Montfort, Simon de, 434, 464

Montfort, Guy de, 434

Monza, zie onder Kerken

Mozaïeken, oud-Romeinsche, 238;
Byzantijnsche, 153, 238, 24243, 403;
Christelijk-Romeinsche, 15253; 238, 404;
S. Costanza, 239, 486;
S. Pudenziana, 239, 487;
S. Paolo fuori, 239, 487;
S. Prassede, 487;
S. Clemente, 405 n., 487;
S. Maria in Trastevere, 405 n., 487, 490;
S. Maria Maggiore, 23940, 488;
S. S. Cosma e Damiano, 240, 487;
van Otto II (Grotte), 302, 343 n.;
Navicella, 488;
Siciliaansche, 243, 40306, 48991;
Ravenna, S. Apollinare Nuovo, 152, 241;
S. Apollinare in Classe, 242, S. Vitale, 17879, 242;
S. Vitale, 17879, 242;
Mausoleum van Galla Placidia, 79, 241;
triclinium-mozaïek in het Lateraan, 21617, 240;
Venetië, 243

Mozes, standbeeld, 99

Muzelmannen, zie Saracenen

Napels, ingenomen door Belisarius, 124;
oudste geschiedenis van, 25859

Narses, 127;
teruggeroepen door Justinianus, 128;
weder aangesteld, 135;
dictator van Italië, 139;
weder teruggeroepen, weigert te gehoorzamen, noodigt de Longobarden uit Italië binnen te dringen en sterft, 140

Neoplatonisme, 41, 42, 63

Nepos, keizer, 15, 17, 111

Nero’s Circus, 264

Nibelungenlied, 31, 79, 84 n., 85, 153 n., 154

Nicaea, 3, 5;
concilie, 38;
tweede concilie, 244

Niccolò Pisano, 49699

Nicolaas I, paus, 28485

Nicolaas II, 31718

Nicolaas III, 435, 448 n.

Nika-oproer, 173

St. Nilus, 304

Nocera dei Pagani, 417

Noormannen, aankomst, 307;
vestigen zich bij Capua, 310, 356;
oudste geschiedenis, 31314, 354;
heerschen op Sicilië, 35567;
taal, 355 n., 363 n.;
munt, 408

Noormannen, bouwkunst, der, 393403

Noricum, 101, 113, 116

Notitia urbis, 59

Novellae van Justinianus, 174175

Obelerio, Doge, 25758

Octavianus, zoon van Alberik, 29699

Odovacar (Odoacer), 15, 16;
zijn jeugd, 101;
bezoek aan den H. Severinus, 102;
regeering, 110 enz.;
dood, 115116;
munt, 103

Offamilio (Of a Mill), 36465, 402 n., 410

Olybrius, keizer, 14, 98

Oost-Goten, 25, 26.
Zie Theoderik de Groote, Baduela, Theia, enz.

Orestes, 15, 16, 85, 111

Orlando, 215

Orlando Furioso, 270

Orléans, 87

Orosius, geschiedschrijver, 69 n., 74

Orseolo, Pietro, Doge, 304, 374

Orseolo II, 375

Orsini en Colonna, 435, 440, 442447

Orso, Doge, 25657

Osimo, 128

Ostrogotha, 117

Otto I, keizer, 298301

Otto II, 301;
graftombe in de St. Pieter, 302

Otto III, 30207

Otto van Brunswijk, keizer, 415

Pachomius, 64

Paganisme, deel I, hfdst. III en IV.

Palaeologus, Michael, 27475

Palaeologus, Constantinus, 275

Paleizen en andere gebouwen (zie ook onder Kerken).
Apamea, Tempel van Zeus, 60
Bologna, Palazzo Communale, 495
Constantinopel, Gouden Poort, 55
Florence, Palazzo Vecchio, 495
Monza, Paleis van Theoderik, 150, 191, 246
Pavia, Paleis van Theoderik, 150
Pistola, Palazzo Pretorio, 495
Ravenna, Mausoleum van Galla Placidia, 79, 231 (en zie Mozaïeken),
Paleis van Theoderik, 150, 216
Mausoleum van Theoderik, 14849, 231
Rome, Castel S. Angelo, 224;
Triumfboog van Constantijn, 23031
Serapeum, 61
Siena, Palazzo pubblico, plaat 64, 494
Spalato, villa van Diocletianus, bij Salona, 33
Venetië, Paleis van de Doges, 374, 391 n.;
Romaansche Paleizen, 391 n. en plaat 56, 495
Verona, Paleis van Theoderik, 150

Palermo, ingenomen door de Noormannen, 359; zie onder Kerken.

Palestrina, verwoest door Bonifacius VIII, 443

Pandecten van Justinianus, 174

Pandulf, Romeinsch senator, 439

Pannonië, 25, 116 en elders.

Parijs, ten tijde van Julianus, Apostata, 43;
gered door de H. Genoveva, 87

Partecipazio, Doge, 258, 374

Paschalis I, paus, 27879

Paschalis II, 32325

Paschalis, tegen-paus, 336

Patarini, 420, 463

Patricius, titel, 78, 111

St. Patrick, 61 n.

Paulus Diaconus, 140, 183, 342 n. en elders

Paulus I, paus, 268

Pazzi, plechtigheid van de, 386

Pedro van Arragon en Sicilië, 435 n., 43639;
munt, 408

Pelagius I, paus, 132, 176

Pelagius II, 188;
sterft aan de pest, 190

Pelgrimstochten, 346 n.

Pendentieven (hangbogen), 237, 390 n.

Pentapolis, 186, 252

Pepijn, de Korte, 207 vlg.;
zijn donaties, 208, 26768, 27073

Pepijn, bastaard-zoon van Karel den Groote, 217

Pepijn (eerst Karloman geheeten), zoon van Karel den Groote, 218, 258, 277

Perzen, zie Julianus, Belisarius, Sassaniden en 196

Pest, door Procopius beschreven, 162, 163

Petra, pertusa, intercisa, Passo di Furlo, 127 n. 186

Phidias, 60 n.

Philippicus, keizer, 201

Philips, broeder van Hendrik VI, 411

Philips IV, de Schoone, van Frankrijk, 44548

Philippus, tegenpaus, 210

Phocas, keizer, 60 n., 194, 228

Phocas, Nicephorus, keizer, 30001

Pier delle Vigne, 422, 423 n., 425

Pisa, haar macht ter zee, 370, 371 n.;
en Florence, 387;
“schandvlek van Italië”, 411;
Pisaansche kansel, plaat 61. Zie onder Kerken

Pisaansch-Romaansche bouwkunst, 39798

Placidia, Galla, 1012, 51;
gehuwd met Athaulf, 74;
gehuwd met Constantijn, 7680;
graftombe te Ravenna, 7980, 241;
munt, 103

Placidia, dochter van Valentinianus III, 98

Plato, 41, 45, 157

Plinius, 113

Plotinus, 41

Poitiers (of Tours), slag bij, 205

Polybius, 126, 161

Porphyrius, 41

Pragmatieke Sanctie, 139

Priscus, schrijver, 8485

Privilegium Ottonis, 299

Procopius, usurpator, 6

Procopius, geschiedschrijver, met Belisarius 126;
leven en werken, 161163;
zijn beschrijving van de pest vergeleken bij die van Thucydides, 162; en elders

Prudentius, dichter, 57, 67

Pulcheria, 1012, 7677 gehuwd met Marcianus, 86;
munt, 103

Pulvino, 235, 237

Pythagoras, 41

Quaden, 7

Rabenschlacht, 115, n., 144

Radegast, 9, 27, 67, 69

Raffael, 36 n., 90, plaat 8, 264, 268 n., 269, 282 n., 283

Ratchis, 206, 208

Ravello, kansel te, 49899, plaat 62

Ravenna, wordt hoofdstad, 9;
Stilicho vermoord te R., 70;
R. en G. Placidia, 7980;
ingenomen door Theoderik, 115;
ingenomen door Belisarius, 128129;
geplunderd door Justinianus II, 201;
veroverd door Liutprand en heroverd door Venetië, 204;
ingenomen door Astulf, 206:
zie kerken en mozaïeken

Reims, geplunderd door Attila, 87

Reliquieën, 6263, zie 63 n., 34549

Republieken, opkomst van de, 36889;
en Signorie, deel V, hfdst. II

Rialto (Rivo alto), 89, 254, 258, 373

Richard Leeuwenhart, 339, 365;
gevangen genomen, 411 n., 415

Richard van Cornwall, 427

Ricimer, 14, 15;
verslaat de vloot der Vandalen, 98

Rimini, bezet door de Byzantijnen, 127

Rivoalto, zie Rialto

Robert, Guiscard, 314, 359;
plundert Rome, 315, 321

Robert van Calabrië, 438 n., 44952;
munt, 409

Rodwald, 198

Roemenen, 26

Roger I, graaf van Sicilië, 35961

Roger II, koning van Sicilië, 327, 26162;
zijn mozaïek, 405;
munt, 408

Roger Borsa, 361

Rois fainéants, 207

Romaansche bouwkunst, deel III, hfdst. II;
deel IV, hfdst. IV; Engelsch-, Fransch-, Duitsch-Romaansche stijl, 29394;
Venetiaansch-Romaansch, 391 n., 484, plaat 56

Rome, ingenomen door Alarik, 10, 73;
ingenomen door Gaiserik, 13, 91, 97;
geplunderd door Ricimer, 14, 100;
belegerd door Vitiges, 125;
ingenomen door Baduela (Totila), 132;
geheel verlaten, 133;
republiek, zie Alberik en Arnold van Brescia en 32930: geplunderd door Robert Guiscard, 321, 360;
latere pogingen om de republiek te herstellen, 371, 420, 428

“Romein”, als scheldnaam, 145

Romeinsche bouwkunst, 231232

Romeinsch-Longobardische bouwkunst, 24451

Romeinsche Keizerrijk, zie voorrede, en deel I, hfdst. I.

Romeinsche mozaïeken, 153, 238239

St. Romualdus, 168, 304, 306, 317, 347, 374

Romulus Augustulus, keizer, 1517;
levenseinde, 100 vgl., 111;
munt, 103

Romwald van Benevento, 199

Roncaglia, bijeenkomst in de vlakte bij, 332, 335

Roncesvalles, achterhoede van Karel den Groote verslagen, 215

Rosamunde, 185, 187

Rotharis, regeering, 196198;
zijn Code of Edict, 183, 198

Rubeus, senator, 423

Rucellai, Madonna, 502

Rudolf van Bourgondië, 290

Rudolf van Habsburg, 435, 472

Rudolf van Zwaben, 315, 31920

Rufinus, 8, 9, 6566

Rugiërs, 113, 183

Rugilas, koning van de Hunnen, 78, 82

Runen-schrift, 26

Sallustius, prefect, 5, 6

Sapor, Perzische koning, 5, 45

Saracenen, 23;
op den Monte Cassino, 169;
verwoesten Sicilië, 199, 28182;
te Rome en te Ostia, 2823, 286;
verslaan Otto bij Cotrone, 302;
verslagen door de Pisanen en Noormannen, 284

Sarmaten, 4, 28

Sassaniden, 45, 193

Savoye, huis van, 481

Saxa Rubra, slag bij de, 3, 35

Saksische keizers, 299308

Scaliger (Can Grande), 47980

Schilderkunst, Byzantijnsche, 243, 403, 50001;
Toskaansche, 499502;
Duitsche, 500 n.

Scholae, te Rome (gilden), 113, 219, 233, 328, 371

St. Scholastica, 168

Scipio, 95, 124, 161

Selvo, Doge, 360, 377

Senaat, de Romeinsche, 110;
einde van, 136

Serena, gemalin van Stilicho, 66;
gedood, 71

Sergius I, paus, 201, 351 n.

Sergius III, 29394

Servië, 85

Sestri, 196

St. Severinus, bezoek van Odovacar aan, 101, 102, 113

Severus, keizer, 1

Severus, Libius, keizer, 14

Sibilla, 411

Sibyllijnsche boeken, 36 n.

Sicilië, veroverd door de Vandalen, 94;
heroverd door Odovacar, 110;
volledig in bezit genomen door de Oost-Goten, 117;
veroverd door Belisarius, 124;
geplunderd door de Goten onder Totila (Baduela), 134;
verwoest door de Saracenen, 199, 281;
veroverd door de Noormannen, 35759. Voor Siciliaansche bouwkunst en mozaïek zie men onder Noormannen en Mozaïeken

Siegfried, 144

Siena, Ghibellijnsch, maar heeft eigen consuls, 37273, 47475;
wordt Welfsch, 477;
wordt een signoria onder Pandulf, 478;
plaat 64

Sigismund, 117

Silverius, paus, 125

Silvester I, bisschop van Rome, 3, 36, 26869

Silvester II, 306

Silvester III, 312

Simplicius, paus, 112