WeRead Powered by ReaderPub
Reis door Noord Amerika cover

Reis door Noord Amerika

Chapter 37: E.
Open in WeRead

About This Book

The narrative recounts a journey across eastern North America, tracing routes from Philadelphia through New Jersey and along the Hudson to Albany, then onward to Montreal and Quebec. It combines travelogue with botanical fieldwork, documenting wild plants, seeds and specimens gathered for later study alongside observations on climate, soils, and cultivation methods. The author records encounters with settler communities, garden and farm practices, and natural habitats, notes seasonal and logistical challenges of travel, and evaluates which crops and techniques could adapt to colder regions. The work alternates chronological travel accounts with focused natural‑history and agricultural commentary.

[Inhoud]

BLADWYZER
OP DE
TWEE EERSTE DELEN.

a. betekent het eerste Deel, b. het twede; de syffers wyzen de bladzyden aan, en n. de aantekeningen.

[Inhoud]

A.

Aal in Kanada gevangen, b. 115170

Aalbessen, b. 104

Aarde, beddingen van, a. 54

—— vette, mulle, vrugtbare, zwarte, of aanwast. n., a. 67

Aardbezien, b. 8

Aardeekhoorns, a. 139

Acer negundo, a. 31

—— rubrum, a. 30

Ahorn, de Virginische, a. 29

—— roodbloemige, a. 75

Albany, de Stad beschreven, b. 52

—— de meeste Ingezetenen Hollanders, b. 55

Albanezen zeer gierig en gehaat, b. 55

Albekor, de visch, a. 10

Algonkinsche taal, b. 162

Allium Canadense, a. 222

Amerika, aankomst des schrijvers aldaar, a. 5

Amerika, van waar bevolkt, b. 129. n.

—— Europers reeds aldaar voor Columbus tyd, a. 183 b. 131

Amerikanen, inboorlingen of wilden, a. 45. 215. b. 62. 82. 202

—— Godsdienst der, a. 216

—— oude, hunne messen, pylen, ketels, en andere werktuigen, a. 185188

—— hun voedsel, a. 208

—— hunne levenswys, a. 215

Amerikaansche Europers, vroegtydig, en vroeg oud, a. 47

—— bomen, vroeg vergaan, a. 47

—— planten, bloeyen laat, a. 48

Amiantus, a. 131

Amsterdam, Nieuw, a. 108

Anas acuta, a. 104

Anemone hepatica, a. 212

Anies, b. 152.

Apocynum androsæmifolium, b. 89

Appelen, a. 33. b. 48

Armoede in Kanada, b. 157

Arum gegeten door de wilden, a. 56. 210

Asbestus, a. 129

Aspersies, a. 76

Atlantische Oceaan, Natuurlyke Historie daarvan, a. 7

[Inhoud]

B.

Baden, warme in Rusland en zweden, b. 73. n.

Bai van Biskaye, a. 2

Baïe St. Paul, b. 160

Bartram, de Heer John, a. 51

Bartsia coccinea, b. 13

Batatas, a. 80

Battoes, een soort van schuiten, b. 47

Beet, a. 80

Beren, a. 52. b. 83

Bergvlas, a. 131

Bevers, a. 92. 195. b. 202

Beverboom, b. 90

Beverdammen, b. 74

Bidens bipennata, a. 76

Bier in Kanada gebrouwd, b. 203

Bisschop in Kanada, b. 120

Bladen, afgevallen verbrand, b. 1

Blauwe Bergen, de, a. 54

Blauwe bessen, a. 211

Blauwe vogel, de, a. 199

Bloemzuigertje, of Colubri, a. 93 [242]

Blubbers, een soort van visch, a. 8

Boekweit, a. 150

Boeren in Kanada, b. 184

Boerinnen in Kanada, hoe gekleed, b. 110

Bomen, welke het eerst verrotten, a. 178

—— welke omstreeks Philadelphia gevonden, a. 30

—— die in de bosschen omvallen, b. 76

Boomgaarden, a. 33. 73

Boomkikkers, a. 108

Boomknoesten, a. 179

Bonito, de visch, a. 11

Bottlenose, de visch, a. 10

Braam, a. 72. 203

—— wyn van gemaakt, a. 43

Bruchus pisi, a. 173

Bruinvisschen, a. 9

—— in Kanada gevangen, b. 170

Brunswyk, Nieuw, a. 100. b. 39

Bulkikkers, b. 18

Burlington, a. 96. b. 37

Byen, a. 125

[Inhoud]

C.

Calmia, de plant, a. 144

Campen Rheinbeck, b. 45

Cap aux Oyes, b. 165

Carolina, byzonderheden aangaande, a. 120

Ceder, de witte, a. 16. b. 19

Cederswamps, worden gehouden een gezond water te hebben, b. 21

Champlain, het Meer, b. 90. 94.

Chenopodium, a. 53

Chester, a. 74

Chichester, a. 72

Chine, la, b. 206

Clams, a. 106

Collinsonia Canadensis, a. 87

Colubris Trochilus, a. 93

Cornus florida, b. 15

Crabtree, b. 16

Cratægus crus galli, a. 52

Currants, b. 9

Cyder gemaakt, a. 103

[Inhoud]

D.

Dassen, a. 84

Deal, a. 1

Dellaware, de Rivier, a. 21

Dienstboden in de Engelsche Volkplantingen, a. 166

Dieren die tembaar zyn, a. 91

Dirca palustris, b. 8

Dorado, de visch, a. 10

Dolphin, de visch, a. 10

Dorpen, weinig in N. Amerika, a. 181

Dranken, hoe koel gehouden, b. 147

Druiven, wilde, a. 162

Duiven, wilde, a. 204. b. 76

[Inhoud]

E.

Eekhoorns, a. 43. 134

—— vliegende, a. 138

—— aard-, a. 139

—— van slangen betoverd, a. 137

Eiken, de Amerikaansche niet zo goed als de Europischen, a. 52

Elanden, a. 129

Elefants beenderen in Amerika gevonden, a. 60. b. 83

Elizabethtown, a. 102

Elzen, a. 86

Engeland, vertrekt uit, a. 1

Engelsche vrouwen in N. Amerika, b. 100

Erwten. Wormen daarin, a. 77

Eskimaus, a. 174

—— hun taal, b. 177

Europers in Amerika voor de tyden van Columbus, a. 183. b. 131

—— vroegtydig in N. Amerika, en sterven jong, a. 47

—— verbasteren in Kanada, b. 81

—— vermenigvuldigen sterk in de Engelsche volkplantingen, a. 172

[Inhoud]

F.

Fort Anna, b. 69. 72

—— St. Frederic, b. 79. 92

—— St. George, a. 109

—— St. Jean, b. 97

—— Nicholson, b. 68

Frankfort, Nieuw, a. 96

Franklin, de Heer, a. 14

Franschen, hun levenswys in Kanada, b. 100

Fransche vrouwen in Kanada, b. 195 [243]

[Inhoud]

G.

Galissonière, Marquis de, met lof gewaagd, b. 178

Ganzen, a. 92

Ganzenmosselen, a. 9. 203

Ganzenvoet, a. 53

Garlick, a. 222

Geestelyken in Kanada, b. 135

Geld, geen gemunt in Kanada, b. 105

—— papieren in Kanada, b. 105

Germantown, a. 41

Ginseng, wortel en plant, b. 124

Glimmer, of Glimsteen, a. 82

Gnaphalium, a. 58

Godsdienst der Amerikanen, a. 216

—— der Franschen in Kanada, b. 208

Godsdienstigheid der Franschen boven die der Engelschen en Hollanders, b. 96

Golven, zware in de spaansche zee, a. 2

Golfwier, a. 7

Gouverneurs in de Engelsche volkplantingen, a. 112

—— in Kanada, b. 207

Grafzerk, onbekende, ontdekt, a. 62

Gras, duurt maar een jaar in N. Amerika, a. 148

—— middel om het te doen wassen, a. 133

Graswormen, a. 173

Groenland, verhaal aangaande, a. 127

Groenlandsche Hernhutters, b. 36

[Inhoud]

H.

Haring in N. Engeland gevangen, a. 206

Hazen, a. 189

Heiningen in Pensylvanie, a. 41

Hennip, wilde, a. 222

Hernhutters te Philadelphia, a. 19

Herten, b. 28

Hespan, of Rakoon, de, a. 44. 196

Hikoryhout, a. 42

Hoistapels, a. 212

Hollanders te N. York, a. 116

—— te Albany, b. 55

Hommelvogel, a. 93

Hopnis, a. 93

Hospitaal te Quebec, b. 133

Houtluizen, a. 177. b. 2

Hudson, de Rivier, a. 112

Hurons, b. 151

Huwelyken in de Engelsche Volkplantingen, a. 181

[Inhoud]

I.

Jagten van Albany, b. 46

Jams, b. 37

Jeneverboom, de witte, b. 19

—— de rode, b. 22

Jersey, New, a. 75

—— oude staat van, a. 214

Jesuieten in Kanada, b. 134

Insekten in den grond gevonden, a. 198

Joden te New York, a. 107

Jonquière, Marquis de la, b. 146

Iroquoizen, b. 57

Isle d’Orleans, b. 158

[Inhoud]

K.

Kaas, b. 37. 171. 204

Kakkerlakken, a. 176

Kalebassen, a. 150

Kalkoenen, wilde, a. 92

Kalkleyen, b. 169

—— zwarte, b. 179

Kalksteen, a. 39. b. 197

Kanaal, het, a. 2

Kanoos, a. 72

Karolina, byzonderheden aangaande, a. 120

Katnis, a. 209

Katoenplant, b. 89

Kawoerden, a. 149. b. 188

Kerssenbomen, wilde, b. 143

Ketels der oude Amerikanen, a. 187

Kikkers, a. 206

—— in de bomen, a. 108

Kinderziekte onder de wilden, a. 123

Klaver, b. 40

Kloosters te Quebec, b. 131. 150

Koeyen, wilde, a. 91. b. 102

Kohoes, waterval van, b. 60

Koophandel van Philadelphia, a. 22

—— van N. York, a. 110

—— van Albany, b. 53

—— van Quebec, b. 121

—— van Montreal, b. 190

—— van Kanada, b. 207 [244]

Koper, bekend aan de oude wilden, a. 164. 185

Kornoeljeboom, b. 15

Koorn en vrugten, van waar in Amerika gekomen, a. 214

Koortsen, afgaande, zeer gemeen in New Jersey, a. 105. 156

Koude, Zware, a. 191

Krayen, a. 197

Kranen, a. 200

Kreeften, a. 105

Krekels, a. 173

Kust van Pensylvanie en N. Jersey, a. 6

[Inhoud]

L.

Lac St. Pierre, b. 111

Lampyris noctiluca, a. 151

Land, het, neemt toe in N. Amerika, a. 59. 88. 152

Landbouw, in slegten staat in N. Amerika, b. 26

Lepelboom, a. 144

Leyen, a. 142

Ligustrum, a. 40

Lintwormen, b. 92

Liquidambar styraciflua, b. 14

Liriodendron tulipifera, a. 89

Logworms, a. 2

Long Island, b. 40

Looderts in Kanada, b. 165

Lorette, b. 144

Lorkenboom, a. 57

Lugtsgesteldheid te Philadelphia, a. 21. b. 213

Lupinus perennis, b. 11

Lynxen, b. 29

[Inhoud]

M.

Maaltyden te Quebec, b. 153

Magdalena, het Eiland, b. 103

Magnolia glauca, a. 90

Mais, a. 62

Maisdieven, a. 200

Marengoins, b. 97

Marieglas, a. 39

Marmer, a. 39

Meloenen, a. 149

Messen der oude Amerikanen, a. 186

Mieren, a. 132. 199

Mikmaks, b. 152

Mink, het dier, a. 195

Mispelen, a. 148

Mispelbier, a. 149

Mockingbird, a. 96

Moerbeziebomen, a. 55

Mollen, a. 84

Montmorenci, Waterval aldaar, b. 172

Montreal, de Stad, beschreven, b. 106

—— het Eiland, b. 205

Moose-deer, het, a. 128

—— is een Eland, a. 129

Mosselen, a. 52

Motten, a. 174

Muggen, a. 64.

Muizen, a. 190

Muskusratten, a. 193

[Inhoud]

N.

Nagtschaduw, a. 43

Natuurlyke historie van Atlantischen Oceaan, a. 7

—— —— aangaande die van N. Amerika een nieuw werk beloofd, a. 223

—— —— bevorderd in Kanada, b. 80

New Bristol, a. 96

Newcastle, a. 6

New Jersey, a. 75

—— —— oude staat van, a. 214

New York, de Stad beschreven, a. 107

—— de Provincie minder bevolkt als Pensylvanie, a. 117

Nieuw Engeland, Koophandel daarvan, a. 86

Nieswortel, a. 207. b. 144

Nieuwverligten, a. 17

[Inhoud]

O.

Oceaan, Atlantische, a. 7

Oenothera biennis, als wondhelend geroemd, b. 206

Oesters van New York, a. 104

Okra, a. 34

Olmen, b. 70

Onweersvogel, a. 12

Orkanen, a. 219 [245]

Orkanen, voortekens van, a. 141

Oudheden in N. Amerika gevonden, b. 128

[Inhoud]

P.

Parden in Kanada, b. 155

Papier in Amerika gemaakt, a. 81

Patryzen, a. 92. 192

—— witte, b. 101

Pectinites, b. 87

Pek, hoe bereid, a. 121

Pelteryen die in Kanada gekoft worden, b. 194

—— pryzen daarvan, b. 193

Penny Royal, de plant, a. 86

Penn’s neck, a. 177

Pensylvanie, a. 14

Peper, spaansche, a. 35

Persiken, menigvuldig in Pensylvanie, a. 33. 57

—— ingemaakt, a. 34

Persimon, a. 57

Petite Rivière, b. 169

Phaëton Æthereus, de vogel, a. 12

Philadelphia, Beschryving van, a. 14

Phytolacca decandra, a. 43

Pierre à calumet, b. 173

Pinxterbloemen, b. 17

Planten, altyd groene, a. 154

—— of zy verbasteren hoe meer zy naar het noorden gevoerd worden, a. 63

—— Zweedsche, in Kanada gevonden, b. 165

—— grote verscheidenheid onder dezelven op zeer kleine afstanden, b. 34

Plantago, a. 53

Polecat, a. 118

Potten, Oude, gevonden, a. 141

Prairie, b. 99

Princetown, a. 99

Punchins, b. 69

Pylen, der oude Amerikanen, a. 186

Pynbomen, a. 144

Pyrites cubicus, a. 38

[Inhoud]

Q.

Quebec, de stad beschreven, b. 117

[Inhoud]

R.

Radys, a. 80

Rakoon, reis daarnaartoe, a. 142

Rakoon, het beest, beschreven, a. 44. 92. 196

Rapaapo, b. 17

Rareton, de Rivier, a. 100

Ratelslangen, a. 52

—— zyn niet in Kanada, b. 98

Ratten, a. 190

Reën, a. 91

Regering der Engelsche Volkplantingen, a. 112

—— van Kanada, b. 207

Rendieren, b. 134

Reuzen, vertelling daarvan, a. 46

Reuzenpotten, a. 54. 61

Rhode Island voor een bril verkoft, a. 166

Rhus radicans, a. 79

Rivieren, aanmerkingen daaromtrent, b. 42

Robin red-breast, een vogel, a. 207

Roofvogels, b. 28

Rum, b. 40

Rupsen, a. 173

Ryst, in Karolina geteeld, a. 121

[Inhoud]

S.

Sachems, a. 116

Salem, b. 15

Saratoga, b. 66

Sarothra, a. 56

Sassafras, a. 65. 147

Saut au Recollet, b. 198

Schepen in Amerika gebouwd, a. 6. 22

—— meest in Nieuw Engeland, a. 80

Schelpen, hopen daarvan gevonden, a. 44

Schipbreuk, gevaar daarvan, a. 5

Schuiten van boombast, b. 70

Schuren hoe gebouwd, a. 98

Servings, a. 166

Shearwater, de vogel, a. 12

Skulkill, de Rivier, a. 84

Slangen, zwarte, b. 30

—— of zy vogels en eekhoorns betoveren, a. 137. b. 33

Slaven, a. 167

Smeerboom, a. 85

Smilax laurifolia, b. 24

Sneuw, zware, a. 200

Sneuwvogel, a. 191. 203

Sneuwvuur, a. 203

Soeurs de congregation, b. 206

Soldaten in Kanada, b. 85 [246]

Spaansche peper, a. 35

Spegten, a. 205

Squashes, a. 62. 150

Stallingen voor ’t vee niet in gebruik by de Engelschen en Zweden, a. 191

Stampers der oude Amerikanen, a. 187

Staten Eiland, a. 103

Stalactites, a. 103

Steenballen, b. 87

Steenkolen, a. 39

Steuren, b. 41. 62.

Stieren, wilde, a. 91

Storaxboom, b. 14

Stormverkondiger, een vogel, a. 12

Strasburg, b. 45

Suiker uit ahornbomen getrokken, b. 201

Sumach, a. 35

Swedjeland, a. 65. n.

[Inhoud]

T.

Tabak in Kanada geplant, b. 184

Tabakspypen der Amerikanen, a. 188

Talkboom, a. 85

Tanden vallen by velen uit in N. Amerika, en waar dat van daan komt, a. 184

Tandpyn, middelen daartegen, a. 184

Taw-ho, a. 210

Taw-kee, a. 210

Teer, hoe bereid in Karolina, a. 121

—— in Kanada bereid, b. 168

Terre d’Eboulement, b. 163

Thee, nut daarvan, b. 76

Thee drinken, a. 155

Thuya, b. 148

Travados, b. 35

Trenton, a. 97

Trochilus Colubris, a. 93

Trois Rivieres, b. 112

Truffels, a. 124

Tuinaarde, of zy aangroeit, a. 67. n.

Tuinen, a. 192, b. 61

Tukkahoo, a. 124. 210

Tulpenboom, a. 89

Typha latifolia, a. 222

[Inhoud]

V.

Vee, van waar het in N. Amerika gekomen is, a. 214

Venuskwalen door de wilden genezen, b. 92

Veranderingen in den staat des Lands in N. Amerika, a. 220

—— in de lugtsgesteldheid waardoor veroorzaakt worden, b. 182. n.

Veratrum album, a. 207

Verbascum Thapsus, a. 57

Vergiftboom, a. 36

Vergiftigers onder de zwarte slaven, a. 170

Verwen, a. 87

Vinland by de oude Noormannen is N. Amerika, b. 165

Visch vermindert in N. Amerika, a. 126

Visschen vergiftige, a. 165

Vischangels der oude Amerikanen, a. 188

Visschery in Kanada, b. 115. 170

Vlas, b. 169

Vliegen voorheen onbekend in N. Amerika, b. 102

Vliegende visschen, a. 11

Vloyen, a. 174

Vogels op den Atlantischen Oceaan, a. 12

Vogels verminderen in N. Amerika, a. 125

Vogel, de blauwe, a. 199

—— de rode, a. 199

Voortekens aangaande ’t weder, a. 133

—— —— den wind op zee, a. 3

Vorst, schade daardoor veroorzaakt, a. 204

Vossen, a. 122

Vryheid, groot te Philadelphia, a. 27

Vrouwenhair, b. 126

Vrugten in Pensylvanie, a. 33

Vuurvliegen, b. 12

[Inhoud]

W.

Waarnemingen aangaande de koude te Montreal, b. 108

—— —— —— te Quebec, b. 180

—— —— het weder in Pensylvanie, b. 210

Walnoten, a. 89

Wampum der wilden, a. 106

Wandluizen, a. 175

Waterbeuken, b. 50

Waterpopulier, b. 50

Waterval te Kohoës, b. 60

—— te Montmorenci, b. 172 [247]

Watervallen in de Dellaware en de Skulkill, a. 22

Weder, of het veranderd is in N. Amerika, a. 220

—— is zeer ongestadig in Pensylvanie, a. 47

Weegbree, a. 53

Wegen door New Jersey, a. 180

Werktuigen der oude Amerikanen, a. 185

Wespen, b. 2

Whipperiwill, een vogel, b. 9

Whitefield’s prediking, a. 17

Wilden, a. 45. 215. b. 62. 82. Zie Amerikanen.

—— hun onkunde, b. 127

Wilmington, a. 70

Wind, de westen, gewoonlykste op den Atlantischen Oceaan, a. 4

Winden, welken ’t meest wayen in N. Amerika, a. 178

Wisselbrieven, Kanadasche, b. 105

Wolkruid, a. 57

Wolven, a. 123

Woodbridge, a. 102

Woodcreek, b. 75

Wormfences, a. 192

Wormkruid, a. 73

Wyn, Amerikaansche, a. 39. 163

Wyngaarden, a. 56. b. 60

[Inhoud]

Y.

Yzer in Pensylvanie, a. 131

—— onbekend aan de oude Amerikanen, a. 164. 185

Yzerwerken in Kanada, b. 112

Yzererts in Kanada, b. 169

[Inhoud]

Z.

Zand aan ’t Meer Champlain beschreven, b. 88

—— Baïe St. Paul, b. 160

Zeepsteen, a. 129

Zeevuur, a. 13

Zendelingen, Engelsche en Fransche, b. 58

Ziektens der Wilden, b. 91

Zilveraderen in Kanada, b. 165

Zizania aquatica van de Wilden gegeten, b. 202

Zout, a. 130

—— niet in Kanada bereid, b. 174

Zuidzee, reis over land daarnaartoe, b. 128

Zwaluwen, b. 3

—— haar verblyf des winters onderzogt, b. 4. n.

Zwarten, slaven, a. 167

—— worden noit blank, a. 169

—— vergiftigers onder hen, a. 170

Zwavelbronnen, b. 167

Zweden, voordelen daarvan boven N. Amerika, b. 25

—— eerste bevolkers van Pensylvanie en N. Jersey, a. 6

—— oude, hunne levenswys in N. Amerika, a. 218

EINDE.

[248]