The Project Gutenberg eBook of La Divina Comèdia: Complete

This ebook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this ebook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.
*** This is a COPYRIGHTED Project Gutenberg eBook. Details Below. ***
*** Please follow the copyright guidelines in this file. ***

Title: La Divina Comèdia: Complete

Author: Dante Alighieri

Translator: Ermes Primiano Culos

Release date: July 3, 2005 [eBook #16190]
Most recently updated: May 28, 2019

Language: Friulian

*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK LA DIVINA COMÈDIA: COMPLETE ***








LA DIVINA COMÈDIA

By di Dante Alighieri

Tradusiòn furlana di Ermes Culòs

2006

CONTENTS

DANTE’S COMEDY IN FRIULIAN

Translator’s note

(Ermes Culòs, Ashcroft, June [2006])Preàmbul


INFIÈR

Cjànt Prin

Cjànt Secònt

Cjànt Ters

Cjànt Cuàrt

Cjànt Cuìnt

Cjànt Sest

Cjànt Siètim

Cjànt Otàf

Cjànt Nonu

Cjànt Dècim

Cjànt Undicèšin

Cjànt Dodicèšin

Cjànt Tredicèšin

Cjànt Cuatordicèšin

Cjànt Cuindicèšin

Cjànt Sedicèšin

Cjànt Dišisietèšin

Cjànt Dicjotèšin

Cjànt Dicjanovèšin

Cjànt Vincjèšin

Cjànt Vincjunèšin

Cjànt Vincjaduèšin

Cjànt Vincjatreèšin

Cjànt Vincjacuatrèšin

Cjànt Vincjasincuèšin

Cjànt Vincjasejèšin

Cjànt Vincjasietèšin

Cjànt Vincjotèšin

Cjànt Vincjanovèšin

Cjànt Trentèšin

Cjànt Trentunèšin

Cjànt Trentaduèšin

Cjànt Trentatreèšin[209]

Cjànt Trentacuatrèšin


PURGATORI

Cjànt Prin

Cjànt Secònt

Cjànt Ters

Cjànt Cuàrt

Cjànt Cuìnt

Cjànt Sest

Cjànt Siètim

Cjànt Otàf

Cjànt Nonu

Cjànt Dècim

Cjànt Undicèšin

Cjànt Dodicèšin

Cjànt Tredicèšin

Cjànt Cuatordicèšin

Cjànt Cuindicèšin

Cjànt Sedicèšin

Cjànt Dišisietèšin

Cjànt Dicjotèšin

Cjànt Dicjanovèšin

Cjànt Vincjèšin

Cjànt Vincjunèsin

Cjànt Vincjaduèšin

Cjànt Vincjatreèšin

Cjànt Vincjacuatrèšin

Cjànt Vincjasincuèšin

Cjànt Vincjasejèšin

Cjànt Vincjasietèšin

Cjànt Vincjotèšin

Cjànt Vincjanovèsin

Cjànt Trentèšin

Cjànt Trentunèšin

Cjànt Trentaduèšin

Cjànt Trentatreèšin


PARADÌS

Cjànt Prin

Cjànt Secònt

Cjànt Ters

Cjànt Cuàrt

Cjànt Cuìnt

Cjànt Sest

Cjànt Siètim

Cjànt Otàf

Cjànt Nonu

Cjànt Dècim

Cjànt Undicèšin

Cjànt Dodicèšin

Cjànt Tredicèšin

Cjànt Cuatordicèšin

Cjànt Cuindicèšin

Cjànt Sedicèšin

Cjànt Dišisietèšin

Cjànt Dicjotèšin

Cjànt Dicjanovèšin

Cjànt Vincjèšin

Cjànt Vincjunèšin

Cjànt Vincjaduèšin

Cjànt Vincjatreèšin

Cjànt Vincjaquatrèšin

Cjànt Vincjasincuèšin

Cjànt Vincjasejèšin

Cjànt Vincjasietèšin

Cjànt Vincjotèšin

Cjànt Vincjanovèšin

Cjànt Trentèšin

Cjànt Trentunèšin

Cjànt Trentaduèšin

Cjànt Trentatreèšin

FOOTNOTES







DANTE’S COMEDY IN FRIULIAN







Translator’s note

Friulian is the language of my childhood, the language I spoke with my parents and brothers and friends in my hometown in the northeastern region of Italy known as Friuli. It is still my preferred language of conversation with my brothers and Friulian-speaking with friends. What’s Friulian? Maybe the best way to describe it is by imagining what England was like, say, a hundred years or so after the Normans invaded it & settled in for the long haul. In doing so they pretty much changed the cultural and linguisticic landscape of England. In pre-Norman times, the English were quite contènt to do their rough & tumble business in the old “Saxon” language; but with the coming of the Normans, the old Saxon was just not good enough for the conquering overlords. It needed something more to enable them to take care of their educational, religious, social and commercial needs. And so you had a situation where the ruling classes spoke a sort of Frenchified Saxon (which was to become the English of today), while the workers, the peasants—you know, the lower sort—went on speaking Saxon. And so those rude folks kept on raising and butchering pigs and cattle for their masters; but they never ever served pig or cow steak for them. No—their masters insisted on being treated with luscious chunks of pork or beef (boef). That, in more ways than one, has been the case in Friuli. Italian has been—and continues to be—the educational, commercial and administrative language of the region, while Friulian has traditionally been the language spoken by the common folk, mainly in the rural areas. Time was when speaking Friulan in a public, “polite” setting, would give away your “peasant” origin, and that wouldn’t do. But let’s not think that this sort of linguistic snobbery is a peculiarity of Italian only. Every language has its Professor Higgins & Eliza Doolittle. Friulian itself is not squeaky clean when it comes to that. My Dante itself may, by some purists, be seen as a Friulian aberration, since it does not conform to what is generally regarded as the “classical” Friulian, the Friulian spoken in such strongholds as Udine or San Daniele del Friuli.

My Friulian translation of Dante, then, is, in part at least, a reaction to that sort of thing. Could Friulian—the lowly, peasant Friulian, particularly the Friulian used in the fields and alleys and bars of Pasolini’s Casarsa—cope with the supreme sophistication of Dante’s language and concepts? The readers will, of course, judge for themselves. Certainly they will get at least a sense of what would have happened if Dante’s muse had been weaned on the banks of the Tagliamento instead of the Arno.







(Ermes Culòs, Ashcroft, June 2006)Preàmbul

Chista tradusiòn a è stada fata par divièrsis rašòns. Ta li mès ùltimis vìšitis a San Zuan i’ai notàt che i zòvins a no ùšin cuaši maj il furlàn cuant ca discòrin fra di lòu. Cuaši sempri a si esprìmin in taliàn—encja cuant ca cjacarèjn cuj so genitòus. Che chistu al sedi in ducju i sens un ben o un mal a è roba discutìbil. A somèa, però, che sta ušansa daj zòvins a stà segnalànt un mandi a la lenga furlàna. Cuant che scju zòvins a saràn encja lòu pàris e màris, cuaši sensaltri a ghi parlaràn taliàn ai so fioj, cul rišultàt che paj fioj di che generasiòn lì il furlàn al sarà na curiošitàt e basta; sensaltri a nol sarà pì che lenga viva ca ušàvin i so nònus. Cussì chista tradusiòn a è un me pìsul contribùt a la prešervasiòn da la lenga daj nustri vècjus.

I me fioj, nasùs in Canada, a cognòsin amondi puc il furlàn. Una dì, forsi, a saràn tentàs di parlà il furlàn si no altri par capì sè cal à scrìt so pari. A pòl dasi encja che il me lavoru a ju incuriošarà a leši Dante—ca no sarès tant na bruta roba.

A mi par di capì che La Divina Comèdia a è stada zà tradušuda in furlàn, però in tal furlàn clásic, di Ùdin, di San Danèj. Da sé ch’i saj jò, li òperis di Dante a no sòn maj stàdis tradušùdis (par complèt) tal furlàn di San Zuan di Cjašarsa—cal sarès il me furlàn, la lenga daj me vècjus, daj me fràdis, da li me memòris da frut. Par traduši Dante a no mi ocorarès altra rašòn che chista.

Pasolini, in ta un daj so scrìs, al à sugerìt che par tant valòu culturàl cal vèdi, il furlàn al resta pur sempri la lenga dal contadìn; a me mòut di capìlu, na lenga che, encja se coma spièli a fà ben jodi se cal è un furlàn, a resta pur sempri na lenga semplicjòta, adatada a la vita da paešùt, cu la so parlada daj cjamps, da li stàlis, da la plasa, dal bar, da la marìnda e sèna, da li nòsis, daj funeraj, e daj odòus e rumòus da li sèris di estàt. Una lenga, duncja, sensa nisuna pretèša di podej tirasi sù da la cjera e rivà a esprìmi valòus culturaj pì als e astràs.

E che lì, che di jodi se Dante al varès podùt ušà il furlàn coma il so “dolce stil novo” invensi dal toscàn—che lì a è stada na roba ca mi’a incuriošìt tant e ca mi a pocàt un bièl puc a fà stu còmpit.Guida a la pronuncja dai vocàbuj ušàs in ta chista tradusiòn

Vocàls:

Li vocals a vàn pronuncjàdis coma chès dal taliàn. Il acènt vièrt ( ` ) al è ušàt par indicà la sìlaba ca risèif ’l acènt naturàl da la peràula o pur par indicà significàs diferèns da la peràula, coma par ešempli “nòta” e “notà.” Par rašòns di semplicitàt a no sòn ušàs altri acèns (coma chèl sieràt o chèl dopli). Coma tal cašu di “nòta” e “notà,” la distinsiòn di significàt a è rinduda asaj ben dal acènt vièrt.

Consonàntis:

1. La i-lùngja ( j ) a è ušada par indicà il sun da la “j” in peràulis coma “jò” e “cjàša.” 2. La “z” a è sempri dolsa, coma ta li peràulis “zìn” e “zìmul.” 3. La “s” a è cuaši sempri dura, coma in ta li peràulis “stala,” “strapàs” e “mestri.” Ogni tant a ritèn il sun dols, coma tal taliàn; par ešempli “sdrondenà, “sbati,” e “slungjà.” Cuant che la “s” in miès di dos vocàls a è dolsa, a vèn indicada cul sen diacrìtic “?”, coma in ta scju ešèmplis chì: “cauša,” “mulišìn,” “Cjašarsa.” 4. La “c” o la “g” seguida da la i-lùngja a ghi conferìs a la “c” o a la “g” il sun mol coma ta li peràulis “dincj” e “grancj” o pùr “dongja” e “stangja.” 5. La tradusiòn a no fà distinsiòn fra la “c” dura e la “q.”Ešigènsis di rima:

La tradusiòn a mantèn il pì pusìbul la tersa rima dal originàl, encja se ogni tant a rìmin doma li ùltimis dos lèteris di na riga (o adiritùra l’ùltima e basta), càšus ca susèdin raramìnt in Dante.

La tradusiòn a si atèn pur a la endecasìlaba dal originàl. Purtròp, rìghis di dèis o dòdis sìlabis, na volta chì, na volta lì, a sbrìsin jù. A è da notà, però, che encja Dante ogni tant al uša cualchi sìlaba in pì o in mancu.Riconosimìnt:

Ta la me tradusiòn a mi’a tant asistìt La Divina Commedia, Testo Critico della Società Dantesca Italiana, riveduto, col commento Scartazziniano rifatto da Giuseppe Vandelli. A mi’a pur judàt la version eletrònica Mediasoft da La Divina Commedia. Par mancjànsa di un vocabolari dal furlàn di San Zuan di Cjašarsa, i’ai ušàt il Vocabolario della Lingua Friulana di Maria Tore Barbina, ca mi è stàt amondi ùtil, coma che ogni tant a mi è stàt ùtil pur Il Nuovo Pirona. A standardišà la me ortografìa a mi à pur judàt tant me fradi Tony. Edizione riveduta aprile 2019.







INFIÈR







Cjànt Prin

          A metàt strada dal nustri lambicà
          mi soj cjatàt in ta un bosc cussì1 scur
          che’l troj just i no podevi pì cjatà.

          A contalu di nòuf a è pròpit dur:
          stu post salvadi al sgrifava par dut
          che al pensàighi al fà di nòuf timòur!

          Che colp amàr!  Murì al era puc pì brut!
          Ma par tratà dal ben ch’i vevi cjatàt
          i parlarài dal altri ch’i vevi jodùt.

          I no saj pròpit coma ch’i eri entràt:
          cul grant sùn che’n chel momènt i vevi,
          la strada justa i vevi bandonàt.

          Necuàrt che’n riva in sù i zevi
          pròpit là ca finiva la valada—
          se tremarola’n tal còu ch’i sintevi—

          in alt jodùt i vevi la so spalada
          vistida belzà dai ràis dal planeta
          cal mena i àltris dres pa la so strada.

          Mancu poura alora—maladeta—
          sintùt i vevi che'n tal còu a lunc duràt
          mi veva'n che nòt di dolòu, puareta.

          E coma chèl che cuj so sfuàrs da mat
          al è rivàt da l’onda a la riva
          al vuarda di nòuf il perìcul scjampàt,

          cussì jo cu la mìns ca mi buliva
          voltàt davòu mi eri a vuardà il pàs
          che maj, ma maj, lasàt al à zent viva.

          Dopo èsimi ripošàt dal strapàs
          mi eri metùt a zì’n sù pa la riva,
          fašìnt che’l piè fer sempri’l fòs il pì bas.

          Jòt tu, in ta la culìna, viva,
          na lins tant svelta e lišeruta
          cu’ na pièl macjada ca la vistiva

          davànt di me dut ta’un colp ’si buta
          e tant intrìc a mi dà, sta trapela
          che'n davòu e tant mi poca la trojuta!

          In ta sta matìna amondi biela
          al zeva sù’l soreli cun che stèlis
          che cun luj a èrin cuant che’l amòu divìn al veva

               par prin movùt dùtis che ròbis bièlis;
          cussì che i vevi rašòn di sperà
          da la linsa dal pèl pituràt e lìs

          cul timp e’l dòls da la stagjòn cal era;
          ma ben i no savèis se poura che fàt
          mi veva'l jodi un leòn che da la siera

          ben cuntra di me si veva slancjàt
          cul cjavòn alt e na fàn rabiòša
          che l’aria stesa, po, a veva tremàt.

          E na lupa par sigùr bramoša
          par via da la so gran magresa
          —a cuj volèvia fàighila peloša?—

          a mi a mi era di tanta gravesa
          cul teròu cal vegneva fòu dai so vuj
          che vìa luj il sperà da l’altesa!

          E coma chèl che da fà si dà doma par luj,
          cuant cal riva il momènt cal pièrt su dut
          al stenta alòr di cròdighi ai so puòrs vuj;

          cussì i eri restàt jò’n ta chel trojùt
          parsè che’l nemàl mi pocava sensa pàs
          fin là che d'jodi'l soreli i no vevi pì podùt.

          Intànt ch’i mi ruvinavi là a bàs
          davànt daj vuj no mi èria capitàt
          chèl che scoltàt puc i vìn tai timps pasàs.

          Cuant che davànt di me si veva mostràt
          “Mišerere di me,” ghi vevi sigàt,
          “se sotu tu, ombrena o omp fàt?”

          E luj cussì: “Omp no; omp i soj zà stàt,
          e i mès a èrin dùcjus doj lombàrs;
          tant il un2 che ’l altri bon mantovàn’l è stàt.

          Nasùt sub Julio, encja se un puc tars,
          vivùt i'ai a Roma sot il bon Augùst
          tal timp dai dìus dal dut fals e bušiàrs.

          I soj stàt poèta e cjantàt i'ai dal just
          fi d’Anchiše, vegnùt uchì da Troja,
          dop’che’l Iliòn brušà jodùt oh al veva cun disgust.

          Ma tu, di vignì chì parsè’i àtu voja?
          Parsè’i no scjàlitu la culinuta
          che di dut sè ca è di bon n’invoja?”

          “Sotu tu chel Virgìlio, font maj suta,
          che dal bièl parlà maj no ti sòs sidìn?”
          ghi vevi rispundùt cun la front basuta.

          “O! dai altri poètas onòu e rimpìn,
          i speri cal zòvi’l grant leši e amòu
          ca mi’an fàt zì’n sercia dal to lumìn.

          Ti sòs tu il me mestri e autòu;
          chèl ti sòs che da chèl i’ai cjòlt
          il stil bièl che cussì tant mi’a fàt onòu.

          Jòt che lupa che fàt fà mi’a un ziravòlt:
          liberèimi di ic, tu ch’i ti sàs tant,
          che ic cussì tant lasàt mi'a stravòlt.”

          “Cambia strada prima da zì ’ndavànt,”
          al veva dita, vìnt jodùt li me làgrimis,
          “se stu brut bosc ti vùs lasà scjampànt,

          che la bèstia che par chè ti plànzis
          a no lasa nisùn pasà par sta via.
          A lu copa e basta—cussì a lu ’mpedìs.

          A è tant colma di cativèria
          che maj vuèita a no è di brama—
          sempri a si stonfarès, sta  bruta tròja!

          Cun tancju nemaj a fà da putana
          e pì ’ncjamò a saràn fin che’l Veltri3          a la farà ben crepà, sta rufiana.

          Chistu nol mangiarà nè cjera nè peltri,
          ma cognosensa, amòu e gran virtùt,
          e luj al vivarà tra feltri e feltri.

          Sta puora Italia a varà alòr salùt
          che par chè a è muarta la Camiluta
          ferida cun Euriàl, Turn e Nišùt.

          Chistu a la scorsarà da cjaša e viluta,
          fin ca la varà’n tal Infièr ributada,
          ’ndà che’nradišad’a è l’invìdia bruta.

          Jò pal to ben i ghi l’ai zà pensada;
          tenti davòu di me; stami visìn;
          i zarìn fòu di chì par l’eterna strada,

          indulà che i disperàs a sìghin,
          e si lamèntin li ànimis vècis
          che dùtis la seconda muàrt a bràmin;

          t ’jodaràs, po, chès ca sòn contèntis
          tal gran fòuc, parsè ca spèrin di zì lì,
          un bièl dì, fra li ànimis beàdis.

          Dopo, se cun lòu i ti volaràs zì,
          ti zaràs cun ànima ben pì degna:
          e cun ic ti lasarài al me partì;

          chel imperatòu che lasù al regna
          par ch’jò’i soj stàt ribèl al so alt comànt,
          par chel post, jòt, a mi stima ànima ’ndegna.

          Chì’l stà chèl che di dùt al è comandànt,
          chì al è il so post e la so sitàt:
          beàt chèl che chì al clàma ’ndavànt!”

          “Ti implori di nòuf, poeta laudàt,
          par chel diu che tu no ti’às cognosùt,
          fà’n mòut ch’i scjampi stu mal disgrasiàt,

          mènimi’n ta chel post ch’i ti’as jodùt,
          ch’i vuej jodi la puarta di San Pièri
          e chej ch’al jodi a ti’àn tant displašùt.”

          Movùt si veva, e jò stàt dongja ghi'eri.







Cjànt Secònt

          Il dì al steva finìnt, e’l imbrunì
          al cioleva i nemaj ca sòn in cjera
          da li fadìis sos, e doma jò uchì

          mi preparavi par scombati che guera
          tant dal cjaminà e pì da la pietàt
          che'n dut jodi i faraj com’ca era.

          Judàimi, Mùšis; e ’Nzèn4, tenti alsàt.
          O mìns che scrìt ti'as chel ch’i’ài jodùt,
          jodi uchì si farà la to nobilitàt.

          I ài tacàt: “Poèta, vuàrdimi dùt,
          jòt se di virtùt in d’ai asaj, e còu,
          prin di vèimi’n tal pas pì alt metùt.

          Tu ti dìs che di Silvio il genitòu,5          encjamò corutìbil, al imortàl
          sècul zùt al è, cun cjàr e pièl par fòu.

          Però, se’l aversari di ogni màl
          stàt bon cun luj al è pensànt al alt efièt
          che da luj vegnùt al sarès, e'l cuj e'l cual,

          no ghi par un gran màl al omp di intelèt,
          che luj al era di Roma e dal impèr
          dal grant empìreo par pari elèt:

          e chè, po, a volej diši dut il vèr,
          stabilid'a è stada coma il post sant
          ’ndà cal vìf il sucesòu dal grant Pièr.

          Par chist’ andada che tu ti ghi dàs vànt,
          al veva cjatàt fòu ròbis che a vinsi judàt
          lu vèvin, fin pal Papa, pì’ndavànt;

          il Vas6 d’elesiòn si era pur inoltràt
          par partàighi cunfuàrt a chej puòrs fedej
          che di podej salvasi a vèvin speràt.

          Ma jò parsè’i vègniu? No’n d’eše di miej?
          I no soj jò Enèa, e nència Pauli;
          ca cròdin ch’i lu mèriti, a'n d'eše, po, di chej?

          A è par chistu che se jò’i mi lasi zì lì
          dal dut mat i pòl vignì considerát:
          tu ch’i ti sàs, dìs tu, ch'i no rivi jò fin lì.”

          E coma chèl che pì nol vòu il bramàt,
          e nòuf pensèis a ghi càmbin propòšit,
          che sè che prin al era, dut al è cambiàt;
          cussì i’ài fàt jò’n ta chel post scurìt,
          parsè che'n tal pensej bandonàt i'ai l'impreša,
          che pròpit bruta a mi'era dal prinsìpit.

          “Se jò i ài ben capìt la to inteša,”
          rispundùt mi à la bun’ ombrena,
          “ti sòs un bièl puc pauròus, no zova scuša;

          e sta poura tanti vòltis il omp a frena
          e gh’impedìs di creà ròbis bièlis;
          cussì a fàn li bèstis cuant ca àn  ombrena.

          Par che da stu timòu lìbar ti sèdis,
          i dišarài di te dut chèl ch’i saj
          da cuant ch'i'ai par prin jodùt i to pensèis.

          Lì i'eri cun chej che pì’n alt no zaràn maj,
          e una, beàda fra li beàdis,
          clamàt mi'a, e jò dìt ghi'ai, ‘Dìšmi, daj.’

          Ghi lušèvin i vuj pì da li stèlis,
          e scuminsiàt a veva, dolsa e buna,
          cun vòus da ànzul’n ta li peràulis:

          ‘O tu buna ànima mantovana,
          famoša encjamò’n tal mont e'n sù,
          e fin che’l mont al dura e si lontana,

          il me bon compaj, e no par cašu,
          ’n ta chel rivòn dešèrt tant al è’mpedìt
          dal cjaminà che dal timòu al vòu zì jù.
          Poura i'ai cal sedi cussì’nsiminìt
          ch’jò tars al judalu mi sedi levada,
          coma ch'i ài di luj lasù capìt.

          Adès mòviti: cun peràula ornada
          e cun sè che pì a zova par tègnilu sù,
          jùdilu, ch’jò mi sìnti consolada.

          Beatrìs jò i soj, ch’i ti prej da ca sù;
          i vèn dal post ’ndulà ch’i vorès tornà;
          parlà mi fà’l amòu cal è pi’n sù.

          Cuant ch’i torni cul me signòu a tabajà,
          di te i mi lodaraj tant spès cun luj.’
          Tašùt a veva: e pront jò a favelà.

          ‘O fiòla di virtùt, unica par cuj
          la nùstra rasa a’ncolma pì di dùt
          chel cjèl che tant mancu grancj’ al à i sìrcui.

          Tant mi plàs il òrdin ch’i ài risevùt,
          che’l ubidì, se belzà’l fòs, al sarès tàrs:
          dìs pur il to volej; al sarà sintùt.

          Ma dìšmi parsè che riguàrt no ti’as cuj muàrs
          di vignì ca jù’n tal scur di stu centri
          da chel grant post, ’ndulà che di tornà ti àrs.’

          ‘Volìnt tu cul savej zì tant in dentri,
          i ti dìs sùbit,’ ghi veva rispundùt,
          ‘parsè  ch’i no’ai poura di stu post ch’i èntri.

          Si à di tèmi doma di chèl, di dut
          chèl, cal podarès a àltris fàighi mal;
          d’altri no, ca n’ocòr cal sedi temùt.

          Jò’i soj fata, par gràsia di Diu, tal,
          che tocjada i no vèn da la vustra mišèria,
          e par chèl stu grant fòuc no mi è letàl.

          Fèmina gentìl7 a stà lasù’n pensej e sèria
          par chist’impedimìnt che par me ti vàs,
          che dal judiši ver lasù cori no si pòl via.

          Chìsta a ghi’a fàt sen a Lùsia8, pì’n bàs
          e ghi’a dita: —Al à di te’l to fedèl
          amondi bišugna; chistu adès ti lu sàs.

          Lùsia, che cuntra a è di ogni crudèl,
          vegnuda a è li ’ndulà ch’i’eri jò,
          beàda, sintada cun l’antìca Rachèl.