Johannes I, paus, 120
Johannes III, 140
Johannes IX, 290
Johannes XI, 295
Johannes XII (Octavianus), 298–300
Johannes XII, 300
Johannes XIV, 303
Johannes XV, 303
Johannes XVI (tegen-paus), 305;
zijn lot, 352–53
Johannipolis, 286 n.
Jordanes, 29, 68, 84,
88 enz.
Zie Cassiodorus
Josephus, 97
Julianus (Apostata), de Afvallige, keizer, 4, 5, 21, 39,
42–46;
geschriften, 44, 45 n.
Jupiter, bespot, 58;
standbeeld van Jupiter Capitolinus, 91;
tempel van Jupiter op het Capitool, 98
Justinianus, keizer, 118,
123 vlg.;
tweede deel, hfdst. IV;
zijn verhouding tot den godsdienst, 133;
wetgeving, 174–175;
Justinianus bij Dante, Parad. 174;
munt, 105
Juvenalis, Satirae, 22, 173 n.
Kaiseraugst, 24 n.
Kandelaar, zevenarmige gouden, 97
Karel de Groote (Charlemagne), 207, overwint de Longobarden, 211;
neemt Desiderius gevangen, 212;
zijn rijk, 212;
in Spanje, 215;
te Rome, 212–216 en 260–73;
donaties, 267–73;
uiterlijk, 263;
sterft, 277;
graftombe te Aken, 79
n.;
munt, 450
Karel Martel van Hongarije, 434, 438–41, 444 n.
Karel (Carlo lo Zoppo), 438–39, 447
Karloman, broeder van Pepijn, 207
Karloman, broeder van Karel den Groote, 209
Katholieken en Arianen, 38–39, 72
Katharoi, 462
Kelten, 23
Kerkelijke staat, 472
Kerken (zie ook
Lijst der Illustraties)
Aken, 216, 251, 305
Amalfi, Duomo, 401
Aquila, S. M. di Collemaggio, 400, 441, plaat
49
Assisi, S. Maria degli Angeli, 467 n.;
S. Francesco, 494, 501
Bari, 401
Benevento, Duomo, 400
Bethlehem, Kerk van de Geboorte, 34
Bologna, Gotische kerken, 494;
S. Domenico, 499; plaat
52
Brescia, S. Salvatore, 248
Canosa, S. Sabino, 401
Monte Cassino, Badia, 169
Cefalù, Duomo, 402, 405
Cividale, S. M. della Valle, 249
Como, S. Abbondio en S. Fedele, 249, 396
Constantinopel, kerken van Constantijn, 40 n.;
S. S. Apostoli, 178;
S. Sofia, 177–78,
236, 243 n.
Ferrara, Duomo, 396
Florence, S. S. Apostoli, 385;
Badia, 385;
Baptisterium, 69, 385;
S. Croce 493;
S. Maria del Fiore (Duomo), 492;
S. Maria Novella, 492,
494;
S. Miniato, 265, 385, 392, 399, 490
S. Gimignano, Collegiata, 400
Grado, Duomo, Zie Lijst der Illustraties, plaat
28
Jeruzalem, Kerk van de Opstanding, 34;
Dom van de Rots, 34,
232;
Kerk van het Heilige Graf, 34 n., 232;
buit uit den tempel van Salomo, 97;
Julianus wil den tempel weder oprichten, 44
Lucca, S. Frediano, 248, 398 n.,
490;
S. Giusto, 249;
S. Martino, (Duomo) 240,
398 n., 495, 499;
S. Michele, 398
Milaan, S. Ambrogio, 52, 70, 128 n., 258, 381, 397
Basilica Porziana, 54 n.
S. Lorenzo, 128 n.,
236 n., 381.
Romaansche kerken, 381
n.
Modena, Duomo, 396
Monreale, Duomo, 402, 405–06
Monza, Duomo, 63 n.,
226–27, 246, 248
Murano, Duomo, 391
n.
Orvieto, Duomo, 492,
494
Palermo, Cappella Palatina, 403, 405;
S.
Cataldo, 402;
Duomo, zie plaat 36;
S. Giovanni degli Eremiti, 402;
Martorana, 362, 402, 405;
S. Spirito, 402.
Parma, Duomo, 396;
Baptisterium, 490.
Pavia, 165 kerken, 156;
S. Giovanni, 196;
S. Michele, 396;
S. Pietro in Ciel d’oro, 157, 204, 248, 396
Pisa, Baptisterium, 397–98,
496;
Campanile, 395, 397, 398 n.;
Campo, Santo, 387,
452, 477, 496
n.;
Duomo, 397–98, 488 n.;
S. Maria della Spina, 492.;
Andere Romaansche kerken, 398
Ravenna, (zie ook Campanili en
Mozaïeken).
S. Agata, 80;
S. Apollinare in Classe, 80,
151–2, 242, 251;
S. Apollinare Nuovo, 151–2,
241, 251;
Baptisterium van de Arianen, 151;
Baptisterium van de Orthodoxen, 70 n., 80, 241;
Basilica Ursiana, 70,
80, S. Croce, 80, S. Giovanni Battista, 80, S. Giovanni Evangelista,
80, S. Teodoro (Spirito
Santo) 80, 151;
S. Vitale, 178, 216, 236
Rome, (zie Mozaïeken).
Oude basilieken, 95
n.,
234 n.;
S. Agnese 242;
Aracoeli, 489;
S. Bartolomeo, 305 n.,
347;
S. Clemente, 235, 321;
SS. Cosma e Damiano, 487;
S. Constanza, 231, 232, 239;
S. Giorgio, 265, 266;
SS. Giovanni e Paolo, 395;
S. Gregorio Magno, 222;
S. Maria Antiqua, 233;
S. M. Aventina, 296;
S. M. in Cosmedin, 395;
Baptisterium van het Lateraan 234 n., 262;
basiliek van het Lateraan, 234 n., 262,
351;
S. M. Maggiore, 234,
262, 489;
S. M. sopra Minerva, 489,
494;
S. M. in Trastevere, 395,
490;
S. Paolo fuori, 52, 73, 234;
Pantheon, 60 n., 232 n.;
S. Pietro (oude basiliek), 59 n., 73, 261–67;
S. Pietro in Vincoli, 99;
S. Prassede, 346 n.,
487;
S. Pudenziana, 239,
487;
S. Stefano Rotondo, 236
Salerno, Duomo, 401
Siena, Duomo, 492,
494
Spoleto, Duomo, 400
Torcello, 251, 391 n.
Toscanella, S. M. Maggiore en S. Pietro, 204, 245 n., 247,
249
Venetië, Frari en S. Giovanni e Paolo,
494;
S. Giacomo, 374;
S. Marco, 55, 178, 255, 338, 374, 377, 391 n.,
484 n.;
S. Teodoro, 255, 374;
S. Zaccaria, 374, 391 n.
Vercelli, S. Andrea, 492, 494
Verona, S. Anastasia, 494;
S. S. Siro e libera, 291
n.;
S. Zeno, 392, 396
Viterbo, S. Pietro, 206
Volterra, Duomo en Baptisterium, 400
Kettingen van den H. Petrus, 99
Kettingen van de Pisaansche haven, 371 n., 387
Kimbren, 27
Koenraad, zoon van Hendrik IV, 316
Koenraad, zoon van Frederik II, 422, 426
Konradijn, zie Conradino.
Kruis, het Ware, 34, 196;
visioen van het, 35;
spijkers van het, 37, 63
Kruistochten, eerste, (1095–9), 322–23,
378;
tweede (1147–9), 330–1,
378;
derde (1189–93), 339,
366;
vierde (1202–4), 73, 97, 274, 380, 413 n.;
vijfde (1217–21), 416;
zesde (1228–29), 419;
zevende (1248–54);
achtste (1270–90)
Lactantius, 154
Lago di Garda, 89
Lambert van Spoleto, 288
Lambert, zijn kleinzoon, 288–89, 349
Latijn, verbasterd, 228
Legnano, slag bij, 337
Leo I, paus, ontmoeting van Leo en Attila, 89–90, zie plaat 8 en verklaring
Leo I, keizer, de Thraciër, 14, 15
Leo III, keizer, de Isauriër of Iconoclast, 202
Leo III, paus, 217;
Mozaïek in Leo’s Triclinium, 216, 217 n.
Leo IV en de Civitas Leonina, 263 n., 282
Leo VIII, 299
Levanto, 196
Libanius, bewonderaar van keizer Julianus, 44, 60, 154
Liber Pontificalis 140 n., 208 n., 218, 271
Lilybaeum, laatste bezitting der Vandalen op Sicilië, 117 n.
Liudprand, bisschop, 298 n., 301
Liutprand, koning der Longobarden, 200, 203–206
Longobarden (Lombarden), 40,
135, 183–212;
bestuur, uiterlijk, karakter, 190–92
Longobardische Stedenbond, 336, 372
Longinus (Ravenna), 140, 185, 187
Lotharingen (Lorraine), 280
Lotharius, broeder van Lodewijk II, 285
Lotharius van Saksen, keizer, 326–28
Lodewijk I (de Vrome), 278;
munt, 408
Lodewijk II, 283;
gevangen genomen door den Hertog van Benevento, 281 n.
Lodewijk III, zoon van Boson, 290
Lodewijk de Duitscher, 280, 286
Lodewijk de Stamelaar, 286
Lodewijk IX van Frankrijk, 429, 433
Lucca, belegerd door de Byzantijnen, 137;
munt, 407
St. Lupus van Troyes, 87
Lutetia = Parijs, 43
Magiërs, 45 n.
Magnentius, usurpator, 4
Malamocco, 257
Marcellino Conte, 117
Marcellus, 60
Marcianus, keizer, 11, 13;
antwoord aan Attila, 86
Marco Polo, 482
St. Marcus, lijk van, 374, 377–78
Maria, gemalin van Honorius, 67, 70 n.
Marjorianus, keizer, 14
Mars, standbeeld te Florence, 69, 384
Martinus van Tours, 47 n., 60, 64
Martinus I, paus, 199
Martinus IV, 436
Mathilda, Gravin, dochter van Bonifacius en Beatrice;
eerst gehuwd met haar stiefbroeder, Godfried van Lotharingen, en daarna
met Welf van Beieren, 317, 323–24,
327;
afkomst, 385
Mathilda, of Maud, Engelsche prinses, gemalin van Hendrik V, 324
Maxentius, keizer, 1–3, verslagen door Constanten den Groote, 35
Maximus, usurpator, 7, 8, 50–51;
een andere overweldiger, 74
Maximus, Petronius, keizer, 13, 96
Mentana, 219
Meroveus (Merowig), 87
Merovingers, 207
Metz, geplunderd door Attila, 87
Mezzabarba, 386
Michieli, Doge, 379
“Middeleeuwen”, beschouwing over den term, 453
Milaan, residentie van den keizer, 3–4, 8;
St. Ambrosius en Theodosius, 52–54;
plat gebrand door de Franken, 128;
komt in opstand tegen Frederik I, 332;
verwoest door Frederik I, 335;
herbouwd, 337;
geschiedenis, 380–83;
staat aan het hoofd der Welfsche steden, 422;
geschiedenis van 1200–1313;
munt, 480 zie ook onder
Kerken.
Milton, 215
Milvius, Pons, 3, 35, 219, 261
Misopogon, Julianus’, 45 n.
Mohammedanen, 197;
Zie Saracenen
Monogrammen van koningen, 145
Monophysieten, 112