talis (-les codd.) copia (-ae g^c) non erit (erunt vel er̄ codd.) etiam Anon. S (ut codd.). quodsi scr. Krohn. || 9 latebit (Anon. S): latebat vp (lateat ex em. g). || 21 harena carbunculo: cf. ad Vitr. p. 186, 7 (harena carbuncula sic Anon. S).

288, 8 alio hic codd. || 12 pro verbis lucens fuerit inventa sic ponit (cum Pall.) epitomae interpolatae (praef. ed. mai. p. XII) editor (saec. XII) tracto ad se humore extincta inveniatur (cod. Laud. 403).

289, 13 miscebis (misces x) et insuavitatem (ad p. 211, 20 cf. p. 186, 2 limosa et insuavis) saporis mutabit: immittes et ＜in supra add. ips.＞ suavitatē saporē mutabit Anon. S (ubi et suavitate sapores mutabit v, et suavitate saporē sutabit p). || 14-19 (sed licet—facies) nota auctoris respicientis Vitr. p. 163, 14. 18. cf. etiam p. 295, 21 cum Vitr. p. 41, 9. auctores i. e. Vitruvius (ut p. 287, 1-2). || 16 inpensas Anon. S: &pensas (scil. expensas) codd. || 21 lubrica Anon. S (Mar. e Vat. reg. 1286): rubrica (rubica) codd. (cf. de v. l. Colum. I prf. 24). || 33 optima et pr. Anon. S (vulgo optime pr.). || 37 inquinamentis. Ignem monitā (sic v, inquinamentis ignem | monitam g, i. ignem. non itā p), unde inquinamenti signis munitam Anon. S.—mox significabit cum codd. idem.

290, 4 tubis vel canalibus ligneis: sic (et p. 294, 12) ipse addidit Faventinus (ex quo Pall.). unde inepte quinque numerat Anon. S (pro tribus Vitr.). || 5 ducitur codd. (corr. S). || 8 fuerit pede (et S) semis intra … (sic) codd. (cf. ad p. 207, 2) (pede semis post alterum fuerit v. 9 posuit Mar. cum Palladio). || 16 librate (cf. p. 208, 16. 22. 209, 2. 19): librae v (Anon. S), libre p. || 24 ad (palmum) Anon. S (palmi spatio Pall.): vel codd. (deinde ingrediatur S). || 28 etiam multo (Vitr. p. 210, 4): enim muscos codd. (enim muscus rec. interp.), unde male effecit Anon. S enim usus (tubulorum a plumbi materia inv.).

291, 6 sqq. numeros ex Vitruvii textu et correxit et supplevit Anon. S, nisi quod reliquit v. 19 (pro CCCLX) CCCC.L. pondo, sicut ex Faventino etiam Palladius. || 13 comprehensa etiam Pall. (impressa Isid. 19, 10, 21 et 16, 3, 11). || 14 non habebit asperitatem (additur ex Vitr. p. 40, 6): textus traditi lacunam satis inficete sic explevit Anon. S muta erit. deinde ea quoque quam (eamque codd.) in v. c. miseris etc., ubi rec. interp. sic Quodsi terrosa fuerit. eamque in vest. cand. miseris. si effusa nichil s. r. || 28 evanidae (vanidae codd.): humidae male Anon. S (cf. p. 40, 21 et 46, 29). || 31 liaculorum (Vitr. p. 41, 9): iaculorum codd. (sic etiam Anon. S). ex hoc Faventini loco a librario sumpta fuit lectio saec. IX ipsi Vitruvio adscripta vel iaculorum. || 35 sfungia (ϲφογγιά) sic codd. (etiam Isidori 19, 10, 3). || 37 exiliore (i. e. rariore): molliori (ex interpret.) Pall. et (male) Anon. S.

292, 16 inducatur (sc. tectorium Vitr. p. 38, 17): inducantur codd., ubi ducantur (sc. lateres) Anon. S. qui ex Vitr. p. 38, 15 scripsit maxime autem utiliores (sic) erunt, si ante biennium ducantur. || 30 venustatem: sic etiam Anon. S (vetustatem codd.).

293, 3 materies (Vitr. Pall.): caesio codd. (inde omnis cesio Anon. S). || 13 subgrundis (subgrundas Anon. S): subgrunda codd. cf. ad Vitr. p. 60, 14. || 17 aesculus (sic iam Schneider ad Pall. p. 224 et Anon. S cum Palladio ex Vitr. p. 56, 25): ex cuius cod. v (ubi ex om. pg). || 18 sed in umore posita vitiatur (ex Vitr. p. 56, 27 cf. Plin. 16, 219): et in umore posita perpetuam exhibet utilitatem (sic ex v. 17 repetendo) codd. cum Anon. S. || 22 scalpturis (Pall.): sculpturis (etiam Vitr.) codd. (item p. 288, 18). | alnus qui proximus (masc. ut ital. hisp. alno, gall. aune) codd., sed Anon. S (sicut Marini) corrigendo scripsit alnus quae proxima aquae n. tenera, ut ex Fav. Isidorus 17, 7, 42 (cf. Pall.). || 25 palationes spisse defixae … servant codd., ubi palationis (-nibus Vitr.: ita Krohn) spisse defixa … servat Anon. S (cum Vitr.). || 31 si umore non corrumpetur (sic legendum est cum v, non corrumpatur) = quod u. non corrumpitur cf. Pall. 12, 15 cedrus durabilis si (al. male nisi) umore tangatur (om. Anon. S). || 32 pinu (sic ex Vitr. etiam Anon. S): pino codd. || 33 cedria codd. (etiam Anon. S): cedrium Vitr. p. 58, 21 (Plin. 16, 52). confunditur hic cedria (med.) cum oleo cedrino: cf. Theod. Prisc. p. 500 (ind.), Plin. 24, 17 etc. || 36 nam: sic codd. (etiam An. S) = autem, ut saepius (p. 295, 10). cf. Th. Prisc. p. 526 (ind.), Anthimus (Anecd. II ind.) etc.

294, 7 quindecim (XV v) pedibus codd.—cf. Pall. octo pedes ad spatium standi singulis boum paribus abundant et in porrectione quindecim. || 17 stringatur (cf. astringi Pall. 1, 20 et constringitur Colum.): retineatur codd., quod ex Vitr. (p. 147, 9) pro more corrigens Anon. S posuit congeletur (nam si congelatur, fracescet Col. 1, 6, 18). || 22 pistrina: in hac voce, labore non completo reliquoque folii spatio vacuo, substitit Anon. S. || 34 africum (= ad meridiem et occidentem Vitr.): frigida codd.

295, 21 delevi et ante argilla. item p. 301, 5. cf. πηλῷ τετριχωμένῳ Ath. ad p. 277, 8. || 31 l. ab hibernis (Vitr. p. 125, 3) pro aut h. codd.

296, 20 insistas: insistat codd. (correxi cum cod. Laud., ubi male etiam relinquas). || 29 bini: binis (bonis v) codd. (corr. ex Vitr.). || 35 statuminentur codd. | qui (saxus, ital. sasso masc.): sic Fav. cum rec., quod male ipsi Vitruvio (p. 163, 12) obtrudunt librarii. || 36 inductis addidi ex Vitr. p. 163, 13 (ita iam Nohl). || 37 rudus est … mixti codd. (sic cum glossa ex Isid. 19, 10, 27. cf. Pallad. rudus id est etc.).

297, 1 crassior induci (… digitos VI) codd. (cf. Pall.). || 9 tumuli Vitr. (p. 164, 6): cumuli codd. || 14 missas … tabulas codd. || 35 inpegerit: in(m)pigeres (= inpegeris) codd.

298, 7 divisos (ad formam scil. circinationis Vitr. p. 166, 7) ordinabis codd. || 9 sint missae. his: simissales codd. || 14 aut: ut codd. || 22 c. vel delicatae aut (v, ut p g) arquatiles camere exemplis uteres codd. || 32 subigatur Nohl: subigantur codd. || 34 marmoris et candoris politionibus codd. (corr. Nohl).

299, 32 nudis pedibus sc. stantes Pall.

300, 2 eius metalli corrupte codd. Fav. et Vitr. unde iam Isid. 19, 17, 21 (ex Fav.) quod eius metalli ferax(!) sit una ex cycladibus insula Melos nomine. || 30 armenium (minium codd. Vitr.): argentum in codd. Fav. iam legit Isidorus, qui haec mire corrupit (19, 17, 10). || 33 lacusculus etiam (qui Faventino utitur) Isid. 19, 17, 17: laconicum Vitr.

301, 3 pictores (sic et Isid.) = tectores Vitr. || 7 sed sarmenta codd. (sed et sarmentum etiam Isid. 19, 17, 18, ubi praecedit sunt et qui vini faecem siccatam excoquant Plinianum l. 35, 42 ex eodem Vitruvii p. 180, 19 loco excerptum). || 8 aruerint (Isid.): arderent codd. || 13 leg. et ＜madefacta spongia＞ r. p. c. (ut apud Isid. 19, 17, 19). || 15 temperatur sed cibrium (cibrum) adustum russa quam … codd. lacunam indicat Isid. (19, 17, 14) sed ＜si＞ciprium in fornace adustum huic permixtioni addes vestoriani similitudo erit (cf. Vitr. p. 180, 26). || 16 erucam Vitr.: afrug(r)um codd. || 23 cypro codd. et (ex Fav.) Isid.: rhodo Vitr. || 24 conchylia Vitr.: concula (… circumcisa) codd. sed cf. ex Faventino Isid. 19, 28 (2) = 12, 6, 50. || 37 luteum codd. Vitr. (a luto herba Plin. 33, 91). | caeruleo: ceroleum (sic) codd. (caeruleo subtritam Plin.).

302, 3 quod graeci staensiverationibus vocant. inficiunt etc. codd. || 8 pedum binum (Isid.): pedibus binis codd. || 9 cacuminibus (cum Vitr. etiam Isid.): acuminibus codd.

303, 4 fiant: fiunt codd.

304, 6 hanc esse operis conclusionem manifestam, subducta linea olim significavi, additamentum autem quod quasi capitulum XXX comprehendunt indices codicum (ex textu collecti), in ipso quidem, textu numero non adscripto simpliciter subiectum (sub rubrica De maltis diversis v, sine rubrica p), hoc nunc plane omisi. neque curavit Anonymus S.

In extremo volumine apud ipsum Vitruvium p. 208, 24 legendum esse etiam in ventre colliquiaria (colliciaria) sunt facienda (cf. collicias p. 140, 9), cum Plinio qui scripsit (31, 58) in anfractu omni colliqui[n]aria fieri, ex bellissimo G. Gundermanni invento moneo sero doctus (litt. datis 17. IV. 1899).

Index nominum.

Numeri, sicut notae ubique omnes, remittunt ad paginas editionis prioris in margine adscriptas.

Abderitae 174, 15.
Accius 218, 1.
Achaia 43, 27. 84, 19. 22. 85, 16.
Adriaticum mare 43, 26.
Aegyptus 32, 16. 96, 11. 134, 14. 176, 15. 191, 7. 195, 7. 232, 1.
Aegyptii 185, 3.
Aegyptii oeci 143, 11.
Aeoli pilae 23, 27.
Aequiculi 200, 25.
Aeschylus 158, 20.
Aesculapius 13, 25.
Aesculapium 159, 10.
Aethiopes 191, 2.
Aethiopia 195, 15.
Aetna 43, 2.
Africa 59, 3. 203, 6.
Afri 203, 2.
Afri campi 191, 14.
Agatharchus 158, 20.
Agesipolis (v. l. Agesillas i. e. Agesilaus) 4, 23.
Agesistratos 160, 4.
Agger (Ger) 190, 20.
Alabanda 70, 1.
Alabandei 174, 8. 15.
Albanae lapidicinae 44, 21. 45, 15.
Albula 192, 23.
Alexander 31, 8 sqq. 155, 16. 199, 20. 273, 18.
Alexandria 31, 20. 156, 11. 157, 18. 180, 25. 218, 21. (233, 13). 237, 8.
Alexis 132, 15.
Alpes 59, 19. 61, 5. 190, 16. 199, 21. 200, 25.
Altinum 20, 3.
Ammiterninae lapidicinae 44, 21.
Ammon 195, 7.
Amyntas 273, 15.
Anaxagoras 155, 13. 158, 22. 183, 15.
Clazomenius 232, 19.
Ancona 60, 11.
Andreas 236, 19.
Andron (Ephesius?) 63, 23.
Andronicus Cyrrestes 25, 2.
Anicianae lapidicinae 45, 14.
Antimachides 160, 14.
Antiochus 160, 18.
Antipater 199, 19.
— (Stoicus) 232, 16.
Antistates 160, 13.
Apaturius Alabandeus 173, 23 sqq.
Apelles 8, 11.
Apollo 156, 4. 217, 2.
Delphicus 62, 16. 84, 24.
Panionius 85, 15.
Apollinis aedes 30, 10. 70, 1. 71, 12. 161, 8. 251, 3.
Apollonia 195, 19. 283, 9.
Apolloniates 283, 11.
Apollonius 236, 16. 20.
Pergaeus 10, 16.
Appenninus mons 43, 24. 61, 4.
Apulia 20, 9.
Aquileia 20, 3.
Aquiliana basilica 106, 1.
Aquitania 34, 24.
Arabia 196, 2. 197, 20.
Aradus 280, 21.
Aratus 232, 24.
Arcadia 199, 13. 200, 27.
Arcesius architectus 90, 22. 159, 9.
Archimedes 5, 27. 160, 2. 206, 9. 215, 8. 19.
ab Syracusis 10, 17.
Archytas Tarentinus 10, 15. 160, 2. 216, 21. 217, 5.
Ardeatinus 192, 23.
Areopagus 35, 19.
Arevanias 50, 12.
Argi 50, 13. 84, 20.
Ariobarzanes 122, 7.
Aristarchus grammaticus 8, 10.
Samius 10, 15. 225, 19. 236, 15.
Aristides 204, 8.
Aristippus philosophus Socraticus 131, 14.
Aristomenes Thasius 63, 22.
Aristophanes 132, 14.
(grammaticus) 156, 21 sqq.
Aristoteles 155, 15. 212, 21.
Aristoxenus 8, 11. 110, 20. 116, 3.
Arretium 49, 8.
Arsinoe 85, 11.
Artemisia 51, 6 sqq.
Asia 39, 15. 43, 27. 72, 15. 84, 26. 85, 3. 190, 14. 224, 23.
Asta(n)sobas (Hastansobas) 191, 4.
Astoboas 191, 4.
Athenae 25, 3. 35, 19. 49, 5. 70, 11. 101, 21. 158, 20. 159, 5. 160, 13. 161, 13. 176, 10. 17. 183, 16. 194, 17. 218, 21. 233, 11.
Athenienses 84, 24. 87, 2. 132, 15. 22. 176, 17.
Athenodorus (Stoicus) 232, 16.
Athos mons 31, 24.
Atlantides 151, 12.
Atlas 151, 7. 190, 17. 191, 9.
Attalus 85, 11.
Attalici reges 49, 9. 156, 7.
Attica 101, 21.
Atticum mel 60, 20.
sil 176, 9.
Atticurges 77, 11. 96, 18. 98, 24.
Aventinus mons 178, 20.
Augusti aedis 107, 3.
M. Aurelius 2, 3.
Babylon 23, 7. 195, 21. 196, 2.
Baianae regiones 42, 8.
Baiani montes 42, 23.
Baleares 176, 16. 203, 10.
Berosus Chaldaeus 224, 22. 232, 14. 236, 14.
Boedas Byzantinus 63, 21.
Boeotia 198, 8.
Borysthenes 190, 14.
Bryaxis 159, 17.
Byzantii 273, 15.
Caecubum vinum 197, 13.
Caeli aedes 12, 27.
Caesar 1, 1. 11, 1. 83, 18. 104, 22. 133, 6. 158, 10. 203, 13. 218, 13.
divus Caesar 59, 18. (60, 4.) (70, 19.)
Callaeschros 160, 14.
Callet 39, 15.
Callias architectus 280, 21 sqq.
Callimachus Catatexitechnos 87, 1.
Callippus 232, 24.
Camenae 192, 12.
Campana via 199, 23.
Campania 44, 8. 23. 61, 9. 197, 12. 200, 2.
Capitolium 35, 20. 71, 20.
Cappadocia 196, 8.
Cares 50, 14. 85, 12.
Caria 49, 21. 51, 7. 85, 4.
Carpion 159, 5.
Carthaginienses 272, 22.
Carthago 195, 17.
Carya civitas Peloponnensis 4, 11.
Caryates 4, 14. 22.
Casius 195, 7.
Castoris aedis 101, 18. 21.
Caucasus mons 190, 13.
Celtica 190, 16.
Centauri 173, 26.
Cephisos 198, 8.
Cereris aedes 30, 21. 71, 19. 161, 10.
Chaldaei 224, 22. 232, 9. 14.
Chaldaica disciplina 224, 23.
Charias 273, 17. 160, 4.
Chersiphron 70, 5. 159, 3. 249, 26. 250, 12.
Gnosius 161, 5.
Chion (Chionis?) Corinthius 63, 20.
Chionides 132, 14.
Chios 85, 7. 158, 4. 283, 3.
Chii 283, 4.
Chropes (Cychropes) 199, 3.
Cia 202, 3.
Cicero 218, 6.
Cilbiani agri Ephesiorum 177, 2.
Cilicia 194, 24. 195, 13.
Circus Flaminius 101, 18. 21. 236, 17.
Maximus 71, 19.
Clazomenae 85, 8.
Clazomenii 198, 9.
Clitor 200, 28.
Colchi 34, 25. 190, 15.
Collina porta 69, 7.
Coloe Iocundus 191, 2.
Colophon 85, 7.
Coos 232, 15.
Corinthii 87, 6. 116, 20.
Corinthia virgo 86, 21.
Corinthiae aedes 13, 6. passim l. IV. (87, 4).
Corinthii oeci 143, 10.
Corinthium vas 205, 4.
Cn. Cornelius 2, 4.
Cornetus campus 199, 23.
Cossutius civis Romanus 160, 22. 161, 18. 19.
Cottius 199, 21.
Crates (?) 132, 14.
Crathis 198, 9.
Creta 19, 8. 59, 3.
Cretenses 19, 7. 15.
Creusa 85, 2.
Croesus 49, 14. 155, 16.
Ctesibius 5, 27. 160, 3. 260, 13. 23.
Alexandrinus 237, 5 sqq.
Ctesibica machina 259, 19.
Cumae 129, 15.
Cumanorum montes 42, 23.
Cutiliae 194, 3.
Cyclades 176, 20.
Cydnos 194, 24.
Cyrenae 197, 22.
Cyziceni oeci 143, 27.
Cyzicena triclinia 149, 26.
Daphnis Milesius 161, 9.
Darius 155, 17.
Delos 217, 2.
Delphi 85, 2. 159, 6.
Demetrius 161, 7.
Demetrius Phalereus 161, 12.
Demetrius Poliorcetes 281, 2. 282, 17.
Democles 160, 3.
Democritus 37, 17. 21. 155, 13. 158, 22. 212, 21. 217, 9.
physicus 231, 18.
Abderites 232, 20.
Demophilos 159, 21.
Diades 160, 2. 273, 17. 19. 275, 18.
Dianae aedis 13, 9. 59, 1. 70, 1. 4. 71, 13. 86, 1. 101, 19. 159, 2. 8. 161, 5. 7. 249, 28. 251, 22.
Dinocrates architectus 31, 7 sqq.
Diognetus Rhodius architectus 280, 18 sqq.
Diomedes 20, 10.
Dionysodorus 236, 20.
Diphilos 160, 3.
Doricae aedes 13, 3. passim l. IV. (85, 16).
fores 96, 19. 142, 14.
peristyla 142, 24.
Dorieon civitates 85, 17.
Dorus 84, 19.
Dyris 190, 18.
Dyrrachium 195, 19.
Elephantis 191, 6.
Eleusis 161, 9.
Elpias Rhodius 20, 11.
Empedocles 184, 1.
Ennius 218, 1.
Ephesus 58, 24. 70, 4. 85, 5. 159, 2. 161, 5. 175, 24. 242, 5. 249, 28. 252, 3.
Ephesii 177, 2. 179, 8. 251, 21.
Epicharmus 184, 2.
Epicurus 37, 18. 132, 9. 155, 15.
Epimachus Atheniensis architectus 281, 3.
Eptagonus, Eptabolus lacus 190, 19. 20.
Eratosthenes Cyrenaeus 10, 16. 27, 2. 28, 5. 216, 21. 217, 5.
Erythrae 85, 8.
Erythraei 198, 10.
Etruria 43, 14. 24. 44, 9. 61, 5. 9. 195, 4.
Etrusci haruspices 30, 13.
Euangelus 252, 6.
Eucrates (Crates?) 132, 14.
Euctemon 232, 24.
Eudoxus 232, 23. 236, 16.
Eumenicae porticus 122, 3.
Euphranor 160, 1.
Euphrates 190, 14.
Euripides 183, 15. 199, 9. 223, 6.
eius fabula Phaethon 223, 9.
Faberius scriba 178, 20.
Falernum vinum 197, 13.
Faliscus ager 199, 23.
colonia Fanestris 60, 10.
Iulia Fanestris 106, 12.
Fauni aedis 69, 11.
Ferenti municipium 45, 24.
Fidenates lapidicinae 44, 20.
Flaminius circus 101, 18. 236, 17.
Florae aedes 13, 5. 179, 12.
Fontis aedes 13, 5.
Fortunae Equestris aedis 71, 3.
ad tres Fortunas aedis 69, 6.
Forum Caesaris 70, 19.
Fundi 197, 13.
Fuficius 160, 8.
Gades 272, 23.
Gaditani 273, 8.
Gallia 34, 24. 182, 4. 190, 15.
Gallicae paludes 20, 2.
Ganges 190, 13.
Geras Chalcedonius 273, 8.
Gnosos 19, 9.
Gortyna 19, 9.
Graeci passim.
Graecia 4, 12. 136, 7.
Graia statio 52, 3.
Hadrianum mare 59, 5. 61, 7.
Halicarnassus 49, 16. 24.
Hegesias 204, 8.
Hegetor Byzantius 277, 19.
Hegias (?) Athen. 63, 20.
Hellas 84, 25.
Hellen 84, 19.
Heraclea 251, 23.
Heraclitus Ephesius 37, 16. 183, 14.
Herculis aedes 13, 3. 30, 11. 49, 6. 71, 20.
Hermodorus 69, 19.
Hermogenes 70, 1. 72, 16. 73, 6. 90, 23. 159, 7.
Herodotus 204, 8.
Hierapolis 196, 13.
Hiero 215, 10. 18.
Himeras 195, 2.
Hipparchus 232, 24.
Hippocrates 8, 14.
Hispania 34, 24. 134, 14. 176, 15. 179, 10.
ulterior 39, 14.
Homerus 157, 25.
Homeromastix 157, 18.
Honoris & Virtutis aedis 69, 19. 161, 21.
M. Hostilius 20, 13.
Hymettus mons 49, 5.
Hypanis 176, 25. 190, 15. 196, 24.
Ictinos 159, 5. 161, 10.
Ilias 157, 19.
Ilienses 198, 18.
India 190, 13. 195, 16.
Indus 190, 13.
Iollas 199, 20.
Ion 85, 1. 13.
Iones 85, 6. 11. 86, 15.
Ionia 85, 13.
Ionicae aedes 13, 10. passim l. III. IV. (86, 16).
fores 97, 21. 142, 15.
Iope 196, 2.
Iovis aedis 30, 7. 49, 6. 69, 11. 107, 5.
Iovis Fulguris 12, 25.
Iovis Statoris 69, 19.
Iovis Olympii 70, 11. 160, 15. 161, 16.
arae 102, 22.
stella 138, 4. 220, 7 sqq.
Isidis aedis 30, 10.
Ismuc 203, 4.
Isthmia 212, 5.
Italia 43, 24. 49, 8. 105, 2. 116, 18. 138, 6. 176, 8. 190, 16. 200, 2. 25.
Italica consuetudo 127, 1. 143, 27.
(mos) 151, 17.
Iuba rex 203, 2.
Iulia (curia) 106, 1.
Divi Iulii aedis 70, 18.
C. Iulius Masinissae (Masinthae) filius 203, 11.
Iunonis aedis 13, 9. 30, 7. 84, 21. 159, 1.
Lacedaemon 49, 11.
Lacones 4, 22.
Laodicenses 198, 10.
Larignum castellum 59, 20. 60, 9.
Latinum theatrum 120, 1.
Latinae appellationes 110, 19. 150, 21.
Lebedos 85, 8.
Leleges 50, 14. 85, 12.
Lemnos 176, 16.
Leochares 50, 4. 5. 159, 17.
Leonides 160, 1.
Lesbos 23, 19. 197, 11.
Liberi Patris aedes 13, 9. 30, 10. 72, 15. 90, 25. 122, 3. 159, 9.
Licymnius mathematicus 174, 7. 24.
Liparis 195, 13.
Lucania 198, 9.
Lucretius 218, 5.
Lumpharum (Nympharum) aedis 13, 5.
Lunae aedes 12, 27. 116, 21.
Lusitania 34, 24.
Lydia 197, 12.
Lydium genus laterum 38, 27.
Lyncestus 200, 1.
Lysippus 63, 13.
Macedonia 31, 8. 157, 17. 179, 22. 199, 8.
Maeoni 197, 11.
Magi 183, 14.
Magnesia 70, 1. 159, 8. 175, 24. 203, 1.
Mamertinum vinum 197, 12.
Mariana aedis 69, 19. 162, 1.
Marcia aqua 192, 12.
Maris ara 102, 23.
Martis aedis 13, 3. 30, 12. 15. 19. 51, 3.
stella 138, 5. 220, 7 sqq.
Masinissa 203, 11.
Massilia 35, 18. 283, 26.
Massilitani 284, 1.
Mauretania 190, 17. 191, 7.
Maurusia 190, 17.
Maxilua 39, 14.
Mausoleum 50, 1. 159, 11.
Mausolus 49, 16. 50, 27. 51, 5.
Mazaca 196, 9.
Medullorum natio 200, 26.
Melampus 160, 1. 201, 4.
Melas 50, 12.
(fluvius) 198, 8.
Melite 85, 8. 9.
Melos 176, 20.
Menesthes 70, 2.
Mercurii aedis 30, 9. 50, 6.
stella 220, 6 sqq.
Meroe 191, 2.
Metagenes 159, 3. 161, 6. 250, 12. 251, 8.
Metelli porticus 69, 19.
Meto 232, 24.
Metrodorus 204, 8.
Milesii 85, 6.
Miletus 85, 5. 161, 8.
Milo Crotoniates 212, 18.
Minervae aedes 8, 4. 13, 3. 30, 7. 101, 22. 159, 3. 4.
promuntorium 129, 16.
P. Minidius 2, 4.
Mithridaticum bellum 122, 6.
L. Mummius 116, 19.
Murena 49, 13.
C. Mucius 69, 20. 161, 21.
Musae 156, 14. 214, 20.
Myagrus Phocaeus 63, 21.
Mylasa 49, 23.
Myron 8, 13. 63, 12.
Mysia κατακεκαυμένη 43, 2.
Mytilene 23, 20.
Myus 85, 5.
Nemea 212, 5.
Nemus 101, 19.
Neptunius fons 199, 2.
Nexaris 159, 21.
Nilus 32, 19. 96, 11. 191, 7. 8.
Nomades (Numidae) 196, 2.
Nonacris 199, 14.
Nymphodorus 160, 3.
Oceanus 191, 10.
Odyssea 157, 19.
Olympia 212, 5.
Padus 59, 5. 60, 10. 190, 16.
Paconius Ephesius 161, 7. 9. 251, 6 sqq.
Pallas Minerva 101, 22.
Pallenses lapidicinae 44, 20. 46, 8.
Paphlagonia 200, 24.
Paraetonium 195, 7.
Parmenion 236, 18.
Paros 251, 23.
Patrae 49, 6.
Patrocles 236, 19.
Pausanias 4, 22.
Peloponnesus 84, 19.
Pentelensis mons 49, 6.
Pephrasmenos Tyrius 273, 5.
Pergamus 156, 8.
Persae 4, 12 sqq. 202, 9.
Persica porticus 5, 3.
spolia 122, 6.
Phaethon 223, 9.
Pharax Ephesius 63, 21.
Phasis 190, 15.
Phidias 63, 13.
Philippus 232, 24.
Philippus Amyntae filius 273, 15.
Philo 159, 6. 161, 13.
Philo Byzantius 160, 3.
Philolaus Tarentinus 10, 15.
Phocaea 85, 8.
Phryges 35, 7.
Phrygia 196, 14.
Picenum 44, 24.
Pinna Vestina 194, 3.
Piraeeus portus 159, 7. 194, 18.
Pisaurum 60, 11.
Pisistratus 160, 15.
Pitane 39, 15.
Pixodarus 251, 20 sqq.
Placentia 218, 22.
Plataicum proelium 4, 23.
Plato 66, 24. 155, 14. 212, 21. 213, 12. 214, 4.
Pollis 160, 1.
Polycles (Ephesius?) 63, 23.
Polyclitus 8, 13.
(Polycletus) 63, 13.
Polyidos 160, 4.
Thettalos 273, 16.
Pompeianus pumex 42, 30.
Pompeiani Herculis aedis 71, 20.
Pompeianae porticus 122, 2.
Pomptinae paludes 20, 7.
Pontus 34, 25. 134, 15. 176, 15. 24. 25. 182, 3. 196, 24.
Pormos 160, 14.
Posidonius 204, 8.
Pothereum (?) flumen 19, 8.
Praxiteles 159, 17.
Priene 8, 4. 85, 7. 159, 3.
Proetus 201, 5.
Proconnesos 251, 23.
Proconnesium marmor 49, 17.
Proserpinae aedes 13, 5. 161, 10.
Pthia nympha 84, 20.
Ptolomaeus rex 156, 9. 157, 19.
Philadelphus 158, 3.
Puteoli 180, 26.
Pyrros 160, 4.
Pythagoras 104, 1. 184, 1. 212, 21. 214, 6. 19.
Samius 232, 19.
Pythagorei 37, 19. (104, 1).
Pythagoricum trigonum 259, 8.
Pytheos architectus 8, 4. 9, 7. 90, 23. 159, 4. 12.
Pythia 62, 16. 212, 5.
Quirini aedis 70, 4. 179, 13.
Ravenna 20, 3. 57, 18. 60, 10.
Rhenus 190, 16.
Rhodanus 190, 15.
Rhodiacum peristylum 149, 21.
Rhodii 51, 6 sqq. 280, 25 sqq.
Rhodienses 131, 15. 280, 17.
Rhodos 51, 20. 22. 23. 131, 18. 181, 11. 182, 9. 233, 13. 280, 21.
Roma 69, 26. 70, 11. 72, 15. 116, 17. 20. 134, 15. 179, 9. 12. 218, 22. 233, 11. 18.
(urbs 44, 20. 46, 9.)
Romanus populus 1, 50. 20, 18. 52, 11. 27. 138, 1. 10. 176, 17. 242, 16.
Romuli casa 35, 21.
Rubrae lapidicinae 44, 20. 46, 8.
Salmacidis fons 50, 6.
Salpia 20, 9.
Salpini 20, 21.
Salutis aedes 13, 25.
Samiramis 196, 1.
Samos 85, 7. 159, 2.
Sardiani 49, 14.
Sarnacus 160, 1.
Saturni stella 138, 5. 220, 7 sqq.
Satyrus 159, 11.
Scopas 159, 17.
Scopinas ab Syracusis 10, 17.
Syracusius 236, 18.
Serapis aedes 30, 10.
P. Septimius 160, 10.
Sicilia 195, 2. 197, 12.
Silanion 160, 1.
Silenus 158, 28.
Sinope 176, 15.
Smyrna 122, 7. 158, 4. 176, 21.
Smyrnaeorum civitas 85, 11.
Socrates 62, 16. 64, 6. 155, 14.
Soli 195, 13.
Solis aedes 12, 27.
Soractinae lapidicinae 44, 21.
Statoniensis praefectura 45, 16.
Stratoniceum 122, 7.
Styx 199, 16.
Sunion 101, 22.
Susae 202, 9.
Syene 191, 6.
Syracusae 215, 10.
Syria 59, 3. 190, 14. 196, 2. 197, 20.
Tanais 190, 15.
Tarentum 233, 13.
Tarquinienses 45, 14.
Tarsos 194, 24. 203, 1.
Teanum 200, 2.
Teleas (?) Atheniensis 63, 20.
Teos 72, 15. 85, 7. 159, 9.
Terracina 197, 13. 199, 1.
Terrae ara 102, 23.
Thales 37, 15. 155, 13.
Milesius 183, 13. 232, 18.
Thasos 251, 23.
Thebaici campi 191, 6.
Themistocles 122, 4.
Theo Magnes 63, 23.
Theocydes 159, 21.
Theodorus 159, 2.
Th. Phocaeus 159, 5.
Theodosius 236, 19.
Theodotus 176, 22.
Theophrastus 132, 1. 204, 7.
Thessalia 199, 5.
Thracia 199, 4.
Tiberina insula 69, 11.
Tiberis 190, 16.
Tiburtina via 192, 23.
Tiburtinae lapidicinae 44, 21.
Tiburtina saxa 45, 4.
testacea 164, 4.
Tigris 190, 14.
Timaeus 204, 8.
Timavus 190, 16.
Timotheus 50, 5. 159, 18.
Tmolites 197, 12.
Tralles 49, 9. 122, 8. 159, 10. 173, 23.
Triton aereus 25, 7.
Troezen 50, 13. 194, 21.
Troia 20, 10. 155, 12. 198, 9.
Troiani campi 198, 16.
Troianae pugnae 172, 20.
Trypho Alexandrinus architectus 283, 15.
Tyana 196, 9.
Tuscanicae aedes 71, 19. 99, 17 sqq.
Tuscanica cava aedium 140, 8.
Tyrrenicum mare 61, 4.
Ulixes 172, 20.
Umbria 44, 24.
Uticenses 38, 23.
Varro 49, 13. 218, 7.
Terentius Varro 160, 9.
Veiovis aedis 101, 18.
Velinus 200, 2.
Veneris aedes 13, 5. 30, 13. 15. 50, 6. 26. 70, 19.
stella 220, 6 sqq.
Venetia 44, 24.
Vestae ara 102, 23.
Vestorius 180, 26.
Vesuvius mons 42, 9. 28.
Volcani aedes 30, 15. 17.
Volsiniensis lacus 45, 16.
Xanthus 198, 9. 18.
Xenophanes 155, 13.
Colophonius 232, 19.
Xuthus 85, 1.
Zacynthus 195, 19.
Zama 203, 2.
Zenon 155, 15.
Zmyrna v. Smyrna.
Zoilus 157, 17.

Vitruvii De architectura libri decem

About This Book

Ad Faventinum nota haec:

Index nominum.